Bijzondere overeenkomsten, ook wel benoemde overeenkomsten genoemd, zijn die overeenkomsten die een eigen, bijzondere, regeling hebben in het Burgerlijk Wetboek.
Burgerlijk Wetboek Boek 7 Burgerlijk Wetboek Boek 7Boek 7 BW. Gearchiveerd op 4 juni 2023. behandelt de volgende onderwerpen: titel 1 (art. 1-50): koop en ruil titel 1a (art. 50a-50i). overeenkomsten betreffende het gebruik in deeltijd, vakantieproducten van lange duur, bijstand en uitwisseling (bijv. timesharing) titel 2 (art. 51-55): financiëlezekerheidsovereenkomst Titel 2a (art. 57-83): consumentenkredietovereenkomsten titel 2b (art. 84-128c) goederenkrediet titel 2c (art. 129-129f) geldlening titel 2d (art. 130-140) overeenkomst van pandbelening titel 3 (art. 175-188): schenking titel 4 (art. 201-310): huur titel 5 (art. 311-399e): pacht titel 7 (art. 400-468): overeenkomst van opdracht: de overeenkomst waarbij de ene partij, de opdrachtnemer, zich jegens de andere partij, de opdrachtgever, verbindt anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden te verrichten die in iets anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, het bewaren van zaken, het uitgeven van werken of het vervoeren of doen vervoeren van personen of zaken. lastgeving bemiddelingsovereenkomst agentuurovereenkomst overeenkomst inzake geneeskundige behandeling titel 7A (art. 500-513d): reisovereenkomst titel 7b (art. 514-551):betalingstransactie titel 9 (art. 600-609): bewaarneming titel 10 (art. 610-745): arbeidsovereenkomst handelsvertegenwoordiger uitzendovereenkomst titel 12 (art. 750-769): aanneming van werk titel 14 (art. 850-870): borgtocht titel 15 (art. 900-910): vaststellingsovereenkomst titel 16 (art. 911-922): franchise titel 17 (art. 925-986): verzekeringsovereenkomst titel 18 (art. 990-992): lijfrente
Burgerlijk Wetboek Boek 7a Burgerlijk Wetboek Boek 7aBoek 7a BW. Gearchiveerd op 4 juni 2023. behandelt de volgende onderwerpen: titel 5A, afdeling 1: de koop op afbetaling titel 5A, afdeling 2: de huurkoop titel 9: de maatschap titel 13: de bruikleen titel 14: de verbruikleen titel 15: de gevestigde of altijddurende renten titel 16: de kans-overeenkomst
Boek 7a is een overblijfsel van het oude BW. De overeenkomsten die nu nog hier geregeld worden zullen op termijn worden overgebracht naar boek 7 en dan mogelijk worden gewijzigd en/of aangepast.
Toepasselijkheid regeling De wettelijke regels over een bijzondere overeenkomst zijn van toepassing als een overeenkomst voldoet aan de wettelijke omschrijving van een bijzondere overeenkomst. Partijen hoeven dus in de overeenkomst niet expliciet te vermelden dat het om bijvoorbeeld een koopovereenkomst gaat.
Gemengde contracten zijn een mengvorm van twee of meer benoemde contracten, al dan niet met sui generis aspecten. In het Nederlands (nieuw) Burgerlijk Wetboek heeft de gemengde overeenkomst een wettelijke regeling gekregen in art. 215 van boek 6 B.W., waarbij primair gekozen is voor de zogenaamde cumulatieleer (in tegenstelling tot de in de literatuur ontwikkelde absorptieleer en de sui-generisleer). Volgens de heersende cumulatieleer worden de relevante bepalingen naast elkaar toegepast, tenzij deze met elkaar onverenigbaar zijn. De rechter beslist in uiterste instantie over de uitleg van zo'n gemengde overeenkomst.
Een overeenkomst, die niet aan een van de wettelijke omschrijvingen van bijzondere overeenkomsten voldoet, noemt men een sui generis overeenkomst. Dit is Latijn voor eigensoortige overeenkomst.
Geschiedenis Een aantal bijzondere overeenkomsten kenden van oudsher een eigen wettelijke regeling. Zo bestond tot voor kort nog de Huurwet, waarin de huurovereenkomst was geregeld. Een groot deel van het huurrecht was al eerder overgebracht naar het BW, bij de laatste vernieuwing, per 1 augustus 2003, is ook het laatste restantje van de huurwet in het BW opgenomen. De pacht is in 2007 opgenomen in titel 7.5 van het Burgerlijk Wetboek.
Categorie:Burgerlijk recht in Nederland Categorie:Nederlandse wetgeving