thumb|250px|Elegant rokend en musicerend gezelschap in een interieur, 1631, National Gallery, Londen Jacob Jansz. van Velsen (Delft, ca. 1597 – Amsterdam, 16 september 1656) was een Nederlands kunstschilder uit de Gouden Eeuw. Hij vervaardigde voornamelijk genrestukken, veelal van elegante gezelschappen in een interieur.
Van het leven van de schilder is weinig bekend. Hij was waarschijnlijk de zoon van Jan Jacobsz. van Velsen en Janntegen Jansdr. van der Hooch, en hij handelde in aardewerk. Op 18 april 1625 werd hij lid van het Delftse Sint-Lucasgilde. Hij was van eenvoudige komaf; zijn moeder moest zijn entreegeld voor het gilde in drie termijnen afbetalen. In 1626 trouwde hij met Geertgen Jans Crol, de welgestelde weduwe van Joost Hesemansz. Hierdoor kon hij vrijelijk schilderen, zonder van de verkoop van zijn werk te hoeven leven.Kaldenbach, K. (2017) Jacob Jansz van Velsen (ca. 1597-1656). Geraadpleegd op 19 augustus 2026. Gearchiveerd op 11 december 2022. Vóór zijn huwelijk woonde hij aan de Oude Delft. Na zijn huwelijk betrok hij het huis De Kerseboom aan de Verwersdijk, waar zijn vrouw woonde. Zijn gedateerde werken vallen nagenoeg allemaal in de korte periode 1625–1632. Hij woonde vrijwel zijn hele leven in Delft, maar overleed in Amsterdam. Hij kreeg een grootse begrafenis in Delft. Hij bezat verschillende huizen in en buiten Delft, zo'n 150 schilderijen en een aanzienlijke collectie porselein en naturalia.
Van Velsen werkte in de stijl van Anthonie Palamedesz., maar het is niet bekend of hij bij hem in de leer is geweest. Willem Cornelisz. Duyster werd door hem beïnvloed.
Categorie:Nederlands kunstschilder Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw