Frans Andor Benjamin Weisz (Amsterdam, 23 juli 1938 – aldaar, 7 december 2025) was een Nederlands film- en televisieregisseur. Bekende werken van hem zijn de films De Inbreker (1972), Rooie Sien (1975), Charlotte (1981), de trilogie Leedvermaak (1989), Qui vive (2002) en Happy End (2009), Hoogste Tijd (1995) en de televisieserie Bij nader inzien (1991).
Biografie Frans Weisz werd geboren in Amsterdam als zoon van het Joodse echtpaar Géza Weisz (1904-1944) en Sara Drielsma (1904-1979). Zijn vader was in Duitsland een gevierd acteur voordat hij in 1933 naar Nederland vluchtte. Hij kwam om in het vernietigingskamp Auschwitz.
Weisz begon met een studie aan de toneelschool, maar gaf die na een jaar op om naar de Amsterdamse Filmacademie te gaan. Hij kreeg een studiebeurs voor de Italiaanse filmschool Centro Sperimentale di Cinematografia in Rome.
Weisz was getrouwd met psychoanalytica Regina van Gelderen en was vader van acteur Géza Weisz (1986). Weisz leed aan de ziekte van Alzheimer en overleed op 7 december 2025 op 87-jarige leeftijd.
Carrière Weisz debuteerde in 1964 met de korte film ‘Een zondag op het eiland van de Grande Jatte'. Zijn eerste speelfilm uit 1966, Het gangstermeisje, is gebaseerd op de gelijknamige roman van Remco Campert (1929-2022) uit 1965. De film wordt beschouwd als de eerste Nederlandse nouvelle vague film. Latere boekverfilmingen van Weisz zijn: De inbreker van August Defresne, Naakt over de schutting van Rinus Ferdinandusse, Heb medelij, Jet! naar het boek Geef die mok eens door, Jet! van Heere Heeresma, Havinck van Marja Brouwers, Op afbetaling van Simon Vestdijk, Hoogste tijd van Harry Mulisch en Boy Ecury naar het boek Een Antilliaanse Jongen in het verzet van Ted Schouten.
Zijn speelfilm Charlotte (1981), en de documentaire Leven? Of theater? (2012) hadden beide het leven van de Duits-Joodse kunstenares Charlotte Salomon (1917-1943) tot onderwerp.
Weisz verfilmde verder de toneelstukken Leedvermaak en Qui vive van Judith Herzberg. Met het drieluik Leedvermaak, Qui vive en Happy End had Weisz een primeur in de Nederlandse filmgeschiedenis. De drie speelfilms, met steeds dezelfde cast, volgen over een periode van ruim twintig jaar een disfunctionele, door de Tweede Wereldoorlog getroffen familie.
Weisz werkte onder meer met Louis d'Or-winnaars als Ko van Dijk, Gijs Scholten van Aschat, Pierre Bokma, Edwin de Vries en Jeroen Willems, Theo d'Or-winnaars Sigrid Koetse en Annet Nieuwenhuijzen en Gouden Kalf-winnaars als Rijk de Gooyer, Willeke van Ammelrooy, Gerard Thoolen en Willem Nijholt. Hij werkte tevens met gerespecteerde acteurs als Kitty Courbois, Will van Kralingen en Coen Flink.
In 2023 kwam het boek Dagboek van een filmmaker van Frans Weisz uit, waarin stukken uit dagboeken zijn gebundeld, die hij bijhield gedurende de opnames van zijn films.
Overzicht miniatuur|Frans Weisz (2018) 1964 · Een zondag op het eiland van de Grande Jatte 1964 · Gli eroi di ieri, oggi, domani 1966 · Het gangstermeisje 1969 - In den beginne… tenslotte 1972 · De inbreker 1973 · Naakt over de schutting 1975 · Rooie Sien 1975 · Heb medelij, Jet! 1978 · Entrée Brussels 1981 · Charlotte 1982 · Een zwoele zomeravond 1987 · Havinck 1989 · Leedvermaak 1991 · Bij nader inzien (televisieserie) 1993 · Op afbetaling 1995 · Hoogste tijd 1998 · Het jaar van de opvolging (televisieserie) 1999 · Een vrouw van het noorden 2001 · Qui vive 2001 · Storm in mijn hoofd (telefilm) 2003 · Boy Ecury (telefilm) 2003 · Ezelsoor (televisieserie) 2006 · Hopsi Topsi Land 2008 · Terug naar Moreelse Park 2009 · Happy End 2012 · Life? or Theatre? (documentaire) 2013 · Finn 2015 · Het Wolfsuur (documentaire) 2018 · Het Leven is Vurrukkulluk 2020 . Het vermoorde theater (documentaire)
Nominaties en prijzen Hij kreeg Gouden Kalveren voor beste regie voor Leedvermaak en Bij nader inzien. Voor Een zondag op het eiland van de Grande Jatte kreeg hij een Zilveren Beer. 2019 – Shortcutz Amsterdam Career Award 2021 – Career Achievement Award van Film by the SeaCareer Achievement Award voor Frans Weisz. Film by the Sea (18 september 2021). Gearchiveerd op 24 maart 2023. In 2002 ontving hij de eerste Gulden Mira, uitgereikt door de VVF (Vereniging van de Vlaamse Filmpers) voor zijn grote verdiensten in de Nederlandstalige filmproductie.
Weisz was in 2018 bij zijn 50-jarige carrière in dienst van Nederlandse film geridderd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau vanwege zijn verdiensten voor de Nederlandse film.
Externe links
Marathoninterview van Marcia Luyten met Frans Weisz voor de VPRO-radio op 27 december 2016
Categorie:Nederlands filmregisseur Categorie:Nederlands Holocaustoverlevende Categorie:Nederlands televisieregisseur