Dit is een chronologische lijst van gebeurtenissen in Oost-Europa voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog.

Opmerking: Bij het opzoeken van gebeurtenissen volgens datum gebeurt het soms dat de verschillende officiële bronnen elkaar tegenspreken over de datum. Nagenoeg steeds zijn deze verschillen zeer klein, meestal één dag verschil. De oorzaak hiervoor is te vinden in het feit dat bepaalde militaire acties tijdens de nacht starten en nog doorlopen in de vroege uren van de volgende dag. Ook gebeurt het dat een auteur de situatie beschrijft wanneer de actie volledig afgelopen is, met andere woorden de dag na de overgave, de dag na de vredesonderhandeling, enz. Ook merken we op dat het einde van een militair offensief of campagne niet steeds ondubbelzinnig te bepalen is. De bepaling van de datum is afhankelijk van de referentie die door de auteur werd gebruikt. Er is getracht in deze lijst zo veel mogelijk de exacte referentie van de datum aan te duiden via een omschrijving van wat er gebeurd is of bedoeld werd.

1939 24 februari Hongarije sluit zich aan bij het Anti-Kominternpact.

14 maart Met de hulp van Hitler roepen Slowaakse separatisten de onafhankelijkheid uit van Slowakije, dat een vazalstaat van Duitsland wordt.

15 maart In de nacht van 14 op 15 maart wordt de Tsjechische president Emil Hácha middels intimidatie gedwongen de controle over zijn land over te dragen aan de Duitsers. Duitse troepen bezetten Praag.

16 maart Het overblijvende Tsjechische binnenland wordt ingenomen door Duitsland en hernoemd tot Protectoraat Bohemen en Moravië, dat eerst zou worden bestuurd door de Rijksprotector Konstantin von Neurath. Duitse divisies trekken Slowakije binnen: het land krijgt een klerikaal fascistisch zelfbestuur.

22 maart Litouwen staat het Memelland af aan Duitsland.

23 maart Duitsland neemt het Memelland in. Hitler geeft voor de laatste keer een toespraak naar aanleiding van een gebiedsuitbreiding zonder dat er een schot voor gelost hoefde te worden. Polen verwerpt de Duitse eisen over Danzig.

30 maart Engeland garandeert de Poolse onafhankelijkheid, Frankrijk zal dit voorbeeld later volgen.

31 maart Neville Chamberlain maakt het Brits-Franse garantieverdrag met betrekking tot Polen bekend.

17 april Begin van de diplomatieke gesprekken tussen Duitsland en de Sovjet-Unie.

3 mei De Sovjet-Russische volkscommissaris van Buitenlandse zaken Maksim Litvinov wordt ontslagen omdat hij als Jood geen aanvaardbare gesprekspartner is voor Duitsland.

4 mei De ontslagen Sovjet-Russische volkscommissaris van Buitenlandse zaken Litvinov wordt vervangen door Vjatsjeslav Molotov. Hiermee wordt een totale wending ingeluid van Moskous buitenlandse politiek.

20 juli Jozef Tiso wordt de nieuwe president van de Eerste Slowaakse Republiek.

24 juli Groot-Brittannië, Frankrijk en de Sovjet-Unie beloven elkaar wederzijdse steun in het geval een van de drie wordt aangevallen. De overeenkomst zal pas van kracht zijn als een gelijkaardige militaire overeenstemming is bereikt. Een geheime vergadering tussen de Poolse, Britse en Franse cryptografen wordt georganiseerd te Pyry, nabij Warschau, Polen. De vergadering duurt tot 25 juli en de Fransen en Britten krijgen een replica van de Enigma codeermachine mee. De Polen verklaarden dat ze reeds vanaf december 1932 in staat waren de Duitse Enigma-berichten te ontcijferen, maar dat ze dit sinds de recente Duitse aanpassingen aan dat Enigma-systeem (15 september 1938, 15 december 1938 en 1 januari 1939) niet meer konden. Daarna gaf de Poolse Generale Staf in januari 1939 Maksymilian Ciężki en Gwido Langer toestemming om hun Enigma-geheimen door te geven aan de Franse en Britse collega's. De Fransen, die de Polen de Enigma-documenten hadden overhandigd, wisten tot aan de vergadering helemaal niets van het kraken van Enigma.

21 augustus Stalin laat weten dat hij een niet-aanvalsverdrag met Duitsland wil sluiten.

23 augustus De Sovjet-Unie en nazi-Duitsland ondertekenen het Molotov-Ribbentroppact, een niet-aanvalsverdrag tussen beide landen. Het verdrag bevat eveneens een geheime clausule die de verdeling regelt van Polen, de Baltische staten (Estland, Litouwen, Letland) en de annexatie van delen van Roemenië (Bessarabië en Noord-Boekovina) en Finland (Karelië).

25 augustus Groot-Brittannië en Polen ondertekenen een wederzijds bijstandsverdrag. Hiermee verklaart Groot-Brittannië openlijk zijn steun aan Polen in het geval Duitsland dit laatste land zou binnenvallen. Dit is een tegenvaller voor de strategie van Hitler. Hitler stelt de aanval op Polen voor de volgende dag vast maar herroept het bevel als Benito Mussolini hem laat weten dat Italië niet bereid is oorlog te voeren. Het Duitse slagschip SMS Schleswig-Holstein komt in Danzig aan.

26 augustus Frankrijk en Engeland onderhandelen met Hitler over de kwestie Danzig en de Poolse Corridor.

27 augustus Hitler stelt de datum voor de invasie van Polen vast op 1 september 1939.

30 augustus Een algehele mobilisatie van het Poolse leger wordt van kracht.

31 augustus Hitler geeft het bevel voor de inval in Polen die de volgende dag van start zal gaan. Operatie Himmler, een geheime militaire overval op een Duitse radiozender bij het Silezische grensplaatsje Gleiwitz wordt uitgevoerd door een SD-Sonderkommando, waarna de nazipropagandamachine de internationale opinie wil overtuigen dat Polen de agressor is en het Adolf Hitler toelaat met zijn divisies Polen binnen te vallen.

1 september Het begin van de Tweede Wereldoorlog. De Duitse invasie in Polen onder leiding van generaal Walther von Brauchitsch gaat van start op vrijdagochtend 4.45 uur onder codenaam Fall Weiss. Deze militaire inval zal escaleren tot wat later bekend zal worden als de Tweede Wereldoorlog. De Duitse legermacht van 63 divisies (waaronder 6 pantserdivisies en 10 gemechaniseerde divisies), ondersteund door 1300 vliegtuigen, valt via de Duitse en Slowaakse grens Polen binnen en heeft tot doel de 24 Poolse divisies uit te schakelen door een snelle omcirkeling en het doorsnijden van aanvoer- en communicatielijnen. Bij Gdańsk wordt het Poolse garnizoen te Westerplatte door het Duitse slagschip SMS Schleswig-Holstein beschoten. Adolf Hitler maakt een verklaring over 21 grensincidenten in zijn rede voor de Rijksdag en verantwoordt de invasie die 's ochtends is begonnen als een defensieve actie. Joachim von Ribbentrop en andere leden van het ministerie van Buitenlandse Zaken lichten de internationale pers in over de vermeende Poolse agressie op het radiostation te Gleiwitz. Italië legt verklaringen af dat het niet betrokken wil geraken in het conflict.

2 september Polen vraagt om hulp aan Groot-Brittannië en Frankrijk. Er wordt druk diplomatiek overleg gepleegd tussen Groot-Brittannië en Frankrijk, maar er komt geen overeenkomst. Duitse troepen behalen gemakkelijke overwinningen in Silezië, Pommeren, Oost-Pruisen en bij Czestochowa. De Duitse Heeresgruppe Süd onder leiding van generaal Wilhelm List bedreigt Krakau. De Italiaanse dictator Benito Mussolini stelt een internationale conferentie voor om het Pools-Duitse conflict op te lossen, Groot-Brittannië en Frankrijk eisen een onmiddellijke terugtrekking van de Duitse troepen. Hierop trekt Mussolini zich terug als bemiddelaar. De Engelse premier Neville Chamberlain stuurt Hitler een ultimatum: als Duitsland zijn troepen niet onmiddellijk uit Polen terugtrekt, betekent dit oorlog met Groot-Brittannië.

3 september Hitler ontvangt het ultimatum van Groot-Brittannië, waarin Duitsland gesommeerd wordt om voor 11.00 uur bekend te maken dat het zijn troepen uit Polen zal terugtrekken. Zo niet, dan zal Groot-Brittannië zich vanaf 11.00 uur in staat van oorlog beschouwen met Duitsland. Hitler negeert dit ultimatum. Het grootste deel van de Poolse luchtmacht is vernietigd. De Poolse communicatielijnen zijn door de Duitse aanvallen aangetast. Duitsland vraagt de Sovjet-Unie om bijstand volgens het Molotov-Ribbentroppact.

4 september Japan verklaart zich neutraal in het Pools-Duitse conflict en meldt dat zijn oorlog tegen China sinds 1937 een intern probleem is. Het Duitse 3e Leger onder Georg von Küchler en het Duitse 4e Leger onder Günther von Kluge herstellen de corridor tussen Oost-Pruisen en Duitsland.

5 september De Verenigde Staten verklaren neutraal te zijn in het Pools-Duitse conflict. Duitse troepen steken in Polen de rivier Weichsel over.

6 september De Duitse Heeresgruppe Süd en Heeresgruppe Nord rukken op naar Warschau en Krakau wordt ingenomen. De Poolse regering verlaat Warschau. De Poolse codebrekers die erin slaagden de Duitse Enigma te ontcijferen verlaten eveneens de stad Warschau om uit de handen van de Gestapo te blijven.

7 september De Poolse linie bij rivier Warta wordt door de Duitsers doorbroken. De Duitse 10e Legergroep rukt op vanuit het zuiden en staat op 55 km van de hoofdstad Warschau. De 3e Legergroep uit het noorden arriveert aan de rivier de Narew, op 40 km van de Poolse hoofdstad. De Duitsers denken dat alle Poolse strijdkrachten omsingeld zijn en wijzigen hun plannen. Doch veel Polen kunnen de rivier de Wistula oversteken en stellen zich op ter verdediging van Warschau. De Duitsers maken een grotere omcirkeling vanaf de rivier de Bug.

8 september De Duitse 4e Pantserdivisie bereikt Warschau, voert een eerste aanval uit maar wordt teruggeslagen.

9 september De Poolse strijdkrachten gaan in het tegenoffensief aan de rivier de Bzura tegen de noordelijke flank van het Duits Achtste Leger. Dit offensief duurt tot 15 september.

10 september Duitsland vraagt de Sovjet-Unie voor de tweede maal om bijstand volgens het Molotov-Ribbentroppact.

11 september Duitse troepen trekken over de rivier San en hebben heel Opper-Silezië veroverd.

12 september Duitse troepen hebben Warschau omsingeld.

13 september Hitler wordt met groot enthousiasme in Danzig ontvangen.

16 september De stad Warschau weigert het Duitse bevel tot overgave.

17 september De Sovjet-aanval op Polen: Sovjettroepen vallen met dertig divisies Polen binnen en rukken op naar de Curzonlijn en bezetten het onverdedigde Oost-Polen. Warschau is omsingeld door de Duitsers en krijgt elke dag hevige bombardementen te verduren. De Poolse regering wijkt uit naar Roemenië. Premier Vjatsjeslav Molotov van de Sovjet-Unie verklaart dat de Poolse regering niet meer bestaat. In de nacht van 17 september bereikt de eerste groep Poolse cryptografen de grens tussen Polen en Roemenië. De meesten van hen zullen tegen begin oktober geïnstalleerd zijn in Château de Vignolles, nabij Gretz-Armainvilliers in Frankrijk.

18 september Er ontstaan felle gevechten bij de rivier Bzura waarbij 19 Poolse divisies worden omsingeld en uitgeschakeld. Onder Duitse druk legt Roemenië een huisarrest op aan de Poolse regering in ballingschap.

19 september Hitler houdt een triomfantelijke intocht in de stad Danzig (Gdańsk), Polen. Duitse en Sovjettroepen ontmoeten elkaar bij Brest-Litovsk, Polen.

20 september Duits-Russisch overleg over de afbakening van de grens in Polen.

21 september Duits-Russisch akkoord over de afbakening van de grens in Polen. De IJzeren Garde, een fascistische Roemeense groep, vermoordt de Roemeense eerste minister Armand Calinescu.

22 september In de stad Lvov lossen Sovjettroepen de Duitsers af.

23 september Het Duitse opperbevel (Oberkommando der Wehrmacht) verklaart de Poolse Veldtocht voor beëindigd.

24 september 1 150 Duitse vliegtuigen bombarderen Warschau.

26 september De Sovjet-Unie voert hervormingen door in Oost-Polen naar het communistische Sovjetmodel.

27 september Warschau geeft zich over na zware bombardementen op de stad, die gestart waren op 17 september. Tien Poolse divisies zijn omsingeld in de vesting Modlin bij Kutno en geven zich over. Een Duits militair bestuur Generaal-gouvernement wordt gevormd voor het westen van Polen.

28 september De Poolse stad Modlin valt.

29 september