Peridotiet is een grofkorrelig kristallijn gesteente met een ultramafische samenstelling en een kenmerkende groene kleur. Het bestaat voor een groot deel uit mineralen uit de olivijngroep, aangevuld met pyroxeen en soms amfibool of mica. Verder is het rijk aan ijzer en magnesium en heeft het een relatief hoge dichtheid. Peridotiet is een belangrijk mantelgesteente dat aan het aardoppervlak alleen voorkomt als uit de diepte meegebrachte fragmenten zoals xenolieten of relatief kleine lensvormige lichamen in orogene gordels en ofiolieten.
Peridotiet is een algemene term; het wordt op grond van mineraalinhoud verder onderverdeeld in verschillende typen.
Eigenschappen thumb|Classificatie van ultramafisch gesteente op basis van de gesteentevormende mineralen orthopyroxeen (opx), clinopyroxeen (cpx), olivijn (ol) en hoornblende (hbl). Peridotiet valt in de paarse delen van de driehoeksdiagrammen. Volgens de IUGS-classificatie van stollingsgesteente is gesteente ultramafisch als de modale mineralogie uit meer dan 90% mafische mineralen bestaat (olivijn, pyroxeen, amfibool, biotiet of oxide van ijzer en titanium). Daarnaast geldt voor peridotiet dat van alle olivijn en pyroxeen minstens 40% olivijn is.Le Maitre et al. (2002) Het is het olivijnrijke type ultramafisch gesteente. Andere types ultramafisch gesteente zijn pyroxeniet (rijk in pyroxeen) en hoornblendiet (rijk in amfibool).
Peridotiet kan de mineralen orthopyroxeen (vooral enstatiet), clinopyroxeen, amfibool (voornamelijk hoornblende), spinel (bijvoorbeeld chromiet, magnetiet), mica's (flogopiet, biotiet), serpentijn en granaat (bijvoorbeeld almandien of pyroop) bevatten. Serpentijn is het product van de alteratie van olivijn; bij vergaande alteratie wordt peridotiet omgezet in serpentiniet.
Voor alle ultramafisch dieptegesteente geldt dat het normaal gesproken niet ontstaat door het in zijn geheel stollen van een magma. In plaats daarvan is een gesteente zoals peridotiet meestal waarschijnlijk een cumulaat dat ontstaat tijdens geleidelijke afkoeling en kristalfractionatie in een magmareservoir.
Peridotiet wordt onderverdeeld in: duniet en oliviniet - bevatten meer dan 90% olivijn; lherzoliet - bevat 40-90% olivijn en meer dan 5% van zowel ortho- als clinopyroxeen; wehrliet - bestaat grotendeels uit olivijn en clinopyroxeen; harzburgiet - bestaat grotendeels uit olivijn en orthopyroxeen; hoornblende-peridotiet - hoornblende-houdend peridotiet met minder dan 5% pyroxeen; pyroxeen+hoornblende-peridotiet - kleinere hoeveelheden olivijn,
Als ultramafisch gesteente minder dan 40% olivijn bevat is het geen peridotiet maar pyroxeniet of hoornblendiet.
thumb|Flogopiet-peridotiet, Finero, Ivrea-zone, Italië. Voorkomen Peridotiet vormt verreweg het belangrijkste bestanddeel van de aardmantel. Peridotiet is zelden ontsloten aan het oppervlak. Het is relatief instabiel: olivijn verweert snel naar roestbruine oxiden van ijzer of titanium. Peridotietlichamen hebben daarom vaak een typische mokkabruine kleur in het landschap.
De meeste peridotiet is al voor verwering beïnvloed door retrograde metamorfe processen, die het veranderen in serpentiniet. Pyroxeen en olivijn zijn daarbij omgezet in serpentijn en amfibool. Deze hydratatie-reactie veroorzaakt een volumetoename waarbij vervorming van de originele textuur optreedt.
Koolstofopslag Peridotiet kan koolstofdioxide bij contact omzetten in mineraal calciet. ; 2008: In situ carbonation of peridotite for CO2 storage, Proceedings of the National Academy of Sciences, in publicatie
Categorie:Stollingsgesteente Categorie:Metamorf gesteente Categorie:Mantelgesteente