thumb|Het beentje in het KBIN (Brussel) thumb|De streepjes op het beentje Het Ishango-beentje is een archeologische vondst, die de oudste wiskundige vondst van de mensheid wordt genoemd. Het is een gekerfd beentje, een kuitbeen van een baviaan, gedateerd op ca. 22.000 jaar v.Chr.Mathematicians of the African Diaspora, University of Buffalo. Gearchiveerd op 7 juni 2023.
Herkomst Het beentje is gevonden in 1960 nabij Ishango, een plaats in (indertijd) Belgisch-Congo, gelegen aan de noordoever van het Edwardmeer, op 15 kilometer van de evenaar. Ontdekker was Jean de Heinzelin de Braucourt, in dienst van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen.
Betekenis Lange tijd heeft men gespeculeerd over de betekenis van deze tekens op het beentje: een maankalender, een verzameling priemgetallen, een wiskundig spel of een telstaaf.
Op zijn sterfbed in 1998 heeft De Heinzelin echter onthuld dat er nog een tweede staafje bestond, dat vlak bij het eerste staafje gevonden werd. Onderzoek door een team van archeologen, wiskundigen en ingenieurs heeft nu aangetoond dat het om telstokjes gaat. Ze zijn waarschijnlijk opgesteld met bases 6 en 10, zoals gebruikelijk in verschillende Afrikaanse gebieden. Men kan gerust stellen dat deze twee botjes de oudste getuigenissen zijn van het menselijk vermogen om te rekenen of logisch na te denken.Ishango, 22000 and 50 years later: Ishango, 22000 and 50 years later: the cradle of mathematics?
Kritiek In zijn essay The fables of Ishango, or the irresistible temptation of mathematical fictionOlivier Keller, The fables of Ishango, or the irresistible temptation of mathematical fiction, EHESS, vertaald of origineel maakt Olivier Keller korte metten met de diverse interpretaties. Deze kritiek werd weerlegd door V. Pletser en D. Huylebrouck.V. Pletser en D. Huylebrouck, Contradictions and narrowness of views in "The fables of Ishango, or the irresistible temptation of mathematical fiction", answers and updates, vertaald of origineel
Wiskundig De kerven zijn aangebracht in 3 kolommen:
Linkerkolom Oplopend, de priemgetallen tussen 10 en 20, zijnde 11, 13, 17, 19. De som van deze kolom is 60.
Middenkolom De getallen 3, 6, 4, 8, 10, 5(?), 5 ,7. De som van deze kolom is 48.
Rechterkolom Getallen die 1 eenheid van een tiental verschillen, nl. 11, 21, 19 en 9. De som van deze kolom is 60.
Categorie:Geschiedenis van de wiskunde Categorie:Archeologische vondst in Afrika Categorie:Later Stone Age