Het rijk der lichten (L'empire des lumières) is een schilderij uit 1954 van de Belgische surrealistische schilder René Magritte. Het behoort tot de bekendste werken van de schilder.
Het schilderij vertoont het verrassende beeld van een nachtelijke scène in het onderste gedeelte, terwijl daarboven een stralende lichtbewolkte hemel wordt afgebeeld. Enkele ramen van het afgebeelde huis zijn verlicht; een lantaarn wordt weerspiegeld in een vijver. Twee logische beelden worden in het schilderij verenigd tot een onlogisch geheel, waardoor een verrassend effect ontstaat.
Magritte zelf zei hierover: "Deze evocatie van dag en nacht lijkt me de kracht te hebben om ons te verrassen en op te vrolijken. Ik noem deze kracht poëzie."Jacques Meuris, René Magritte, 1898-1967, Taschen, 2007
Versies Hij schilderde tussen de jaren 1940 en de jaren 1960 zowat 27 varianten van het werk (17 olieverf op doek en 10 gouaches). Het werk is nooit bedoeld als serie; ze zijn ook nooit samen tentoongesteld.
Naamgeving De originele titel wordt in het Engels soms vertaald in het enkelvoud (The empire of light) en soms in het meervoud (The empire of lights).
Andere namen zijn 'De heerschappij van het licht' , de salon van licht, geluk, het vergif.
Locatie Dit is een onvolledige chronologisch gerangschikte lijst. 1939 (Geluk of het vergif) gouache, 33,6 x 40,6 cm, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam. 1948, 100 x 80 cm, privé collectie 1950, 79 x 99 cm. Museum of Modern Art, New York, (Donatie van de Menil Collection) 1951, 78,7 x 66 cm, private collectie 1953, 37 x 45 cm, (tot 14 mei 1986 in het bezit van Arnold Weissberger, New York), privé collectie 1954, 195,4 x 131,2 cm, Peggy Guggenheim Collection, Italë https://web.archive.org/web/20120220152534/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/show-full/piece/?object=76.2553.102&search=&page=&f=Title 1954, 129,9 x 94,6 cm, The Menil Collection, Houston, Texas 1954, 146 x 114 cm, Koninklijk Musea voor Schone Kunsten van België 1958, 49,5 x 39,5 cm, privé collectie 1958, (de salon van god), 43 x 59 cm., privé collectie 1961, 114 x 146 cm, privé collectie.Magritte schilderde de versie uit 1961 voor Anne-Marie Crowet. De dochter van verzamelaar en mecenas Pierre Crowet, die een boon had voor de surrealisten, stond op haar 16de model voor Magritte en zou zijn muze worden. Dit schilderij (dat in het Magritte-museum hing als bruikleen van 2009 tot 2020) werd op 2 maart 2022 openbaar verkocht door de familie Gillion-Crowet bij Sotheby's in Londen voor een bedrag van ruim 71,4 miljoen euro. zonder datum, privé collectie 1967 (onafgewerkt), 45 x 50 cm, Magritte Museum, Brussel, België 2024 (een versie van het doek voor Roemeens-Amerikaanse interieurontwerpster en kunstverzamelaar Mica Ertegan) bij een anoniem Amerikaanse kunstverzamelaar, na de veiling bij Christie's in New-York met een verkoopprijs van 114 miljoen euro
Trivia De schilderijen inspireerden een scène in de horrorfilm The Exorcist uit 1973. Het inspireerde ook de hoes van Jackson Browne's album Late for the Sky uit 1974.
Externe links het schilderij weergegeven op de site van Gugenheim New York het schilderij weergegeven op de site van Magritte museum Brussel Afbeelding en korte toelichting Afbeelding en korte toelichting In interactieve animatie van het schilderij
Categorie:Werk van René Magritte Categorie:Schilderij in Brussel Categorie:Schilderij in New York (stad)