William Jefferson (Bill) Clinton (Hope, Arkansas, 19 augustus 1946) is een Amerikaans politicus van de Democratische Partij. Hij was de 42e president van de Verenigde Staten van 1993 tot 2001.
Clinton, een jurist van beroep, was van 1973 tot 1976 hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit van Arkansas. Hij was van 1977 tot 1979 de procureur-generaal van Arkansas en van 1979 tot 1981 en van 1983 tot en met 1992 de 40e en 42e gouverneur van Arkansas.
In 1992 won Clinton, samen met running mate Al Gore, de verkiezing van 1992 en versloeg daarmee de zittende president George H.W. Bush. Tijdens de verkiezingen van 1996 versloeg hij Republikein Bob Dole en werd daarmee verkozen voor een tweede termijn. Aan beide verkiezingen deed een onafhankelijke kandidaat mee: de zakenman en miljardair Ross Perot, die eerst 19% en later 8% van de stemmen haalde.
Clinton is getrouwd met de voormalige minister van Buitenlandse Zaken en oud-senator Hillary Clinton. Samen hebben ze één dochter, Chelsea. Hillary Clinton was de presidentskandidaat namens de Democratische Partij voor de verkiezingen van 2016, maar verloor nipt van Donald Trump.
Biografie Jeugd en huwelijk Clinton werd geboren als William Jefferson Blythe III op 19 augustus 1946 in Hope (Arkansas). William J. Clinton WhiteHouse.gov Zijn vader, William Jefferson Blythe, Jr., stierf bij een auto-ongeval drie maanden voor Clinton werd geboren. Toen William vier jaar oud was, hertrouwde zijn moeder met Roger Clinton uit Hot Springs. Daar groeide William (Bill) ook op. Tijdens zijn tijd op de plaatselijke highschool nam hij de achternaam Clinton aan.
Toen hij tijdens een bezoek aan het Witte Huis in 1963 president John F. Kennedy ontmoette en Martin Luther King zijn historische "I Have a Dream"-toespraak hield, besloot Clinton te streven naar een carrière in de politiek.
In 1968 studeerde hij af aan de universiteit van Georgetown en won de prestigieuze Rhodesbeurs voor de Universiteit van Oxford. In 1973 ontving hij de graad "Juris Doctor" aan de Yale-universiteit.
Tijdens zijn studie aan Yale ontmoette hij Hillary Diane Rodham. Zij trouwden in 1975. Vijf jaar later, in 1980, werd hun enige kind geboren, dochter Chelsea Victoria.
Na de Lewinsky-affaire vertelde hij zich tegenover hen te schamen voor de relatie die hij met Lewinsky had gehad en vooral voor het tegenover hen expliciet ontkennen ervan toen die in het nieuws kwam.
Vroege carrière thumb|left|250px|Nieuw gekozen gouverneur van Arkansas Bill Clinton en toenmalig president Jimmy Carter in 1978. Na enkele jaren als universitair docent rechten te hebben onderwezen aan de Universiteit van Arkansas, werd Clinton procureur-generaal (Attorney General) van Arkansas.
In 1978 werd Clinton gekozen als de 40e gouverneur van Arkansas, maar verloor in 1980 van zijn Republikeinse uitdager Frank White. Clinton werkte de volgende twee jaar aan zijn comeback. In 1982 slaagde hij erin om opnieuw gekozen te worden als gouverneur. Hij bekleedde in totaal drie termijnen lang (in 1981 beliep één termijn twee jaar; nadien bedroeg deze vier jaar) de positie van gouverneur van Arkansas, te weten van 1979 tot 1981 en van 1983 tot 1992.
In 1992 stelde Clinton zich verkiesbaar voor het presidentschap. Door het winnen van de Golfoorlog leek president George H.W. Bush van een herverkiezing verzekerd. Verschillende prominente Democraten stelden zich daarom niet verkiesbaar. In de voorverkiezingen nam Clinton het op tegen Jerry Brown en Paul Tsongas. Clinton won de voorverkiezingen met een grote meerderheid en hiermee de nominatie van de Democratische Partij. Hij koos senator Al Gore van Tennessee als running mate.
Mede dankzij de slechte economie (Clinton: "It's the economy, stupid!" - vert.: "Het gaat om de economie, sukkel!"), een belastingverhoging en - niet te onderschatten - zijn uitzonderlijke charme en charisma, won Clinton samen met Al Gore de verkiezingen van 1992. Volgens commentatoren had Clintons charisma echter ook een schaduwzijde, hetgeen tijdens zijn presidentschap pijnlijk tot uitdrukking zou komen.https://www.amazon.com/Search-Bill-Clinton-Psychological-Biography/dp/031236976XJonathan Yardley on 'In Search of Bill Clinton'. Washington Post, 26 oktober 2008https://highexistence.com/secret-to-bill-clintons-charisma-eye-contact-video/
Presidentschap thumb|Hillary, Chelsea en Bill Clinton in 1993. Clinton was de eerste Democraat sinds Franklin D. Roosevelt die twee volledige ambtstermijnen als president volmaakte. Zijn verkiezing betekende het einde van een tijdperk van dominantie door de Republikeinen, die de president hadden geleverd gedurende de twaalf jaar daarvoor en gedurende 20 van de 24 jaar daarvoor. Deze verkiezing gaf de Democraten, voor het eerst sinds Jimmy Carter, weer de volledige controle over de drie belangrijkste takken van de federale overheid te weten beide kamers van het Congres en het presidentschap.
Meteen na zijn aantreden loste Clinton een verkiezingsbelofte in door de zogeheten "Family and Medical Leave Act" (1993) te tekenen, een wet die bedrijven vanaf een bepaalde omvang verplichtte hun werknemers onbetaald verlof te verlenen in geval van ernstige medische problemen of problemen binnen de familie. Dit deed meer goeds voor zijn populariteit dan zijn aarzeling een andere belofte in te lossen, die om de acceptatie van openlijke homoseksuelen in het leger te vergroten. Van links kwam de kritiek dat zijn aanpak te vrijblijvend was, terwijl rechts meende dat Clinton weinig begreep van het leger. Na een lange discussie besloten Clinton en het Pentagon tot een "Don't ask, don't tell"-beleid ("niet naar vragen, niet zeggen"), wat na een lange discussie op 22 december 2010 werd afgeschaft onder het presidentschap van Barack Obama.
Onder Clinton was er gedurende de jaren 90 sprake van aanhoudende economische groei (die volgens het Office of Management and Budget al in april 1991 begon), afnemende werkloosheid en toenemende welvaart als gevolg van de hausse op Wall Street. In hoeverre dit te danken is aan Clinton is een veelbesproken kwestie. Veel positieve invloed ging ook uit van het Congres en van Alan Greenspan, het door Clinton herbenoemde hoofd van de Federal Reserve. Tevens speelde een combinatie van belangrijke technologische ontwikkelingen en de gunstige wereldeconomie een rol, zaken waar Clinton weinig invloed op had.
Tussen 1992 en 1994 konden de Democraten een grote invloed uitoefenen, maar de zogeheten "mid-term" verkiezingen van 1994 werden een drama voor de partij. De Democraten verloren hun meerderheid in Huis en Senaat voor de eerste keer in 40 jaar. Dit kwam in belangrijke mate door de mislukte poging van Hillary Clinton om een veelomvattend volksgezondheidssysteem te creëren. thumb|Bill Clinton en Al Gore in 1993.
Na de verkiezingen van 1994 verschoof de aandacht vooral naar het "Contract with America" ("Contract met Amerika") gepropageerd door "Speaker of the House" (voorzitter) Newt Gingrich. Het in meerderheid Republikeinse Congres vocht met Clinton over de begroting. Clinton werd tijdens de verkiezingen van 1996 met een ruime marge herkozen ten koste van de Republikeinse kandidaat Bob Dole. De Republikeinen hielden hun meerderheid in het Congres, maar verloren wel enkele zetels.
Whitewater-schandaal, zaak-Paula Jones, Lewinsky-affaire, impeachment en vrijspraak Een groot deel van Clintons presidentschap werd overschaduwd door schandalen of nep-schandalen. Kenneth Starr was Speciale Aanklager (independent counsel) bij het onderzoek van het Whitewater-schandaal, over een mislukte gronddeal van jaren eerder, maar deze zaak breidde zich uit naar de zelfmoord van Clintons vriend Vince Foster en "Troopergate", een zaak die draaide om een "Trooper" (beveiliger) van de staat Arkansas die beweerde seksuele ontmoetingen te hebben geregeld voor Clinton, destijds gouverneur. Later trok de man die beweringen in en beweerde hij geld te hebben gekregen van het conservatieve blad American Spectator. Iets dergelijks gold voor Jones, die toegaf geld te hebben ontvangen van conservatieve politieke groeperingen. Starrs opvolger, Robert Ray, stelde voor geen van de aanklachten vervolging in.
Starrs werkterrein werd successievelijk verder uitgebreid met de twee hierna genoemde zaken.
Paula Jones, medewerkster van de staat Arkansas, begon een civiele rechtszaak tegen Clinton, over een incident van seksuele intimidatie in de tijd dat Clinton gouverneur van Arkansas was. Deze zaak werd later geschikt voor $ 850.000. Een federale rechter veroordeelde Clinton vanwege minachting van het hof (het liegen in een verklaring) tot het betalen van een boete van $ 90.000. Om de procedures te vermijden die zouden worden aangespannen om hem zijn recht tot het uitoefenen van het vak van advocaat te ontnemen, leverde hij dit recht zelf in.
Clinton werd in het kader van deze zaak gedwongen alle eventuele seksuele relaties die hij op het werk gehad had te noemen, ook die met wederzijdse instemming (dit zou gebruikelijk zijn bij een zaak als deze). Clinton verklaarde daarop onder ede dat hij geen enkele seksuele relatie op het werk gehad had. Hij werd beschuldigd van meineed toen hij een seksuele relatie bleek te hebben gehad met stagiaire Monica Lewinsky. Hij werd hierover verder ondervraagd (een (discovery) deposition) in januari 1998President Clinton's Deposition, Washington Post, 13 maart 1998. Gearchiveerd op 5 maart 2021. en in augustus 1998 bij een ondervraging in het Witte Huis die live op video gevolgd werd in het gerechtsgebouw door de grand jury van deze zaak.https://www.govinfo.gov/content/pkg/GPO-CDOC-105hdoc311/pdf/GPO-CDOC-105hdoc311-3.pdf, p. 73 e.v. Gearchiveerd op 13 december 2021.https://www.youtube.com/watch?v=Enh6UvYLTGg (video). Gearchiveerd op 22 april 2023. In januari ontkende hij nog alles, ook tegen zijn vrouw en dochter. Bij de grand jury ging het onder meer over de definitie van een seksuele relatie. Hij had vooral orale seks ontvangen van Lewinsky (dit bleek uit verklaringen van Lewinsky; zelf zei Clinton alleen dat het ongepaste gedragingen waren) en dat hij vond dat dat niet viel onder de aan hem voorgelegde definitie. Overigens had hij ook haar borsten betast, wat er in ieder geval onder viel.
Starr droeg deze zaak in september 1998 voor aan het Huis van Afgevaardigden van de Verenigde Staten, voor "impeachment" van Clinton (een aanklacht in het kader van een afzettingsprocedure) op grond van verdenkingen van meineed en tegenwerking van de rechtsgang (niet de relatie zelf, die was formeel geen probleem). Het Huis van Afgevaardigden besloot daarop tot impeachment. De Senaat besloot echter op 12 februari 1999, in een rechtszaak die begon op 7 januari 1999, om Clinton niet te veroordelen, waardoor hij zijn tweede termijn kon afmaken.The Senate Acquits President Clinton. Washington Post, 13 februari 1999. Gearchiveerd op 31 mei 2023. In de Senaat waren 67 stemmen nodig voor afzetting van de president. De beschuldiging van meineed kreeg 45 stemmen voor en 55 tegen. Bij de aanklacht wegens belemmering van de rechtsgang waren de stemmen gelijk verdeeld: 50 tegen 50.
Na de impeachment Clinton ontwikkelde een nauwe werkrelatie met Tony Blair, die in 1997 tot Britse premier was gekozen. Hij toonde persoonlijke belangstelling voor de Noord-Ierse problematiek en bezocht het gebied drie keer om de vrede te bevorderen. Dit leidde tot gesprekken tussen beide kampen, die uitmondden in de belofte van het Ierse Republikeinse Leger, op 23 oktober 2001, om zich te ontwapenen.
In 1999 slaagde Clinton er samen met het door de Republikeinen gedomineerde Congres in om voor het eerst sinds 1969 de begroting in evenwicht te brengen.
Door Clinton getekende wetgeving Instelling van het vrijwilligersprogramma Americorps. De "Crime Bill Expansion" uit 1994, onderdeel van meer omvattende misdaadwetgeving. De federale doodstraf werd hierin uitgebreid tot ongeveer zestig misdrijven.