Triumph des Willens (Nederlands: Triomf van de Wil, Engels: Triumph of the Will) is een Duitse propagandafilm uit 1935, van Leni Riefenstahl. De film beïnvloedt tot vandaag films, documentaires en reclamespots, ondanks het feit dat de film niet enkel gezien wordt als objectieve documentaire, maar ook als nazipropaganda. De film toont het verloop ("Dokument") van het congres ("Reichsparteitag") door de nazipartij in Neurenberg in september 1934. De film bevat fragmenten van toespraken van leiders van de NSDAP, onder wie Adolf Hitler, en beeldmateriaal van de massa partijleden en sympathisanten. Hitler was opdrachtgever en trad officieus op als producent. Zijn naam verschijnt zo in beeld tijdens de aftiteling. Het overheersende thema is de terugkeer van Duitsland als grootmacht, met Hitler als de Ware Duitse Leider die de natie eer en glorie brengt. Triumph des Willens werd snel beschouwd als hét voorbeeld van propaganda in de filmgeschiedenis. Riefenstahls technieken, zoals het gebruik van bewegende camera's, telelenzen om gemanipuleerde perspectieven te creëren, luchtfotografie en een revolutionaire aanpak van muziek en cinematografie, hebben voor Triumph des Willens leidden tot meerdere filmprijzen, in Duitsland, de Verenigde Staten, Frankrijk, Zweden en andere landen. De film was populair in het Derde Rijk"Propaganda, propaganda, propaganda. All that matters is propaganda." -Adolf Hitler, humboldt.edu en daarbuiten.
Synopsis
Triumph des Willens wordt beschreven als een film "door nazi's, voor nazi's en over nazi's"Triumph des Willens in de Internet Movie Database en vangt aan met een proloog, die de enige commentaar in de film vormt. Op een stenen muur verschijnt de tekst: «Op 5 september 1934 , 20 jaar na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, 16 jaar na het begin van ons lijden , 19 maanden na het begin van de Duitse renaissance, vloog Adolf Hitler opnieuw naar Nuremberg om colonnen met trouwe volgelingen te schouwen.» thumb|Hitler rijdt door Wenen, aangemoedigd door de bevolking (1939).
Dag 1: De film begint met beelden van de wolken boven de stad. Vervolgens verplaatst de camera zich zwevend langs de wolken en belandt boven de verzamelde menigte, en benadrukt de schoonheid en het majestueuze van het tafereel. De schaduw van Hitlers vliegtuig wordt zichtbaar als het over de kleine figuurtjes beneden zweeft. (2003). "An Evil Faith." Gedetailleerde vergelijking tussen Sieg des Glaubens en Triumph of the Will. Het hele gebeuren wordt begeleid met muziek uit Richard Wagners Die Meistersinger von Nürnberg, die langzaam overgaat in het Horst Wessellied. Bij aankomst op de luchthaven van Neurenberg verlaten Hitler en Goebbels het vliegtuig onder applaus van de menigte. Hitler wordt in zijn Mercedes de stad binnengereden, vergezeld van enthousiaste mensen, op weg naar zijn hotel voor een nachtelijke manifestatie.
Dag 2: De tweede dag begint met een beeldmontage van de aanwezigen die zich klaarmaken voor de opening van het congres en beelden van de top van de nazipartij bij hun aankomst in de Luitpold Arena. In de openingsceremonie kondigt Rudolf Hess de start van het congres aan. Daarna introduceert de camera de nazihiërarchie en de openingstoespraken van Alfred Rosenberg, Otto Dietrich, Fritz Todt, Fritz Reinhardt, Richard Walther Darré, Julius Streicher, Robert Ley, Hans Frank, Joseph Goebbels en Konstantin Hierl. Er volgt een manifestatie in de buitenlucht van de Reichsarbeitsdienst, de arbeidsdienst van de nazipartij met pseudomilitaire oefeningen, uitgevoerd door mannen met spades. Hier geeft Hitler zijn eerste toespraak over de verdiensten van de arbeidsdienst en de heropbouw van Duitsland. De dag eindigt met een toespraak van Viktor Lutze en een parade van de Sturmabteilung bij fakkellicht.
Dag 3: De derde dag start met een manifestatie van de Hitlerjugend op het paradeterrein. Na de hoogwaardigheidsbekleders kondigt Baldur von Schirach Hitler aan. Hitler richt zich tot de jeugd en beschrijft in militaristische termen hoe zij zich moeten wapenen en zich moeten voorbereiden op het offer. Iedereen verzamelt daarna voor een schouwing, waaronder de cavalerie van de Wehrmacht en gepantserde voertuigen. Tijdens de nacht houdt Hitler een toespraak bij fakkellicht voor de lagere partijmedewerkers. Het is de eerste verjaardag van het nazibeleid en Hitler verklaart dat de partij en de staat één entiteit vormen.
Dag 4: De vierde dag is de climax van de film, met de meest memorabele beelden. Onder begeleiding van Wagners Götterdämmerung wandelen Hitler, Heinrich Himmler en Viktor Lutze over een paradeterrein meer dan 150.000 manschappen van de SA en SS. Hitler schouwt de paraderende SA- en SS-troepen en geeft met Victor Lutze een toespraak over de Nacht van de Lange Messen, de politieke zuivering door de SA, enkele maanden nadat Hitler de macht greep. Lutze herbevestigt de trouw van de SA aan het regime en Hitler zuivert de SA van alle misdaden die gepleegd werden door Ernst Röhm. Nieuwe partijvlaggen worden gewijd door ze over de "Blutfahne", een vlag die gedragen werd door gesneuvelde nazisoldaten tijdens de Bierkellerputsch, te wrijven. Vervolgens houdt Hitler, na een laatste parade voor de Frauenkirche (Neurenberg) van Neurenberg, zijn afsluitende toespraak. Hij herbevestigt het primaat van de nazipartij, verklaart dat trouwe Duitsers Nationaalsocialisten zullen worden en enkel de beste nationaalsocialisten tot de partij kunnen behoren. Hess leidt de verzamelt menigte voor een laatste Sieg Heil-saluut aan de Führer, wat het einde vormt van het congres. Het beeld wordt geleidelijk zwart, terwijl op de achtergrond de zang van de menigte hoorbaar is, die het Horst Wessellied zingt.
Participanten / sprekers Adolf Hitler Joseph Goebbels Alfred Rosenberg Otto Dietrich Fritz Todt Fritz Reinhardt Richard Walther Darré Julius Streicher Robert Ley Hans Frank Konstantin Hierl Viktor Lutze Baldur von Schirach Heinrich Himmler
Achtergrond «Kort nadat hij aan de macht gekomen was, nodigde Hitler me uit om hem te ontmoeten en hij vertelde me dat hij een film wilde over een Partijcongres, waarvan hij wilde dat ik hem zou maken. Mijn eerste reactie was dat ik niets wist over de manier waarop zulke zaken precies in zijn werk gingen, noch over de structuur van de partij, waardoor ik ongetwijfeld de verkeerde dingen in beeld zou brengen en niemand zou plezieren — zelfs al zou ik weten hoe een documentairefilm te maken, iets wat ik nog nooit eerder gedaan had. Hitler zei dat dat net de reden was waarom hij wilde dat ik het zou doen: aangezien om het even welke persoon die bekend was met het relatieve belang van verschillende mensen en groepen en dergelijke meer, een film zou maken die nauwgezet en accuraat was, maar dat was niet wat hij verwachtte. Hij wilde een film zien van het congres gezien door de ogen van een niet-expert, die uitsluitend selecteerde op basis van wat op artistiek vlak het meest voldoeninggevend was — in termen van spektakel, denk ik dat je kan stellen. Hij wilde een film die het publiek dat niet noodzakelijk in politiek geïnteresseerd is, zou beroeren, aanspreken en onder de indruk zou brengen.» Citaat van Leni RiefenstahlFilmEducation.Org. Kort overzicht van de film en de plaats ervan in de geschiedenis.
Riefenstahl, een populaire Duitse actrice, regisseerde haar eerste film, Das blaue Licht (Het blauwe licht) in 1932. In die periode hoorde ze Hitler voor het eerst spreken op een manifestatie. Ze was daarvan, naar eigen zeggen, onder de indruk. Later zou ze jaren met hem corresponderen. Hitler was op zijn beurt even onder de indruk van Das blaue Licht en vroeg Riefenstahl in 1933 om een film te regisseren over de jaarlijkse Reichsparteitag in Neurenberg. De nazi's hadden de macht overgenomen en waren nog onbekend bij veel Duitsers en in de rest van de wereld. Riefenstal reageerde aanvankelijk terughoudend, niet uit morele overwegingen, maar omdat ze graag verder wilde werken aan haar cinemafilms. Hitler drong aan en Riefenstahl stemde toe. De film zou de titel Der Sieg des Glaubens krijgen. De film kreeg te kampen met technische problemen door een gebrekkige voorbereiding (Riefenstahl verklaarde later slechts enkele dagen tijd gekregen te hebben) en Hitlers ongemak voor de camera. Verder kreeg Riefenstahl te maken met strubbelingen van partij-officiëren, in het bijzonder Joseph Goebbels, die probeerde om de film uit te brengen door het ministerie voor Propaganda. Hoewel Der Sieg des Glaubens goede verkoopcijfers haalde, werd het later een schandvlek voor de nazi's, nadat Ernst Röhm, de leider van de Sturmabteilung die een prominente rol speelde in de film, in 1934 geëxecuteerd werd tijdens de Nacht van de Lange Messen.
In 1934 wilde Riefenstahl geenszins het fiasco van Der Sieg des Glaubens herhalen en ze koos er aanvankelijk voor om haar collega Walter Ruttman als vervanger aan te bevelen. De film van Ruttman, die zou gehandeld hebben over de opmars van de nazipartij, sprak Hitler niet aan. Hij vroeg Riefenstahl opnieuw en ze stemde er uiteindelijk mee in. Er is nog steeds discussie over haar bereidwilligheid, nadat Hitler haar verzekerde van zijn persoonlijke steun en zijn belofte dat andere naziorganisaties (en het ministerie voor Propaganda) haar werk niet zouden storen. De film Triumph des Willens lijkt qua opbouw, muziek, chronologie, beeldkeuze, inclusief de nieuwsgierige kat die in beide films voorkomt, sterk op Der Sieg des Glaubens. Het lijkt erop dat Riefenstahl dingen die zij bij Der Sieg des Glaubens niet goed gelukt vond, bij Triumph des Willens verbeterde.
De productie thumb|Albert Speer tijdens de processen van Neurenberg. In tegenstelling tot De Sieg des Glaubens (Overwinning van het geloof), kon Riefenstal de film Triumph des Willens afwerken met een groter budget, uitgebreide voorbereidingen en hulp van hooggeplaatste nazi's, zoals Goebbels. Susan Sontag merkte op dat 'de manifestatie niet enkel gepland was als een spectaculaire massabijeenkomst, maar ook als een spectaculaire propagandafilm.', Leni Riefenstahl: Documentary Film-Maker or Propagandist?, in:Kamera, 2000. Albert Speer, Hitlers architect, ontwierp het filmdecor in Neurenberg en coördineerde de grootste delen van het evenement. Riefenstahl maakte gebruik van een filmcrew die uitgebreid was voor die tijd. De crew bestond uit 172 personen, inclusief 10 technische medewerkers, 36 cameramannen en assistenten (die werken in 16 teams met 30 camera's), 9 luchtfotografen, 17 filmjournalisten met 12 filmjournaalmedewerkers, 17 mannen die instonden voor de verlichting, 2 fotografen, 26 chauffeurs, 37 veiligheidsmensen, 4 medewerkers van de arbeidsdienst en twee administratieve medewerkers. Veel van haar cameramannen gingen gekleed in uniformen van de SA, zodat ze zich onopvallend konden mengen in de menigte.
Bij de productie van Triumph des Willens werd gebruikgemaakt van innovatieve technieken, zoals bewegende camera's, waaronder eentje op een lift die aan de vlaggenpalen achter het podium en eentje op de Mercedes van Hitler. Die laatste scène vereiste meerdere takes, opdat de cameraman niet in beeld zou komen. In de film werd gebruikgemaakt van telelenzen om een gemanipuleerd perspectief te creëren. Om vanuit andere hoeken te kunnen filmen, liet Riefenstahl kuilen graven onder het podium, liet ze sporen leggen voor bewegende beelden en luchtbeelden maken uit vliegtuigen en een zeppelin. Er werden regelmatige close-ups gefilmd van de massa's mensen, terwijl ze keken en luisterden naar Hitler, en beelden van Hitler zelf vanuit een perspectief lager dan ooghoogte, om hem een meer heroïsch karakter mee te geven. thumb|Richard Wagner