Bad Neuenahr-Ahrweiler is een gemeente in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts. Het is de Kreisstadt van de Landkreis Ahrweiler. De stad telt inwoners en bestaat uit twee kernen: de mondaine Kuurstad Bad Neuenahr en ten westen daarvan het middeleeuwse ommuurde stadje Ahrweiler. Beide plaatsen zijn gelegen aan de van west naar oost stromende Ahr.
Bijzonderheid De infrastructuur, de bezienswaardige gebouwen e.d. zijn, tenzij anders vermeld, beschreven uitgaande van de situatie van vóór de overstromingsramp van juli 2021. Waar het teken ++ is vermeld, is bekend, dat het beschrevene daarbij zware, mogelijk onherstelbare schade heeft opgelopen.
Delen van Bad Neuenahr-Ahrweiler De stad is onderverdeeld in 13 stadsdelen, gelegen in 10 stadsdistricten (Ortsbezirke of Stadtbezirke). Deze districten zijn: Ahrweiler, de westelijke helft van de tweelingstad Bad Neuenahr-Ahrweiler in engere zin Bachem, een wijndorp (Frühburgunder-wijngaarden) direct ten zuidoosten van Ahrweiler Bad Neuenahr, de oostelijke helft van de tweelingstad Bad Neuenahr-Ahrweiler in engere zin Gimmigen, direct ten noorden van Heppingen Heimersheim, direct ten zuiden van de B266 en ten oosten van de stad en de A61, incl. het enkele kilometers verder naar het oosten gelegen Ehlingen Heppingen, enige kilometers ten oosten van de stad, ook ten oosten van de A61, ten noorden van de B266 Kirchdaun, ietwat afgelegen tussen de bossen, enkele kilometers ten noorden van Gimmigen Lohrsdorf, incl. Green; enkele kilometers ten oosten van Heppingen; Lohrsdorf ligt ten noorden van de A 571, Green ten zuiden daarvan Ramersbach, hoog gelegen in de bossen, aan het einde van een klein, 11 km lang weggetje vanuit Ahrweiler zuidwaarts Walporzheim, enkele kilometers ten west-zuidwesten van Ahrweiler; incl. Marienthal, dat nog 2 kilometer verder naar het westen ligt
Binnen de sedert 1875 zo genoemde stad Bad Neuenahr worden de drie dorpen, waaruit deze plaats is ontstaan, te weten Beul, Hemmessen en Wadenheim, nog als Ortsteile met een beperkte lokale zelfstandigheid beschouwd. Wapens
Bevolkingsstatistiek
+ Aantal inwoners der districten van de stad Bad Neuenahr-Ahrweiler per 30 juni 2018, excl. tweede-woningbezitters District Onderverdeling Aantal inwoners Ahrweiler stadsdeel: Ahrweiler 7.519 Bachem stadsdeel: Bachem 1.198 Bad Neuenahr Ortsteile: Beul; Hemmessen; Wadenheim 12.888 Gimmigen stadsdeel: Gimmigen 748 Heimersheim stadsdelen: Heimersheim; Ehlingen 3.204 Heppingen stadsdeel: Heppingen 899 Kirchdaun stadsdeel: Kirchdaun 352 Lohrsdorf stadsdelen: Lohrsdorf; Green 730 Ramersbach stadsdeel: Ramersbach 588 Walporzheim stadsdelen: Walporzheim; Marienthal 705
De overgrote meerderheid van de christenen in de gemeente is rooms-katholiek. Bijna alle kerkgebouwen zijn dat ook. Medio 2021 was van de totale bevolking van de gemeente circa 48,6% rooms-katholiek, 12,7% evangelisch-luthers en 38,7% aanhanger van een andere geloofsgemeenschap, dan wel atheïst.
Totaal aantal inwoners van de gehele gemeente per 30 juni 2021: 29.290. Uitsplitsing per stadsdeel niet beschikbaar. Bron: www.ewois.de
Geografie, infrastructuur Wegverkeer
In de gemeente loopt de oude Bundesstraße 266 vanaf de 10 km oostwaarts gelegen oever van de Rijn tussen Remagen en Sinzig westwaarts naar Bad Neuenahr. In westwaartse richting kronkelt de Bundesstraße 267 langs de Ahr naar Altenahr en komt daar op de Bundesstraße 257 uit.
De belangrijkste verkeersader is echter de Autobahn A 61. Deze is op Dreieck Bad Neuenahr-Ahrweiler ten noorden van de stad verbonden met de Autobahn A 573, die in de stad eindigt. Ten oosten van de stad, bij stadsdeel Heimersheim, takt op Dreieck Sinzig de korte Autobahn A 571 af, die aan de oostkant van Bad Neuenahr eindigt. Openbaar vervoer
Aan de in 1880 geopende spoorlijn Remagen - Adenau (++Hervatting treindienst Walporzheim-Remagen voorzien begin 2022; ten westen van Walporzheim moet de spoorlijn tot Ahrbrück, 5 km voorbij Altenahr, geheel opnieuw aangelegd worden, wat verscheidene jaren kan gaan duren) liggen in de gemeente Bad Neuenahr-Ahrweiler vijf stations en halteplaatsen. Dit zijn: Walporzheim (km 15.6 vanaf het eindpunt te Remagen) Ahrweiler Markt (14.0) Ahrweiler (12.9) Bad Neuenahr (10.2) Heimersheim (8.0).
De Ahrtal-Express (++) is een toeristisch wegtreintje, dat de bezienswaardigheden van Bad Neuenahr en Ahrweiler met elkaar verbindt.
Het busverkeer is beperkt tot enige buslijnen voor scholieren- en forensenvervoer, die doorgaans buiten de spitsuren en in de weekends niet rijden.
Vliegverkeer Bad Neuenahr-Ahrweiler beschikt sedert 1965 over een klein vliegveld direct ten noorden van de stad. Het op 205 meter boven zeeniveau gelegen, niet per openbaar vervoer bereikbare, veldje heeft één geasfalteerde start- en landingsbaan van 500 meter lengte en 15 meter breedte. De Flugplatz Bad Neuenahr-Ahrweiler heeft ICAO-code EDRA. Het is bedoeld voor de zweefvliegsport, helikopters, luchtballonnen en voor ULV's en kleine sport- en hobbyvliegtuigjes tot maximaal 2 ton gewicht.
Economie Het toerisme, mede in samenhang met het kuurbedrijf, is de belangrijkste bron van inkomsten in de gemeente.
Daarnaast is de fabriek van het Apollinaris mineraalwater nog van economisch belang, alsmede een fabriek (Sachs) van auto-, bromfiets- en fietsonderdelen. In een voormalige kazerne is het kantoor alsmede een intern opleidingsinstituut van een groot vastgoed- taxateursbureauIn Duitsland bestaat het instituut door de overheid gecertificeerd taxateursbureau. Deze voldoen aan vrij strenge kwaliteits- en opleidingsnormen. Daarvan zijn er anno 2020 in Duitsland vijf. Een daarvan is te Bad Neuenahr gevestigd. gevestigd.
De wijnbouw (oppervlakte: 284 hectare) is ook niet te verwaarlozen. De druiven op de hellingen van de Ahr worden gebruikt voor de productie van rode wijn. De wijnbergen zijn hier en daar te steil om de inzet van landbouwmachines mogelijk te doen zijn.
In de gemeente staan verscheidene ziekenhuizen en andere medische instellingen, die daar zijn gevestigd, omdat Bad Neuenahr een kuuroord is. Los hiervan staat in de gemeente een door het Duitse Rode Kruis geëxploiteerde instelling voor psychotherapie aan kinderen en jongeren.
In de gemeente staat, op de heuvel Godeneltern bij Ahrweiler, een, geheel Duitsland bestrijkend, opleidingsinstituut voor rampenbestrijders, onder wie vrijwilligers van hulporganisaties, militairen, medici, politici en gemeenteambtenaren. Dit draagt sedert 2021 de naam Bundesakademie für Bevölkerungsschutz und Zivile Verteidigung (BABZ).
Geschiedenis Tot 900 Het gebied rondom Bad Neuenahr- Ahrweiler werd tussen 1000 en 500 voor de jaartelling reeds bevolkt door Kelten. Rond het begin van de jaartelling werden dezen door Germanen verdreven. In diezelfde tijd werd het gebied een deel van het Romeinse Rijk, wat o.a. blijkt uit de vondst van restanten van Romeinse gebouwen direct ten westen van Ahrweiler.
900-1800 Uit een register van bezittingen van de Abdij van Prüm uit 893 blijkt, dat Ahrweiler toen reeds bestond. Deze plaats verkreeg van de toenmalige landheer, de aartsbisschop van Keulen, Koenraad van Hochstaden, die Ahrweiler twee jaar eerder door schenking had verkregen, in 1248 stadsrechten. Niet lang daarna werd met de bouw van de stadsmuren (1250) en van de St. Laurentiuskerk (1269) begonnen. In 1349 vond, omdat velen hen voor de Zwarte Dood (pestepidemie) verantwoordelijk hielden, een pogrom tegen de Joden in de stad plaats.
In 1343 verkreeg het hertogdom Gulik het intussen in het graafschap Nieuwenaar gelegen gebied in leen. In 1366 trad Ahrweiler toe tot een door o.a. Willem van Gennep, aartsbisschop van Keulen, en hertog Jan III van Brabant gesloten tienjarig verbond met de naam Landsfriedensbündnis Maas-Rhein. Dit verbond, oorspronkelijk voor tien jaar, werd regelmatig verlengd, en droeg bij aan politieke stabiliteit in de regio. Toch vond de volgende aartsbisschop van Keulen, Frederik III van Saarwerden, het in 1372 nodig om kasteel Neuenahr te verwoesten en Neuenahr te bezetten en zo weer direct onder Kuurkeuls gezag te brengen. Gedurende de twee volgende eeuwen was de gezagsverhouding in Ahrweiler en Neuenahr onoverzichtelijk; leenmannen en achterleenmannen bezaten delen van het gebied en voerden vaak onderling twist. In 1546 werd het graafschap Nieuwenaar door het Hertogdom Gulik heroverd en als Amt Neuenahr ingelijfd.
Ook in deze gemeente vonden in de 16e en 17e eeuw verscheidene heksenprocessen en daarop volgende executies plaats, die tientallen vrouwen op afschuwelijke wijze het leven kostten.
Heimersheim is eigenlijk een, als versterking tegen eventuele langs de Rijn trekkende vijanden, in de 15e eeuw ommuurd stadje. Het werd in de Dertigjarige Oorlog in 1646 door protestantse troepen verwoest. De begin 15e-eeuwse Westpoort als enig restant van de stadsommuring getuigt hier nog van.
In de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) wisselde het gebied verscheidene malen van heer en werd het verscheidene malen geplunderd, in brand gestoken en deels uitgemoord. Direct na deze oorlog, in 1648, sloeg een verschrikkelijke pestepidemie toe.
In 1685 erfde Filips Willem van de Palts , heer van de Kurpfalz, Gulik en dus ook Neuenahr en Ahrweiler. In de Negenjarige Oorlog (1688-1697) veroverden Franse troepen van Lodewijk XIV Ahrweiler in september 1688. Op 1 mei 1689 staken de Fransen de stad in brand. Slechts 10 huizen en de kerk bleven overeind staan. Gedurende de 18e eeuw was er sprake van een ingewikkelde, versnipperde territoriale situatie in het gebied van de gemeente: Ahrweiler en de dorpen Bachem, Marienthal en Walporzheim maakten deel uit van het prinsbisdom Keulen, dat deze plaatsen door een landvoogd liet besturen; Ramersbach, alsmede de drie dorpen van het huidige Bad Neuenahr (Wadenheim, Beul en Hemmessen) behoorden tot het ambt Nieuwenaar van het Hertogdom Gulik; Heimersheim, Heppingen en Ehlingen behoorden tot het ambt Sinzig-Remagen van het Hertogdom Gulik; Lohrsdorf en Green behoorden tot de min of meer onafhankelijke Heerlijkheid Landskron, ontstaan rondom een kasteel, dat in de middeleeuwen op de berg van die naam had gestaan en dat door steeds wisselende heren bestuurd was; het kasteel was in de 17e eeuw namens Gulik o.a. door Nederlandse troepen bezet geweest; na de verovering door de Fransen werd het rond 1690 geslecht. Gimmigen en Kirchdaun waren gemeenschappelijk bezit van de Heerlijkheid Landskron en het ambt Sinzig-Remagen van het Hertogdom Gulik.
Na 1800 Van 1798 tot 1814 maakte het gebied deel uit van Frankrijk. Zie ook: Napoleon Bonaparte.
Na het Wener Congres van 1815 kwam de gemeente te liggen in het Koninkrijk Pruisen, dat in 1871 in het Duitse Keizerrijk opging. In deze periode begon de industrialisatie. Reeds in 1834 werd een straat met daarin een tunnel bij Altenahr aangelegd. Het toerisme kwam op gang, en tussen 1852 en 1856 ook het kuurbedrijf in Neuenahr en de dorpen daaromheen. In 1880 verkregen Ahrweiler en Neuenahr aansluiting op het spoorwegnet.
De drie dorpen, waaruit Bad Neuenahr is ontstaan, bestaan reeds sedert de middeleeuwen, Wadenheim zelfs al sedert het jaar 992. In 1875 fuseerden deze tot de plaats Neuenahr, die in 1951 de status van stad verkreeg.
De eerst ontdekte minerale bron, te Heppingen, wordt al sedert 1565 geëxploiteerd, en wel voor oraal gebruik (om het bronwater te drinken). De rechten, verbonden aan de geneeskrachtige bron te Heimersheim, werden in de 19e eeuw aan het kuurbedrijf van Neuenahr overgedragen.
In 1938 vond ook te Ahrweiler en Bad Neuenahr de Kristallnacht plaats. De synagoge te Ahrweiler werd gedeeltelijk verwoest. De jodenvervolging door de nazi's leidde tot de volledige uitmoording van de circa 135 joden in de gemeente. In de Tweede Wereldoorlog, met name in 1944 en 1945, werd Ahrweiler verscheidene malen door geallieerde luchtaanvallen getroffen.