Tiny (Originele titel: Martine) is een Belgische kinderboekenreeks met in de hoofdrol het gelijknamige meisje. De reeks wordt uitgegeven door Casterman. Gilbert Delahaye schreef 48 boeken van 1954 tot 1998 (hij overleed in 1997). In het Nederlands verschenen zijn boeken onder het pseudoniem Gijs Haag. Marcel Marlier illustreerde 60 boeken van 1954 tot 2010. Na de dood van Delahaye, schreef de zoon van de illustrator, Jean-Louis Marlier, de boeken tot de dood van zijn vader (2011). In 2011 verscheen er een boek van Sophie Flamand. In 2012 verscheen de animatieserie Tiny waarna er 3 boeken en 2 strips op basis van die televisieserie verschenen. In totaal verschenen er 64 prentenboeken. De reeks werd tevens ook in bijna veertig verschillende talen vertaald en er werden tot nog toe wereldwijd meer dan 110 miljoen exemplaren van verkocht.Martine Casterman.comMartine s'installe au musée avec Marcel Marlier à Mouscron, Rtbf.be
Inhoud De serie draait rond een meisje dat ongeveer 10 jaar oud is, dat allerlei gewone avonturen beleeft in het dagelijkse leven., LES CHIENS CELEBRES, Réels et Fictifs, dans l'Art, la Culture et l'Histoire (2015, Lulu.com) Leesbeesten en boekenfeesten (1999); Davidsfonds, Biblion Uitgeverij Ze heeft 2 jongere broers Jean en Alain.La collection "Martine", Mediathequedenoyelles.over-blog.com Ze heeft een hond die Patapouf (Nederlands: Poeffie) heet. Ze heeft ook een kat die Moustache heet. De kinderen gedragen zich voorbeeldig.
Geschiedenis Delahaye-Marlier (1954-1998) In 1951 stelt een leidinggevende genaamd Pierre Servais voor aan Marcel Marlier om een aantal boeken van Casterman te illustreren.Marcel Marlier, Martine.justemoi.be Ondertussen krijgt Gilbert Delahaye de taak om boeken te schrijven met een klein meisje in de hoofdrol. In 1953 schrijft hij zijn eerste verhalen met het meisje Martine in de hoofdrol.Gilbert Delahaye, Martine.justemoi.be Vervolgens werken Delahaye en Marlier samen aan de boeken Martine à la ferme (Nederlands:Tiny op de boerderij) en Martine en voyage (Nederlands:Tiny gaat op reis) die gelijktijdig in 1954 verschenen.“Martine” bientôt à la télé !, LeSoir.be Van het eerste boek werd er in de Franstalige versie 30.000 exemplaren verkocht.de martine à ici même : casterman, itinéraire d’un singulier retournement, Neuviemeart.citebd.org
Bij het vertalen van kinderboeken worden gewoonlijk de vreemde/onbekende namen vervangen door een populaire naam uit de doeltaal. Zo veranderde Martine in het Nederlands in Tiny. In het Nederlands wordt tevens ook de naam van de schrijver Gilbert Delahaye vervangen door het pseudoniem Gijs Haag.Tiny zoekt een reisvriendinnetje: Cacao, Zinzi of Kim?, Brusselzwerft.be De Nederlandstalige boeken verschenen ongeveer gelijktijdig met de Franstalige.
De eerste 18 boeken verschenen in de Collection FarandoleIn het Nederlands verscheen deze reeks onder de naam Rinkelbel. Dat is een reeks waarin verschillende boeken(reeksen) uitgebracht worden. waarbij de afbeelding van omslag de hele voorkant van het boek besloeg en de titel meestal in het zwart staat.Les collections, Martinelivres.unblog.frMartine, San.antonio.pagesperso-orange.fr De titel van het boek werd in die periode meestal zwart gedrukt. Met Martine petite maman (Nederlands:Tiny speelt moedertje) werd deze periode beëindigd in 1968. De boeken kenmerken zich door de gedetailleerde tekeningen die voornamelijk ingekleurd zijn met pastelkleuren.
In de jaren '50 en '60 speelt Tiny zich af in een geïdealiseerde, echte wereld. Het is een gewoon meisje in een gewoon gezin. Het meisje kijkt de lezer ook aan op de tekeningen en de andere personages kijken het meisje aan om de lezer op haar locatie te wijzen.Analyse de la série Martine: quel pacte de lecture et pour quel lecteur ?, Liserons.com Echter zijn de eerste verhaallijnen een beetje naïef, maar ze worden al gauw realistischer. Vanaf 1966 verdwijnen de lage afbeeldingen in de nieuwe boeken en krijgen de boeken zo meer witruimte rond de afbeeldingen.
Vervolgens werden de boeken in 1969 in een nieuw jasje gestoken. De boeken verschenen nog steeds in de Collection Farandole. De boeken kregen een witte kader met de titel bovenaan en de afbeelding van de omslag onderaan. De teksten van de oudere exemplaren werden ook bijgewerkt. Martine fête son anniversaire (Nederlands:Tiny is jarig) uit 1969 is het eerste nieuwe boek dat zo wordt uitgebracht en Martine fait de la voile (Nederlands:Tiny leert zeilen) uit 1979 is het laatste nieuwe boek dat zo wordt uitgebracht. Er verschenen in totaal 11 nieuwe boeken in deze lay-out.
In deze versie werden de boeken ook bewerkt naar de modernere tijdsgeest. Bij de herdruk van het tweede boek wordt het verhaal zelfs drastisch veranderd wegens te veel racistische elementen, maar de tekeningen niet. In de oudere albums bereiden deze boeken meisjes voor op hun toekomstige rol van moeder en huisvrouw, maar naarmate het feminisme meer aanhang krijgt, verandert de maatschappij en dus ook deze boekenreeks.Martine, 50 ans, Reculottée, Next.liberation.fr Tiny krijgt een modern kapsel en moderne kleding. Tevens gaat ze nu ook naar de stad. In 1976-1977 verruilt ze haar rok voor een jeansbroek. Gaandeweg wordt het meisje ook lichtjes ouder van ongeveer 8 naar ongeveer 10.
In 1980 werd het uiterlijk van de serie opnieuw veranderd. De boeken verschenen wel nog steeds in de Collection Farandole, maar de omslag verandert opnieuw. De witte kader verdwijnt en de afbeelding op de omslag wordt zo groter. De titel verschijnt nog steeds op een witte achtergrond die zich boven de afbeelding bevindt. Martine et son ami le moineau (Nederlands:Tiny en haar vriendje de mus) uit 1980 is het eerste nieuwe boek in die omslag en Martine et le chaton vagabond uit 1994 is de laatste nieuwe boek met die omslag. Er verschenen 15 nieuwe boeken in deze lay-out.
In de jaren '80 krijgen de boeken complexere en mysterieuzere verhaallijnen. De boeken verliezen zelfs deels hun realisme. Zoals het boek Martine a une étrange voisine (Nederlands: Tiny en de lieve heks) uit 1989 waarin hun buurmeisje een heks blijkt te zijn.
In 1988 en 1989 verschenen er 16 luisterboeken van Tiny op cassette uitgegeven door Audivis en Casterman.Martine - documents multimédia, Bnf.fr De muziek werd gecomponeerd door Pierre Bluteau, de zang werd gedaan door Dominique Dimey en de tekst werd voorgelezen door Emmanuelle Brunschwig. Van 1993 tot 1995 verschenen er ook nog een aantal luisterboeken op cassette waarop Chantal Goya verschillende boeken voorlas.
In 1994-1995 wordt Collection Farandole stopgezet waardoor dit logo van de omslagen verdwijnt. Tevens verschijnt er vanaf deze versie een genummerde lijst van de boeken op de achterzijde. Martine, il court, il court, le furet ! (Nederlands:Tiny in opa's tuin) uit 1995 is het eerste nieuwe boek met deze omslag. Ongeveer gelijktijdig wijzigt het logo van uitgeverij Casterman lichtjes waardoor het logo verandert bij de volgende herdruk. Er verschenen nieuwe 10 boeken in deze lay-out.
Op 6 december 1997 echter overleed de schrijver Gilbert Delahaye.En bref: Marcel Marlier illustrateur, Lalibre.be Het boek Martine en classe de découverte (Nederlands:Tiny op schoolreis) dat in 1998 verscheen, is het laatste boek van Martine geschreven door Delahaye.
Marlier-Marlier (1999-2010) thumb|Marcel Marlier die het eerste boek inkijkt. Na de dood van Delahaye, wordt Jean-Louis Marlier, zoon van de tekenaar, de nieuwe schrijver.Jean-Louis Marlier, Casterman.com Het boek Martine et la leçon de dessin (Nederlands:Tiny leert tekenen) dat in 1999 verscheen, is het eerste boek geschreven door hem.
In 1999 werd er een standbeeld van Tiny in Doornik onthuld dat gemaakt werd door de kunstenaar Carlos Surquin die een leerling was van Marcel Marlier.Martine dans la rue, Martine.justemoi.beMartine, Connaitrelawallonie.wallonie.be In 2004 bestond Tiny 50 jaar waarop er in Laken (Brussel) een stripmuur onthuld werd.Nieuwe stripmuur viert vijftigste verjaardag Tiny, BRUZZ.be
In 2000 veranderen de Tiny-boeken opnieuw lichtjes.Mes albums livres, Martine.justemoi.be Hierbij gaat vooral de aandacht naar het herschrijven van de oudere boeken dan grafische elementen.
Vervolgens verandert de omslag opnieuw in 2005. Martine: Drôles de fantômes ! (Nederlands: Tiny ziet spoken) is het eerste boek in deze lay-out en Martine et le prince mystérieux (Nederlands Tiny en de mysterieuze prins) uit 2010 is het laatste boek in deze lay-out. Er verschenen 6 nieuwe boeken in deze lay-out. De afbeeldingen maken nu ook gebruik van de dubbele pagina's en overlappen de pagina's wat daarvoor niet gebeurde.
In 2005 en 2006 ontwikkelde White Birds Productions 2 computerspellen genaamd Martine à la ferme en Martine à la montagne die beide uitgebracht werden door Nobilis.Martine à la Ferme PC, Jeuxvideo.comMartine à la Montagne, Jeuxvideo.com In de Verenigde Staten werden beide computerspellen in 2008 uitgebracht door Aspyr Media onder de naam Emma.Aspyr media to bring stunning new Nintendo DS titles for kids to U.S. shores, Ign.com
Vanaf 2007 verschijnen er luisterboeken met elk 3 boeken uit deze reeks voorgelezen door Marie-Christine Barrault.Martine Livres CD, Casterman.com Vanaf 2008 verschenen er tevens ook opnieuw luisterboeken voorgelezen door Barrault die elk 5 tot 7 boeken bevatten.Marcel Marlier, iTunes.com
Op 18 januari 2011 sterft de illustrator Marcel Marlier echter. Jean-Louis Marlier stopt vervolgens met het schrijven van de boeken in deze serie na de dood van zijn vader. Tevens willen zijn moeder en zijn broer de serie ook niet verder zetten. Het boek Martine et le prince mystérieux (Nederlands:Tiny en de mysterieuze prins) dat in 2010 verscheen, is het laatste boek getekend door Marcel Marlier en geschreven door zijn zoon.
Les nouvelles aventures de Martine (2011-heden) In september 2011 verscheen de boek Martine visite Bruxelles (Nederlands: Tiny bezoekt Brussel) van Sophie Flamand.Livre. Martine visite Bruxelles, Bruxelles.beMartine visite Bruxelles, Unicat.be Het boek zou het eerste deel van een nieuwe serie van Tiny worden waarin ze een toeristische gids is, maar er is geen vervolg verschenen. In 2013 werd dit boek heruitgegeven.Martine visite Bruxelles, Casterman.com
Voor zijn overlijden had de illustrator Marcel Marlier nog toestemming gegeven voor een animatieserie op basis van deze boekenreeks. Vervolgens verscheen de animatieserie Tiny in 2012. Het telt 1 seizoen bestaande uit 52 afleveringen.Martine Crédits, Lesarmateurs-lesite.fr
De uitgeverij van de boekenreeks Casterman werkte er aan mee en kreeg de rechten op uitgaves gebaseerd op de televisieserie. Tevens werd er een 61ste boek aangekondigd in de reeks die in 2013 zou verschijnen. Vervolgens verschenen er gebruik makend van de animatie van de televisieserie 3 nieuwe boeken in deze boekenreeks van 2012 tot 2014.Les nouvelles aventures de Martine, Casterman.comDESSINS ANIMES - Casterman, Comme-un-roman.com Les nouvelles aventures de Martine werd echter de nieuwe naam van de boekenreeks voor deze 3 boeken. De boeken werden geschreven door Catherine Cuenca, Fabrienne Gambrelle en Grégory Baranès. De tekeningen zijn driedimensionaal en de verhaallijn leunt meer aan bij de detectiveromans.
Tevens verscheen er ook de stripreeks Martine en BD die gebruik maakt van de animatie van de televisieserie.Martine en BD, Casterman.com Er verschenen 2 strips in deze reeks die verschenen in 2013 en 2014. Bertrand Veyne schreef de eerste strip en Grégory Baranès, die al eerder een boek in 2013 schreef, schreef het scenario voor de tweede strip.