Nactus is een geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Arnold Girard Kluge in 1983. De hagedissen werden eerder aan andere geslachten toegekend, zoals Gymnodactylus en Heteronota. Er zijn 31 soorten, waarvan er maar liefst 20 voor het eerst in 2020 werden beschreven. In de literatuur wordt daarom vaak een lager soortenaantal vermeld.
Verspreiding en habitat De hagedissen komen voor in delen van Azië en Afrika en leven in de landen en deelgebieden Papoea-Nieuw-Guinea, Melanesië, Micronesië, Akiaki, Tuamotu, Fiji-eilanden, Rotuma, Samoa, Salomonseilanden, Nieuw-Caledonië, Loyaliteitseilanden, Vanuatu, Cookeilanden, Tonga, Guam, Indonesië, Australië, Mauritius, Round Island, Kei-eilanden en Réunion. De meeste soorten komen endemisch voor op Papoea-Nieuw-Guinea.
De habitat bestaat uit droge tropische en subtropische bossen, vochtige tropische en subtropische laaglanden, graslanden, rotsige omgevingen en streken langs de kust. Ook in door de mens aangepaste streken zoals landelijke tuinen, weilanden en aangetaste bossen kunnen de dieren worden aangetroffen.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan twaalf soorten een beschermingsstatus toegewezen. Zeven soorten worden beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), een soort als 'onzeker' (Data Deficient of DD) en drie soorten als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU). De soort Nactus soniae ten slotte staat te boek als 'uitgestorven' (Extinct of EX).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Nactus acutus Kraus, 2005 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus aktites Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus amplus Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus arceo Zug, 2020 Indonesië Nactus arfakianus Meyer, 1874 Indonesië Nactus cheverti Boulenger, 1885 Australië Nactus chrisaustini Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus coindemirensis Bullock, Arnold & Bloxam, 1985 Mauritius Nactus eboracensis Macleay, 1877 Australië Nactus erugatus Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus fredkrausi Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus galgajuga Ingram, 1978 Australië Nactus grevifer Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus heteronotus Boulenger, 1885 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus intrudusus Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus inundatus Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea, mogelijk in Indonesië Nactus kamiali Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus kunan Fisher & Zug, 2012 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus modicus Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus multicarinatus Günther, 1872 Akiaki, Tuamotu, Fiji-eilanden, Rotuma, Samoa, Salomonseilanden, Nieuw-Caledonië, Toga, Loh, Linua, Tegua, Hiw, Vanuatu Nactus nanus Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus panaeati Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus pelagicus Girard, 1858 Papoea-Nieuw-Guinea, Melanesië, Micronesië, Akiaki, Tuamotu, Fiji-eilanden, Rotuma, Samoa, Salomonseilanden, Nieuw-Caledonië, Loyaliteitseilanden, Vanuatu, Cookeilanden, Tonga, Guam, Indonesië, Australië Nactus rainerguentheri Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus septentrionalis Zug, 2020 Papoea-Nieuw-Guinea, Indonesië Nactus serpensinsula Loveridge, 1951 Mauritius, Round IslandNactus simakalHoskin, Davies & Aland, 2024Australië (Dauan Island) Nactus soniae Arnold & Bour, 2008 Reunion Nactus sphaerodactylodes Kraus, 2005 Papoea-Nieuw-Guinea Nactus undulatus Kopstein, 1926 Kei-eilanden Nactus vankampeni Brongersma, 1933 Papoea-Nieuw-Guinea, Indonesië
Bronvermelding
Categorie:Gekkonidae