De echte hooiwagens (Phalangiidae) zijn een familie uit de orde van de hooiwagens (Opiliones) met zo'n 380 soorten.
Kenmerken Hooiwagens lijken wel wat op spinnen, maar zijn toch anders. Het zijn wel spinachtigen met acht poten, maar hun lijf is niet in twee duidelijke onderdelen opgedeeld. Het maximaal 1 cm lange lichaam bestaat uit één stuk: er valt kop noch staart aan te ontdekken en dat is een groot verschil met de insecten, spinnen en schorpioenen. Daarnaast hebben ze altijd maar twee ogen, deze staan altijd op een soort verhoginkje. Hooiwagens hebben geen spintepels en kunnen dus niet spinnen en ook maken ze geen gif aan, maar ze kunnen wel een stinkende vloeistof uitscheiden. Ze kunnen een pootspanwijdte van wel 10 cm bereiken. Mannetjes hebben vaak vergrote cheliceren, in tegenstelling tot de vrouwtjes.
Leefwijze Deze nachtactieve, roofzuchtige dieren prefereren een vochtige omgeving. Ze voeden zich hoofdzakelijk met ongewervelden, maar vergrijpen zich ook weleens aan vruchten of aas. Om zijn prooi te vangen rent hij erachteraan. Voor het dier begint te eten, vindt er een uitwendige vertering plaats door middel van een verteringssap, dat via de monddelen over de prooi wordt uitgescheiden, waardoor de prooi vloeibaar wordt en kan worden opgezogen. Hooiwagens kunnen bij een aanval poten afwerpen, die nog een poosje bewegen om de aanvaller af te leiden.
Voortplanting Hooiwagens paren door directe sperma-overdracht, in tegenstelling tot spinnen die het sperma overdragen in speciale pakketjes. De eieren worden met een legboor in de aarde gelegd. Jonge hooiwagens lopen het risico om door hun oudere soortgenoten te worden opgegeten.
Verspreiding en leefgebied Deze familie komt wereldwijd voor onder stenen, in de strooisellaag van bossen en in graslanden.
Onderfamilies en geslachten Dicranopalpinae Amilenus Martens, 1969 Dicranopalpus Doleschall, 1852 Lanthanopilio Cokendolpher & Cokendolpher, 1984
Oligolophinae Banks, 1893 Lacinius Thorell, 1876 Mitopiella Banks, 1930 Mitopus Thorell, 1876 Odiellus Roewer, 1923 Oligolophus C. L. Koch, 1871 Paralacinius Morin, 1934 Paroligolophus Lohmander, 1945 Roeweritta Silhavý, 1965
Opilioninae C.L. Koch, 1839 Egaenus C.L. Koch, in Hahn & C.L. Koch 1839 Himalphalangium Martens, 1973 Homolophus Banks, 1893 Opilio Herbst, 1798 Scleropilio Roewer, 1911
Phalangiinae Latreille, 1802 Bactrophalangium Silhavý, 1966 Bunochelis Roewer, 1923 Coptophalangium Starega, 1984 Cristina Loman, 1902 Dacnopilio Roewer, 1911 Dasylobus Simon, 1878 Graecophalangium Roewer, 1923 Guruia Loman, 1902 Hindreus Kauri, 1985 Leptobunus Banks, 1893 Liopilio Schenkel, 1951 Liropilio Gritsenko, 1979 Megistobunus Hansen, 1921 Metadasylobus Roewer, 1911 Metaphalangium Roewer, 1911 Odontobunus Roewer, 1910 Parascleropilio Rambla, 1975 Phalangium Linnaeus, 1758 Ramblinus Starega, 1984 Rhamphsinitus Simon, 1879 Rilaena Silhavý, 1965 Tchapinius Roewer, 1929 Zachaeus C.L. Koch, 1839
Platybuninae Starega, 1976 Acanthomegabunus Tsurusaki, Tchemeris & Logunov, 2000 Buresilia Silhavý, 1965 Lophopilio Hadzi, 1931 Megabunus Meade, 1855 Metaplatybunus Roewer, 1911 Paraplatybunus Dumitrescu, 1970 Platybunoides Silhavý, 1956 Platybunus C.L. Koch, 1839 Rafalskia Starega, 1963 Stankiella Hadzi, 1973
Gyas titanusFernández R, Sharma PP, Tourinho AL, Giribet G. The Opiliones tree of life: shedding light on harvestmen relationships through transcriptomics. Proc Biol Sci. 2017 Feb 22;284(1849):20162340. . Epub 2017 Feb 22. ; PubMed Central PMCID: .
In Nederland waargenomen soorten Genus: Dicranopalpus Dicranopalpus ramosus - Strekpoot Genus: Lacinius Lacinius ephippiatus Genus: Lophopilio Lophopilio palpinalis Genus: Mitopus Mitopus morio Genus: Odiellus Odiellus spinosus Genus: Oligolophus Oligolophus hanseni Oligolophus tridens - Drietandhooiwagen Genus: Opilio Opilio canestrinii - Rode hooiwagen Opilio parietinus - Muurhooiwagen Opilio saxatilis Genus: Paroligolophus Paroligolophus agrestis - Bonte Hooiwagen Genus: Phalangium Phalangium opilio - Gewone Hooiwagen Genus: Platybunus Platybunus pinetorum Genus: Rilaena Rilaena triangularis - Voorjaarshooiwagen
Externe links Overzicht Phalangiidae op waarneming.nl