Woonmaatschappijen (tot 2023: "Sociale Huisvestingsmaatschappijen" (SHM's)) zijn lokale woonorganisaties in Vlaanderen die sociale woningen bouwen en daarna verhuren of verkopen. Ze worden erkend door de Vlaamse minister van Wonen. Ondersteuning en financiering gebeurd door het Agentschap Wonen in Vlaanderen i.s.m. de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW).
Historie De SHM's zijn ontstaan uit gemeentelijke initiatieven van een of meer gemeentebesturen. Ze hadden de vorm van NV of CVBA. De aandelen zijn meestal verdeeld over (de) initiatiefnemende gemeentebestu(u)r(en), het lokale OCMW, het Vlaamse Gewest, de provincie en eventueel door particulieren en/of private bedrijven.
Midden 2018 telde Vlaanderen nog 90 SHM's, sterk variërend in omvang en slagkracht. Om erkend te worden en te blijven, werd de verplichting ingevoerd dat SHM's op 1 januari 2019 een patrimonium van minstens 1000 sociale huurwoningen moesten hebben. Deze verplichting werd geconcretiseerd door het zogenaamde 'Performantiedecreet' (Decreet van 28 april 2017 houdende de invoering van begeleidende maatregelen ter bevordering van de performante werking van de sociale woonorganisaties).
Vanaf 1 januari 2023 volgde er een tweede beweging consollidatiebeweging. Naast de SHM bestond er lokaal ook nog een sociaal verhuurkantoor (SVK) als sociale verhuurder. De regering had als doel de SHM's en SVK's samen te voegen tot een kleiner aantal "Woonmaatschappijen". Dit betekent dat er per gemeente nog maar één speler overbleef die instaat voor sociale huisvesting.
De aankondiging van deze bestuurlijke transitie veroorzaakte aanzienlijke beroering veroorzaakt in de sector. De reorganisatie loopt eveneens gelijk met andere politieke debatten over sociaal wonen.
Op 30 november 2022 waren er in Vlaanderen 72 woonmaatschappijen lid van de koepelorganisatie (VVH), eind oktober 2023 nog 41.
Lijst van Vlaamse Woonmaatschappijen +WoonmaatschappijWerkgebied RegioWerkgebied gemeentenstek92Denderregio-MiddenBerlare, Buggenhout, Dendermonde, LebbekeWM Vlaamse ArdennenVlaamse ArdennenBrakel, Herzele, Horebeke, Kluisbergen, Kruisem, Lierde, Maarkedal, Oosterzele, Oudenaarde, Wortegem-Petegem, Ronse, Sint-Lievens-Houtem, Zottegem, ZwalmVivendoBrugge-regioBeernem, Brugge, Damme, Jabbeke, Oostkamp, ZedelgemWoonSTWaasland-MiddenSint-Niklaas, TemseDimensa WMGent-ZuidAalter, Deinze, Destelbergen, Gavere, Lievegem, Merelbeke-Melle, Nazareth-De Pinte, Sint-Martens-Latem, ZulteWoonkade RupelstreekAntwerpen-RupelBoom, Hemiksem, Niel, Rumst, SchelleWoonveer Klein-BrabantRivierenland-WestBornem, Puurs-Sint-Amands!mpuls Menen-WervikZW-Vlaanderen-WestMenen, WervikThuisrandAntwerpen-zuidrandAartselaar, Boechout, Edegem, Hove, Kontich, LintKANVAZOost-Brabant-OostAarschot, Begijnendijk, Bekkevoort, Diest, Geetbets, Glabbeek, Hoegaarden, Holsbeek, Kortenaken, Landen, Linter, Lubbeek, Rotselaar, Scherpenheuvel-Zichem, Tielt-Winge, Tienen, Tremelo, ZoutleeuwWoonboogKempen-MiddenBaarle-Hertog, Balen, Beerse, Dessel, Kasterlee, Lille, Mol, Oud-Turnhout, Retie, Turnhout, VosselaarSW+Kortrijk-regioKortrijk, WevelgemProvidentiaHalle/Vilvoorde-MiddenAffligem, Asse, Bever, Dilbeek, Lennik, Liedekerke, Merchtem, Opwijk, Pajottegem, Roosdaal, Ternat, WemmelThuispunt GentGent-StadGentZetusKust-NoordBlankenberge, De Haan, Knokke-Heist, ZuienkerkeDe Voorkempen H.E.Antwerpen-NoordBrasschaat, Brecht, Essen, Kalmthout, Kapellen, Malle, Ranst, Schilde, Schoten, Stabroek, Wijnegem, Wommelgem, Wuustwezel, Zandhoven, ZoerselWoonschakel Berg en NeteRivierenland-OostBerlaar, Heist-op-den-Berg, Nijlen, PutteWoonstroomRivierenland-MiddenBonheiden, Duffel, Lier, Sint-Katelijne-Waverde ThuisbouwerDenderregio-NoordHamme, ZeleTuinwijkWaasland-WestLokeren, WaasmunsterWM De NoorderkempenKempen-NoordArendonk, Hoogstraten, Merksplas, Ravels, RijkevorselWM VivusZW-Vlaanderen-MiddenAnzegem, Deerlijk, Dentergem, Harelbeke, Lendelede, Oostrozebeke, Waregem, WielsbekeWoonpunt ZennevalleiHalle/Vilvoorde-ZuidBeersel, Drogenbos, Halle, Linkebeek, Pepingen, Sint-Genesius-Rode, Sint-Pieters-LeeuwWM ELANZW-Vlaanderen-ZuidAvelgem, Kuurne, Spiere-Helkijn, ZwevegemWoontrotsOost-Brabant-WestBertem, Boortmeerbeek, Haacht, Herent, Hoeilaart, Huldenberg, Keerbergen, Kortenberg, Kraainem, Overijse, Tervuren, Wezembeek-Oppem, ZaventemLeefGoedKempen-ZuidGeel, Grobbendonk, Herentals, Herenthout, Herselt, Hulshout, Meerhout, Laakdal, Olen, Vorselaar, WesterloWM RivierenlandWillebroek/MechelenMechelen, WillebroekOns OnderdakWesthoek-ZuidHeuvelland, Ieper, MesenWonen in Limburg (WiL)LimburgAlken, As, Beringen, Bilzen-Hoeselt, Bocholt, Bree, Diepenbeek, Dilsen-Stokkem, Genk, Gingelom, Halen, Hamont-Achel, Hasselt, Hechtel-Eksel, Heers, Herk-de-Stad, Herstappe, Heusden-Zolder, Houthalen-Helchteren, Kinrooi, Lanaken, Leopoldsburg, Lommel, Lummen, Maaseik, Maasmechelen, Nieuwerkerken, Oudsbergen, Peer, Pelt, Riemst, Sint-Truiden, Tessenderlo-Ham, Tongeren-Borgloon, Voeren, Wellen, Zonhoven, ZutendaalHet Vlaamse WoonankerHalle/Vilvoorde-NoordGrimbergen, Kampenhout, Kapelle-op-den-Bos, Londerzeel, Meise, Steenokkerzeel, ZemstThuiswestMidwest-WestArdooie, Hooglede, Ingelmunster, Izegem, Langemark-Poelkapelle, Ledegem, Lichtervelde, Moorslede, Roeselare, Staden, Torhout, Zonnebeke, Poperinge, VleterenWoonpijlerGent-OostLaarne, Lochristi, WetterenInter-Vilvoordse Maatschappij voor HuisvestingHalle/Vilvoorde-OostMachelen, VilvoordeDijledalOost-Brabant-MiddenBierbeek, Boutersem, Leuven, Oud-HeverleeWM Dender-ZuidDenderregio-ZuidAalst, Denderleeuw, Erpe-Mere, Geraardsbergen, Haaltert, Lede, Ninove, WichelenWM MeetjeslandGent/MeetjeslandAssenede, Eeklo, Evergem, Kaprijke, Maldegem, Sint-Laureins, ZelzateWoonsprongOostende-regioBredene, Gistel, Ichtegem, Middelkerke, Oostende, OudenburgWoonstartMidwest-OostPittem, Tielt, WingeneWM IJzer en ZeeWesthoek-NoordAlveringem, De Panne, Diksmuide, Houthulst, Koekelare, Kortemark, Koksijde, Lo-Reninge, Nieuwpoort, VeurneWoonhaven AntwerpenAntwerpen-StadAntwerpenWoonpunt WaasWaasland-OostBKZ, Sint-Gillis-Waas, Stekene
Sociaal huren of kopen Een SHM bouwt sociale woningen om te verhuren en/of te verkopen aan een sociale prijs. Niet iedereen kan een sociale woning huren of kopen. Een kandidaat moet altijd aan een aantal voorwaarden voldoen.
Sociale huurprijzen liggen lager dan de gangbare marktprijzen. Het inkomen van de huurder, de gezinssamenstelling en de waarde van de woning bepalen de sociale huurprijs.
Om een sociale koopwoning te kopen, kan de koper een sociale lening aangaan bij de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen, de Vlaamse Woonlening.
Belangengroepen De sociale huisvestingsmaatschappijen zijn verenigd in twee belangengroepen: de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen (VVH) verdedigt de belangen van de maatschappijen die verhuren, de Vlaamse Erkende Maatschappijen (VLEM) verdedigt de belangen van de maatschappijen die koopwoningen verkopen.
Brussel & Wallonië In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is er de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM), die 16 vastgoedmaatschappijen groepeert.
In Wallonië is er de Société Wallonne du Logement (SWL), die 64 maatschappijen begeleidt.
Nederland In Nederland bestaan er gelijkaardige organisaties onder de noemer woningcorporatie.
Zie ook Sociaal verhuurkantoor Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen
Externe link Huren bij een SHM - vmsw.be Zoek een SHM (of SVK) in de buurt via de zoekmotor van de VMSW De sociale huisvestingsmaatschappijen, belgium.be Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen (VVH) Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM) Société Wallonne du Logement
Categorie:Volkshuisvesting