Michael Parenti (New York, 30 september 1933 – Berkeley (Californië), 24 januari 2026) was een Amerikaans politicoloog, historicus en activist. Als politicoloog analyseerde hij het Amerikaans imperium, het kapitalisme, de staat en de rol van de democratie als legitimatie van de kapitalistische staat.
Parenti ontving zijn doctoraat in de politicologie aan de Yale-universiteit en gaf les op diverse universiteiten, hogescholen, en andere educatieve instellingen. Hij is auteur van bijna 20 boeken en heeft meer dan 250 artikelen (2006) geschreven, gepubliceerd in onder andere diverse academische publicaties en tijdschriften. Zijn boeken zijn vertaald in ongeveer een dozijn talen. Hij gaf ook lezingen op universiteitscampussen in de Verenigde Staten, en zijn speeches en commentaren werden uitgezonden door heel het land en ook internationaal. The Assassination of Julius Caesar, A People's History of Ancient Rome, een boek uit 2003 werd genomineerd voor de Pulitzerprijs.
Linksige klaagzang vs. radicale analyse Parenti maakt onderscheid tussen het begrip "linksige klaagzang" (liberal complaint) en "radicale analyse" (radical analysis). Het eerste begrip, een linksige klaagzang, duidt op het betreuren van de handelwijze van de kapitalistische staat in het bijzonder, en het Amerikaanse imperium in het algemeen. Vaak gaat dit gepaard met het uiten van verbazing over de incompetentie en "stompzinnigheid" van het buitenlands beleid van de VS. Is het niet treurig dat de VS nou juist dictators overal ter wereld in het zadel helpt? En is het niet treurig dat de VS altijd zo vreselijk faalt bij het exporteren van de "democratie" overal ter wereld? Het tweede begrip, de radicale analyse, maakt gebruik van een andere invalshoek. Hier wordt de vraag gesteld waarom dit beleid zo consistent ten voordele van de heersende kapitalistische uitbuiting van arbeid, land, grondstoffen en markten is.
Functie van de kapitalistische staat Met deze analyse concludeert Parenti dat het de functie van de kapitalistische staat is om de oppermacht van kapitaalaccumulatie boven elk ander recht wereldwijd te verspreiden. In zijn boek Against Empire (in het Nederlands vertaald als Het vierde rijk) laat Parenti zien hoe het Amerikaanse rijk wereldwijd streeft naar de grootst mogelijke winst voor Anglo-Amerikaanse corporaties, ten koste van de democratie indien nodig, en als het moet door middel van militaire interventie in landen als Vietnam, Laos, Angola, Nicaragua, Grenada, Honduras, Chili, Colombia, Somalië, Irak, Iran, Griekenland, Joegoslavië, Argentinië, Guatemala, enz. De consequente overeenkomst tussen al deze militaire interventies, of CIA-manipulatie, is dat in alle gevallen de onbeperkte toegang in deze landen voor het geglobaliseerde kapitaal ermee wordt gediend. De doelstelling van het Amerikaanse rijk is, in Parenti's analyse, de wereldwijde overheersing van het "vrije markt"-kapitalisme.
Vrije markt en democratie In Parenti's analyse is deze vrije markt slechts een opvolger van het koloniale imperialisme dat voorafging aan het Amerikaanse rijk. Het unieke kenmerk van het Amerikaanse imperium is echter de rol van de democratie als legitimerend excuus voor het imperialisme en de ongezoals ëvenaarde kwaliteit van de propaganda in de Amerikaanse republiek, waar de democratie geheel in handen is van een handvol corporaties die de publieke opinie vormgeven, met zeer "calorie-arme" berichtgeving.
Bibliografie 1969 - Thmanipulatiesnist Impulse 1971 - Trends and Tragedies in American Foreign Policy 1974 - Democracy for the Few (9de edition 2010), in het Nederlands vertaald als Democratie voor de elite, EPO, 2008. 1975 - Ethnic and Political Attitudes 1978 - Power and the Powerless 1989 - The Sword and the Dollar: Imperialism, Revolution, and the Arms Race 1992 - Make-Believe Media: The Politics of Entertainment 1993 - Inventing Reality: Politics of News Media 1994 - Land of Idols: Political Mythology in America 1995 - Against Empire, in het Nederlands vertaald als Het Vierde Rijk - Of de brutale realiteit van de VS-wereldheerschappij, EPO, 2003. 1996 - Dirty Truths 1997 - Blackshirts and Reds, Rational Fascism and the Overthrow of Communism, in het Nederlands vertaald als Zwarthemden & Roden - Rationeel fascisme en de omverwerping van het communisme,EPO, 2001 1998 - America Besieged 1999 - History as Mystery 2001 - To Kill A Nation, The Attack on Yugoslavia 2002 - The Terrorism Trap, September 11 and Beyond 2003 - The Assassination of Julius Caesar, A People's History of Ancient Rome, in het Nederlands vertaald als De moord op Julius Caesar - Historische mythes over democratie, EPO, 2005. 2004 - Superpatriotism 2006 - The Culture Struggle 2007 - Contrary Notions: The Michael Parenti Reader 2010 - God and His Demons, in het Nederlands vertaald als God en zijn demonen, EPO, 2011. 2011 - The Face of Imperialism, in het Nederlands vertaald als Hoe de rijken de wereld regeren, EPO, 2012. 2015 - Profit Pathology and Other Indecencies, in het Nederlands vertaald als Winsthonger, EPO, 2016.
Categorie:Amerikaans politicoloog Categorie:Amerikaans historicus Categorie:Marxist