Almere () is een stadANWB Topografische Atlas Utrecht/Flevoland (2004) - kaart 42 144-486 en gemeente in de Nederlandse provincie Flevoland, in de polder Zuidelijk Flevoland. De gemeente telt inwoners en heeft een totale oppervlakte van , waarvan land en water (, Bron: CBSCSB StatLine - Opendata databank van het CBS). Almere is qua inwonertal de zevende gemeente van Nederland.
Almere grenst aan de landzijde aan de gemeenten Lelystad en Zeewolde. Aan zijn waterkant ligt Almere aan het Gooimeer, IJmeer en Markermeer. De stad ligt onder zeeniveau (2 tot 5 meter), en ongeveer evenveel onder het niveau van de genoemde meren.
Almere is in het laatste kwart van de twintigste eeuw opgezet als tweede grotere stad in de provincie Flevoland. Het oudste gedeelte van Almere is Almere Haven; de eerste woningen werden er opgeleverd op 30 november 1976. Almere is Lelystad, de hoofdstad van Flevoland met ruim 85.000 inwoners (2025), in inwonertal ver voorbijgestreefd. Na 25 jaar, in 2001, had Almere al 150.000 inwoners. In 2017 bereikte de stad het inwonertal van 200.000.
Naam De stad Almere is vernoemd naar het water genaamd Almere. Dit was in de middeleeuwen een meer of binnenzee, ongeveer waar nu het IJsselmeer ligt. Volgens sommigen is 'Almere' een Germaanse naam voor ‘groot meer', waarbij het woorddeel ‘mere' een Middelnederlandse vorm is van het moderne 'meer'. Het Germaanse 'ala' is zeer verwant met ons woord 'al', dat ‘geheel' betekent (vergelijk: 'een en al', 'geheel en al'), en in samengestelde woorden ‘groot' of ‘erg'.
Het 'Aelmere' wordt voor het eerst genoemd in een heiligenleven over de Angelsaksische bisschop Bonifatius.Willibald, Vita Bonifatii, hoofdstuk 8: 'Eventually he reached the marshy country of Frisia, crossed safely over the stretch of water, which in their tongue is called Aelmere, [i.e. the Zuider Zee] and made a survey of the lands round about, which up till then had borne no fruit.'. Gearchiveerd op 4 oktober 2014. Daar wordt vermeld dat deze Ierse bisschop in 753 vanaf de Rijn over een water genaamd 'Aelmere' richting het huidige Friesland voer. Rond 1100 wordt in een kroniek over het eiland Urk gesproken als ‘Urk in het meer Almere'.
De Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) gebruikte aanvankelijk de werknaam 'Zuidweststad' voor de nieuwe stad. In 1970 werd gekozen voor de naam Almere, waarbij alternatieve namen ('IJmeerstad', 'IJdrecht', 'Nieuw Amsterdam', 'Eemmeerstad' en 'Flevostad') afvielen. De nieuwe naam werd in 1971 voor het eerst gebruikt.Rapport “Verkenningen omtrent de ontwikkelingen van de nieuwe stad Almere in Zuidelijk Flevoland” , Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders. Bron: . Gearchiveerd op 21 december 2021.
Geschiedenis thumb|left|De plannen voor de toekomstige stad Almere (1973) thumb|left|Reportage uit 1976 over de eerste 25 gezinnen die vanuit Amsterdam naar de nieuwe stad Almere verhuisden Van oorsprong waren de IJsselmeerpolders vooral, of zelfs uitsluitend, bedoeld als landbouwgrond. Na de Tweede Wereldoorlog kwam men echter tot het inzicht dat de snel groeiende bevolking van met name Amsterdam voor een deel elders gehuisvest zou moeten worden. Zo ontwierp men twee steden in de polders Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. De stad in Oostelijk Flevoland werd Lelystad. De stad in zuidelijk Flevoland werd op de eerste schetsen nog Zuidweststad genoemd, maar kreeg in de jaren zeventig de naam Almere, naar de vroegmiddeleeuwse naam van de Zuiderzee (zie Almere (meer)).
De eerste aanzet voor de bouw van Almere werd gegeven op 30 september 1975Van der Cammen, H. & De Klerk, L. (2003) Van Grachtengordel tot Vinexwijk, blz. 268. en de eerste woningen in Almere werden opgeleverd in november 1976.Schoolwerf 34: het allereerste huis, Geheugen van Almere, 4 maart 2006 De stad werd toen nog direct bestuurd door het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders (Z.IJ.P.), met een landdrost aan het hoofd. Het landelijk voorgeschreven bouwprogramma voor de nieuwe stad bestond voor 70 tot 80 procent uit sociale woningbouw. Als opdrachtgever en voorbereider van de woningbouw in Almere werd in 1975 de Stichting Woningbouw Almere (SWA) opgericht, een onderdeel van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders.
Eind 1979 werd op initiatief van landdrost Han Lammers de algemene Woningbouwvereniging Almere opgericht. Het idee was dat deze vereniging de sociale huurwoningen van de SWA in eigendom en beheer zou overnemen en de resterende bouwopgave van sociale huurwoningen in Almere voortaan voor haar rekening zou nemen. Geheel tegen de tijdgeest in volgde bijna gelijktijdig de oprichting van de christelijke woningbouwvereniging Goedestede, door gelovige Almeerders die hoopten te bevorderen dat er in Almere meer aanwas zou komen voor de nieuwe lokale protestantse kerkgemeenschap.
Per 1984 werd wat nog over was van het OL ZIJP (behalve het Markermeer) bij wet opgedeeld in de gemeenten Almere en Zeewolde.Wet tot instelling gemeenten Almere en Zeewolde, Overheid.nl. Geraadpleegd 13 november 2013 De gemeente Almere beschouwt zich als de rechtsopvolger van het Openbaar Lichaam en voert ook hetzelfde wapen. Tot 1986, de oprichting van de provincie Flevoland, nam het Ministerie van Binnenlandse Zaken de provincietaken waar.
Oorspronkelijk was Almere opgezet als een stad met meerdere kernen. Dit beleid is gedeeltelijk losgelaten. Almere Buiten en Almere Stad zijn via de wijk Tussen de Vaarten aan elkaar gegroeid. Tussen de oudste en de nieuwste woonwijken ziet men duidelijk een veranderd woningbouwbeleid terug; in de jaren zeventig was dit gericht op gelijkvormigheid en functionaliteit, in de jaren negentig werd het de trend meer exclusieve en opvallende woningen te bouwen, bijvoorbeeld in de Regenboogbuurt en Eilandenbuurt.
Het centrum van Almere Stad, het grootste stadsdeel, breidde hierna sterk uit. Op 1 april 2006 werd het eerste deel van het nieuw gebouwde stadscentrum Citymall Almere opgeleverd. Het voornaamste gebouw hiervan is de Citadel, ontworpen door Pritzker Prize-winnaar Christian de Portzamparc. Begin 2007 werden de nieuwe Kunstlinie in gebruik genomen. Het opvallende pand, gelegen aan het Weerwater, werd op 8 juni 2007 officieel geopend door koningin Beatrix."Koningin Beatrix opent De Kunstlinie", Almere Vandaag (almerevandaag.nl), 26 april 2007 (pagina niet meer beschikbaar)
Op 3 oktober 2016 had de stad precies 200.000 inwoners.
Geografie thumb|Topografische gemeentekaart van Almere, september 2022 Almere is qua inwonertal met afstand de grootste gemeente van Flevoland met 231.920 inwoners (30 september 2025), en de zevende gemeente van Nederland, maar Lelystad is qua oppervlakte groter.
Het meest westelijke punt van Zuidelijk Flevoland en daarmee van de provincie is de Muiderhoek. De Muiderhoek ligt op het grondgebied van de gemeente Almere.
Stadsdelen De gemeente Almere bestaat uit de volgende stadsdelen (met aantal inwoners op 1 mei 2024): Almere Haven (24.523) Almere Stad (110.885) Almere Buiten (58.531) Almere Poort (22.473) Almere Hout (11.185) Almere Pampus (4)
Wijken
Demografie Bevolkingssamenstelling Almere heeft een relatief jonge bevolking. Van de inwoners is 28 procent jonger dan 20 jaar en 8 procent is 65 jaar of ouder, tegen respectievelijk 24 en 15 procent in heel Nederland. De laatste jaren neemt het aantal jongeren echter af, en het aantal ouderen toe.Sociale Atlas van Almere 2013, Gemeente Almere, 12 december 2013
Ongeveer 19 procent van de Almeerders is in Almere geboren, 29 procent is in de regio Amsterdam geboren en 20 procent is geboren in het buitenland. De grootste etnische minderheidsgroep wordt gevormd door de Surinamers: zij zijn met 22.027 mensen vertegenwoordigd in de stad. Andere grote etnische groepen zijn Marokkanen (7.309 inwoners), Indiërs (7.000), Antillianen (4.842) en Turken (3.390). In totaal herbergt Almere 160 nationaliteiten en 187 etnische groepen.
Ontwikkeling van het inwoneraantal Het oorspronkelijke plan voor Almere was een stad tussen 125.000 en 250.000 inwoners.Lezing dr ir W.M. Otto: "Van toekomstbeeld naar werkelijkheid", Gemeente Almere, 10 januari 2011 (pagina niet meer beschikbaar) Op 29 oktober 2007 ondertekenden wethouder Adri Duivesteijn en minister Jacqueline Cramer een contract dat de basis is van de schaalsprong naar een stad van 350.000 inwoners in 2030. In de periode tussen 2010 en 2030 zullen er 60.000 woningen bijgebouwd worden. Daarmee wordt Almere, na Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht mogelijk de vijfde stad van Nederland qua bevolkingsomvang. Almere is over de streep gehaald omdat het rijk heeft toegezegd de wegen rond Almere en Amsterdam aan te pakken. De A1, A6, A9 en A10-Oost worden uitgebreid.Akkoord over inpassing A6, Almere.nl, 28 oktober 2008 Ook is het de bedoeling om de Flevospoorlijn uit te breiden naar vier sporen.
stadsdeel Haven stadsdeel Stad stadsdeel Buiten stadsdeel Hout stadsdeel Poort overig Totaal1970 52 521975 47 471980 6.569 63 6.6321985 21.410 17.240 1.559 88 40.2971990 22.355 37.024 11.499 209 71.0871995 22.376 58.816 22.740 564 - 104.4962000 22.237 83.934 35.290 1.336 - 142.7972005 22.590 103.560 47.358 1.366 134 - 175.0082010 22.266 107.804 54.899 1.344 1.764 - 190.7672015 21.935 108.177 55.830 1.510 9.480 - 196.9322020 22.820 113.838 56.040 3.520 15.160 326 211.704
Gebieden die nog niet als wijk waren benoemd werden tot 1995 aangemerkt als "overig". Vanaf 1995 worden zij toebedeeld aan het betreffende stadsdeel, waarbij de bewoners van Almere Pampus bij Almere Stad zijn gevoegd.Allecijfers Gemeente Almere. Gearchiveerd op 24 november 2021. In 2020 is het overige gebied weer opgenomen.
Religie Volgens het CBS rekende 40,3% van de bevolking van de gemeente Almere zich tot een kerkelijke gezindte of een levensbeschouwelijke groepering.CBS Religie en kerkbezoek naar gemeente 2010-2014. Gearchiveerd op 28 juni 2021. De grootste religieuze groeperingen zijn de katholieken (14,5%), de moslims (7,1%), de PKN (4,2%), de hervormden (3,2%), de hindoes (2,1%), de gereformeerden (1,4%), de boeddhisten (0,5%) en de joden (0,3%). Ruim 59,7% van de bevolking is niet religieus.
Economie Relatie Amsterdam - Almere Almere is oorspronkelijk gebouwd als overloopstad voor zowel Amsterdam als het Gooi. Nog steeds wonen er veel mensen die geboren zijn in Amsterdam en in Het Gooi. Veel van de inwoners hebben een relatie met deze regio's (werk, recreatie, sociale contacten, etc.). Het gevolg is dat er een grote verkeersstroom (auto, trein) is tussen Amsterdam en Het Gooi. Zowel de autoweg als de spoorweg via de Hollandse Brug bij Muiderberg en Stichtse Brug bij Huizen zitten aan de grenzen van hun capaciteit. Daarom wordt al lange tijd gedacht aan nieuwe verbindingen, naast uitbreiding van de bestaande weg- en spoorwegcapaciteit.
Er waren in 2009 vergevorderde plannen voor een verbreding van de A6 en daarmee samenhangend een aanpassing van de A1/A9/A10. Vanwege de Schaalsprong van Almere wordt gestudeerd op verdere uitbreiding van het wegennet.
Ook wordt een sterke vergroting van de capaciteit van het openbaar vervoer nagestreefd. De verdubbeling van het aantal sporen van de Flevolijn is daarbij onvoldoende. Om minder afhankelijk te zijn van alleen de Hollandse Brug en de naastgelegen spoorbrug worden plannen gemaakt voor een brug of tunnel die mogelijk via het IJmeer loopt, de IJmeerverbinding. Het gebied tussen Amsterdam-Oost/IJburg en Almere, rondom het IJmeer, heeft in juni 2022 de commerciële werknaam Amsterdam Bay Area gekregen. Almere maakt ook onderdeel uit van de Metropoolregio Amsterdam.
Bedrijventerreinen Gooisekant Hogekant Hollandsekant Lagekant Markerkant Veluwsekant Sallandsekant Stichtsekant De Steiger De Vaart
Winkels en markten thumb|Winkelstraat in het stadscentrum