Choelo (Georgisch: , ) is een gemeente in het zuidwesten van Georgië met ruim 16.000 inwoners (2024), gelegen in de autonome republiek Adzjarië. Het bestuurlijke centrum is de gelijknamige plaats. De gemeente heeft een oppervlakte van 710 km² en kent naast het centrum Choelo 78 dorpen.

Geschiedenis miniatuur|Arsianigebergte bij Fort Chichani De naam "Choelo" is een verbastering van de oude naam "Choela", die tot 1940 gebruikt werd, wat handelshuis betekent. Dit refereert aan de handelsroute die hier in de Middeleeuwen liep, die Samtsche-Dzjavacheti verbond met de kust van de Zwarte Zee en Adzjarië via de Goderdzipas. In 1924 werd het gebied rond de plaats Choelo een aparte bestuurlijke eenheid (een mazra, later een district). In 1952 werd Sjoeachevi van het district afgesplitst, en kreeg Choelo in 1965 de huidige grenzen.

In april 1929, onder het Sovjet-regime, kwamen de islamitische dorpsbewoners van het bergachtige Adzjarië in opstand tegen de verplichte collectivisatie en religieuze vervolging. De Sovjet-troepen werden ingeroepen en de opstand werd snel neergeslagen. Duizenden Adzjaren werden uit de republiek gedeporteerd, ook al had Adzjarië een unieke op religie gebaseerde autonomie binnen de Sovjet-Unie.

Geografie miniatuur|Adjaristskali, "rivier van Adzjarië" Choelo grenst in het westen aan de gemeente Sjoeachevi, in het noorden aan Tsjochataoeri in de regio Goeria, in het oosten aan Adigeni in de regio Samtsche-Dzjavacheti en in het zuidoosten aan Turkije. De gemeente wordt omsloten door subgebergten van de Kleine Kaukasus met een hoogte van 2500-3000 meter boven zeeniveau, namelijk het Meschetigebergte in het noorden, het Arsianigebergte in het oosten en het Sjavsjetigebergte in het zuiden.

Het hoogste punt in de gemeente is een top zonder naam van 2728 meter hoog, vlak bij de berg Kentsjaoeli (Kanli) op de Turkse grens. De Goderdzipas van 2027 meter boven zeeniveau is een oude handelspassage door het Arsianigebergte naar Samtsche-Dzjavacheti, en is nu onderdeel van de belangrijke nationale weg Sh1 tussen Batoemi en Achaltsiche. De belangrijkste rivier van Adzjarië, de Adjaristskali (letterlijk "rivier van Adzjarië"), heeft in Choelo zijn oorsprong en wordt gevoed vanuit de omliggende bergen. De rivier stroomt westelijk naar de Zwarte Zee bij Batoemi.

Demografie De gemeente Choelo telde 16.342 inwoners bij de volkstelling van 2024, een daling van bijna dertig procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. Het gemeentelijke centrum Choelo groeide juist in deze periode.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Choelo 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2014 2024 Gemeente Choelo - 28.159 34.282 38.782 39.388 33.430 23.327 16.342 Choelo 883 809 1.170 825 1.131 1.142 1.007 1.285Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden. Noot:

Etniciteit en religie De gemeente kent volgens de volkstelling van 2024 een vrijwel geheel etnisch Georgische bevolking (99,8 procent). Verreweg het grootste deel hiervan zijn Adzjaren, islamitische Georgiërs, die ongeveer 95 procent van de gehele bevolking uitmaken. De Georgische orthodox-christelijke gemeenschap is ruim vier procent groot. In 2014 werd nog een kleine minderheid van Turken geteld (0,6 procent), die geconcentreerd in twee dorpen woonden.

Administratieve onderverdeling miniatuur|Gemeentelijk centrum Choelo De gemeente Choelo is administratief onderverdeeld in 12 gemeenschappen (, ) met in totaal 78 dorpen (, ) en één 'nederzetting met stedelijk karakter' (, ), het bestuurlijk centrum Choelo.

Bestuur De gemeenteraad van Choelo (Georgisch: , ) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten. Samenstelling Sakreboelo (zetels per partij) Partij 2014 2017 2021 2025   Georgische Droom (GD) 17 17 14 26   Verenigde Nationale Beweging (UNM) 5 6 6   Overige partijen 6 5 4 2 Totaal 28 28 24 28

Bezienswaardigheden miniatuur|Chichanifort De door bergen omgeven gemeente kent enkele bezienswaardigheden: Schaltakerk uit de 13e eeuw. Moskee in Begleti. Houten moskee die in de 19e eeuw herbouwd werd nadat een brand de oorspronkelijke 17e-eeuwse moskee vernietigde. Volledig beschilderd van binnen. De Satsichoeri-moskee in het gelijknamige dorp is een houten moskee uit de 19e eeuw. Ruïnes van fort Chichani uit de 10e-13e eeuw diep in het Arsianigebergte tegen de Turkse grens. Groene Meer (Mtsvane Tba), een paar kilometer ten noorden van de Goderdzipas. Choelo - Tago kabelbaan, gebouwd in de jaren 1980, die met 1,7 kilometer de op één na langste vrije overspanning in Europa heeft.

Vervoer De belangrijkste doorgaande weg door de gemeente is de nationale route Sh1, een belangrijke interregionale route tussen Batoemi, de binnenlanden van Adzjarië en de stad Achaltsiche in Samtsche-Dzjavacheti, via de 2027 meter hoge Goderdzi-pas in het oosten van de gemeente. De weg volgt de kloof van de Adjaristskali. In de late Sovjet periode was deze weg onderdeel van de hoofdroute A306.

Externe links Website gemeente Choelo

Referenties

Categorie:Adzjarië Categorie:Gemeente in Georgië