Vani (Georgisch: , Vanis moenitsipaliteti) is een gemeente in het westen van Georgië, gelegen in de regio (mchare) Imereti. De gelijknamige stad is het bestuurlijke centrum. De gemeente heeft een oppervlakte van 557 km² en heeft ongeveer 21.000 inwoners (2024). Vani is grotendeels gesitueerd in het Meschetigebergte, terwijl het noordelijke deel in Colchis-laagland ligt langs de Rioni.

Geschiedenis miniatuur|links|Oejezd Koetais in 1886 met het district Baghdati (III). Net als andere delen van het oude Colchis was Vani al sinds de oudheid bewoond. Bij de stad Vani ligt een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen van Georgië. Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw lag het gebied van Vani in het koninkrijk Imeretië dat door zowel het Ottomaanse Rijk als Safavidisch Perzië werd bevochten.

Door de Vrede van Amasya in 1555 werd het gebied tot de 18e eeuw gedomineerd door de Ottomanen. Vanaf de 18e eeuw verloren de Turken het gezag in het gebied.

Russisch gezag In 1810 werd Imeretië door het Russische Rijk geannexeerd, en werd de Russische bestuurlijke indeling ingevoerd. Deze legde de basis voor de hedendaagse indeling. Het grootste deel van Vani lag vanaf 1846 in het gemeentelijk district Baghdati van de oejezd Koetais van het gouvernement Koetais.

Moderne indeling Na de val van het Russische Rijk met de revolutie van 1917 en tijdens de Democratische Republiek Georgië bleef het district in deze vorm bestaan tot de grote bestuurlijke hervorming van de Sovjet-Unie in 1929-1930. In 1930 werd in de Georgische sovjetrepubliek de moderne bestuurlijke eenheid Vani als rajon (district) opgericht, met de plaats Vani als districtscentrum. Na de onafhankelijkheid van Georgië werd het district in 1995 ingedeeld bij de nieuw gevormde regio Imereti, en werd het district in 2006 omgevormd tot gemeente.

Geografie Vani ligt geheel ten zuiden van de Rioni die de gemeentelijke noordgrens vormt met Tskaltoebo en Samtredia. Het grootste deel van de gemeente ligt in het Meschetigebergte en alle bewoonde plaatsen van de gemeente zijn te vinden in het noordelijke voorgebergte ervan en aan de rand van de Rionivallei.

Het Meschetigebergte is een groot en ontoegankelijk gebergte langs de zuidoevers van de Rioni. De hoogste top van het gebergte, de 2850 meter hoge Mepistkaro, ligt in het uiterste zuiden van Vani op de gemeentegrens met Tsjochataoeri (regio Goeria)en Adigeni (regio Samtsche-Dzjavacheti).

Verder grenst de gemeente in het oosten aan Baghdati, voor een groot deel door de rivier Tsablarastskali gevormd. De belangrijkste rivierkloof is de Soelori in het Meschetigebergte, waar verschillende nederzettingen liggen. In het dorp Soelori is een balneologisch resort.

Demografie De gemeente Vani telde 21.213 inwoners bij de volkstelling van 2024, een daling van dertien procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. Het aantal inwoners in de hoofdplaats Vani bleef praktisch gelijk in deze periode.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Vani 1897 1922 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2014 2024 Gemeente Vani - - 43.97 40.999 41.505 38.346 35.369 34.464 24.512 21.213 Vani - - 3,466 2.691 3.779 4.060 6.576 4.641 3.744 3.751Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden. Noot:

Etniciteit en religie De bevolking van de gemeente was volgens de volkstelling van 2024 vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,6 procent). De belangrijkste etnische minderheden waren enkele tientallen Russen en kleine aantallen Oekraïners, Pontische Grieken en Armeniërs. Vrijwel alle inwoners waren volgens de volkstelling Georgisch-Orthodox (99,0 procent). De enige significant religieuze minderheid waren moslims (0,5 procent) en enkele tientallen jehova's.

Administratieve onderverdeling miniatuur|Soelori-vallei De gemeente Vani is administratief onderverdeeld in 20 gemeenschappen (, temi) met in totaal 41 dorpen (, sopeli) en één stad (, kalaki), het bestuurlijk centrum Vani.

Bestuur De gemeenteraad van Vani (Georgisch: , ) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten. Samenstelling Sakreboelo (zetels per partij) Partij 2014 2017 2021 2025   Georgische Droom (GD) 24 30 23 34   Verenigde Nationale Beweging (UNM) 4 2 6   Boerdzjanadze - Verenigde Oppositie 5   Overige partijen 2 3 1 1 Totaal 35 35 30 35

Bezienswaardigheden miniatuur|Huismusea van de dichters Tabidze Vani Archeologisch Museum, opgericht in 1985 en sinds 2006 onderdeel van het Nationaal Museum Georgië. Synagoge uit de 19e eeuw in het gemeentelijk centrum Vani. Soelori riviervallei en het balneologisch resort in het dorp Soelori met 32 individuele baden. Huismusea van Galaktion Tabidze en Titsian Tabidze aan de Rioni bij Tsjkvisji. De twee neven waren beiden belangrijke en invloedrijke Georgische dichters van de vroege 20e eeuw. Titsian werd tijdens de Grote Zuivering in 1937 geëxecuteerd terwijl Galaktion in 1959 in een psychiatrische instelling in Tbilisi zelfmoord pleegde na jaren van depressie. Hij wordt gezien als een van de grootste Georgische dichters. De twee huismusea staan naast elkaar en hebben een aparte expositieruimte.

Vervoer De belangrijkste doorgaande route door de gemeente is de nationale route Sh13 vanaf de S12 bij Dapnari via Vani naar Baghdati.

Externe links Website gemeente Vani

Referenties

Categorie:Gemeente in Georgië Categorie:Imereti