Senaki (Georgisch: , ) is een gemeente in het westen van Georgië, gelegen in de bestuurlijke regio Samegrelo-Zemo Svaneti. De gemeente heeft een oppervlakte van 520,7 km² en heeft ongeveer 36.000 inwoners (2024). Ze ligt aan de rivier Rioni in het Kolcheti-laagland. De gelijknamige stad is het bestuurlijk centrum.

Geschiedenis Het gebied van Senaki is al sinds de oudheid bewoond, en speelde een belangrijke rol in het oude Colchis, met name rond de Techoeri, waar een van de grootste centra van het koninkrijk was gevestigd. Vanaf het einde van de 4e eeuw kwam de residentie van de Eristavi van het koninkrijk Egrisi in Nokalakevi (Archaeopolis) te liggen.

Vanaf het midden van de middeleeuwen was de rol van het gebied uitgespeeld, en viel het onder het Koninkrijk Georgië. Met diens ineenstorting in de 15e eeuw werd het gebied van Senaki onderdeel van het vorstendom Mingrelië (of ook wel Odisji) tot de Russische annexatie in de 19e eeuw.

In Russisch Rijk miniatuur|links|Oejezd Senaki (1846-1930) In 1846 werd Mingrelië als vazalstaat nominaal opgenomen in het nieuwe gouvernement Koetais en behield nog enige tijd haar autonomie. In 1867 werd het vorstendom opgeheven en volledig geannexeerd en verdeeld in Russisch gemodelleerde bestuurlijke eenheden. In het gouvernement was de oejezd Senaki een van de nieuwe provincies die uit Mingrelië werden opgericht. Deze provincie omvatte het gebied van de moderne gemeenten Abasja, Martvili, Senaki, het zuidelijke deel van Chobi en de stad Poti.

De oejezd was onderverdeeld in een aantal gemeentelijke districten (oetsjastoks), waaronder het oetsjastok Senaki. Het district kwam grotendeels overeen met het moderne Senaki. De stad Senaki was het bestuurlijk centrum van het district en de provincie. Met de opening van de spoorlijn Tbilisi - Poti in 1872 kwam de stad Senaki op. Op de plek van het station, zeven kilometer van het oorspronkelijke dorp, ontstond een nieuw centrum van Senaki, dat in 1921 tot stad gepromoveerd werd. Het oorspronkelijke dorp werd omgedoopt tot Dzveli (Oud) Senaki, en het huidige Senaki werd Achalsenaki (Nieuw-Senaki).

In de Sovjet-Unie miniatuur|Akaki Chorava-theater in Senaki. Met de bestuurlijke herindelingen van de Sovjet-Unie in 1930 werd het rajon Senaki gevormd, waar in 1935 het rajon Abasja van afgesplitst werd. In de jaren 1930 en 1940 de spoorverbinding via Zoegdidi en Soechoemi naar Adler in Rusland in delen open, wat Senaki tot een belangrijk punt in het Georgische spoorwegnetwerk maakte.

Vanaf 1935 had Senaki de naam Micha-Tschakaja (Russisch: , ), naar de Georgische bolsjewiek en revolutionair Michail Tschakaya (1865–1950). Hij was een van de vijf ondertekenaars van de verklaring ter vorming van de Sovjet-Unie in 1922, en leider van de georgische SSR tussen 1923 en 1931. De naam Micha-Tschakaja werd in 1976 ingekort naar Tschakaja, en in 1990 werd tijdens de Georgische de-Sovjetisering van plaatsnamen de naam Senaki weer teruggegeven.

In onafhankelijk Georgië In 1995 werd het district Senaki ingedeeld bij de nieuw gevormde bestuurlijke regio (mchare) Samegrelo-Zemo Svaneti, en in 2006 werd het district omgevormd naar gemeente. Door de aanwezigheid van een luchtmachtbasis ten zuiden van de stad Senaki werd het gebied een belangrijk doelwit van Russische bombardementen en bezetting gedurende de Russisch-Georgische Oorlog in augustus 2008.

Geografie De gemeente Senaki grenst in het westen aan de gemeente Chobi, in het noorden aan Tsjchorotskoe, in het noordoosten aan Martvili, in het zuidoosten aan Abasja en in het zuiden aan de gemeente Lantsjchoeti (regio Goeria).

Kolcheti-laagland Senaki ligt gedeeltelijk in het Kolcheti-laagland, langs beide oevers van de Rioni, terwijl het noordelijke deel in het Odisji-plateau ligt, dat een hoogte heeft tot ruim 200 meter boven zeeniveau. Aan de oostelijke kant, langs de stad Senaki rijst een beboste heuvelrug uit het landschap op, met een maximale hoogte van ruim 460 meter boven zeeniveau, wat ook het hoogste punt van de gemeente is.

Verder stromen verschillende rechterzijrivieren van de Rioni in nood-zuidrichting door de gemeente, zoals de Techoeri en Tsivi. De zuidoever van de Rioni in de gemeente is onderdeel van het Nationaal park Kolcheti, een wetland dat op de werelderfgoedlijst staat van UNESCO.

Demografie De gemeente Senaki telde 36.148 inwoners bij de volkstelling van 2024, een afname van negen procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. Het aantal inwoners in de stad Senaki nam in dezelfde periode af met vier procent. Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Senaki 1897 1922 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2002* 2014 2024 Gemeente Senaki - - - 46.797 47.553 50.336 50.774 52.681 52.112 39.652 36.148 Senaki 1.248 4.524 5.498 12.120 17.907 25.354 27.030 29.161 28.082 21.596 20.724Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.* Noot:

Etniciteit en religie De bevolking van Senaki had volgens de volkstelling van 2024 een vrijwel geheel Georgische samenstelling van ruim 99 procent. Enkele tientallen Russen, Armeniërs, Oekraïners en Assyriërs waren de voornaamste etnische minderheden in de gemeente. Volgens dezelfde volkstelling was ook ruim 99 procent van de bevolking Georgisch-Orthodox. De enige geloofsminderheden waren enkele tientallen jehova's en katholieken.

Administratieve onderverdeling miniatuur|De stad Senaki is de 15e grootste plaats in Georgië en heeft een belangrijke militaire basis. De gemeente Senaki is administratief onderverdeeld in 14 gemeenschappen (, ) met in totaal 63 dorpen (, ) en één stad (, ), het bestuurlijk centrum Senaki.

Bestuur De gemeenteraad van Senaki (Georgisch: , ) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten.

Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij) Partij 2014 2017 2021 2025   Georgische Droom (GD) 18 26 16 32   Verenigde Nationale Beweging (UNM) 4 4 13   Voor Georgië 4 1   Overige partijen 8 3 Totaal 30 33 33 33

Bezienswaardigheden miniatuur|Archaeopolis (Nokalakevi) aan de Techoeri miniatuur|Ruines fort Sjchepi In de gemeente zijn diverse historische bezienswaardigheden uit de Egrisi bloeiperiode, veelal in ruïne: Nokalakevi (Archaeopolis), residentie van de Eristavi van het koninkrijk Egrisi. De ruïnes liggen aan de rivier Techoeri. Fort Sjchepi, een middeleeuws fort op een heuvel boven Dzveli Senaki uit de 4e tot 17e eeuw. Andere forten, zoals Medzji, Eki en Kotianeki. De stad Senaki kent enkele monumenten uit de Sovjet bloeiperiode, met als hoogtepunt het Akaki Chorava theater uit 1959. Ten zuiden van de Rioni ligt een deel van de gemeente in het Nationaal park Kolcheti. Zwavel- en heetwaterbronnen bij Nokalakevi

Vervoer De belangrijkste hoofdweg in Georgië, S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert door de gemeente en doet de hoofdplaats Senaki aan. De S2 / E70 takt in de gemeente van de S1 af en voert naar Poti, Batoemi en de Turkse grens. Tevens passeren de belangrijke noord-zuid regionale hoofdwegen nationale route Sh5 en nationale route Sh6 de gemeente. De Poti - Tbilisi en Zoegdidi - Tbilisi spoorlijnen komen in Senaki samen. Hiermee is de gemeente ook per spoor verbonden aan centrale infrastructuur.

Stedenbanden Senaki heeft stedenbanden met: Rakvere (Estland) Bila Tserkva ( Oekraïne)

Externe links Website gemeente Senaki

Referenties

Categorie:Gemeente in Georgië Categorie:Samegrelo-Zemo Svaneti