De Grijze Jager (Engelse titel: Ranger's Apprentice) is een boekenserie geschreven in het fantasy-genre door de Australische schrijver John Flanagan. Het kerndeel van de serie bestaat uit 18 boeken.
Naast de hoofdreeks, is er de prequelreeks De vroege jaren, bestaande uit twee boeken. Die serie bevat enkele hoofdpersonen die ook in de Grijze Jager-reeks een (hoofd)rol spelen.Nieuwe Grijze Jager nu verkrijgbaar!, degrijzejager.nl (gearchiveerd) Daarnaast bestaat er ook een novelle getiteld De jacht op het schaduwdier (2017).
Er bestaat ook een spin-offserie getiteld Broederband. Deze reeks speelt zich af in dezelfde fictionele wereld als De Grijze Jager.
Boeken DeelTitelVerschijning Nederlands EngelsEngels Nederlands1 De ruïnes van Gorlan The Ruins of Gorlan2004 20072 De brandende brug The Burning Bridge200520073 Het ijzige land The Icebound Land2005 20084 De dragers van het eikenblad Oakleaf Bearers200620085 De magiër van Macindaw The Sorcerer in the North200620086 Het beleg van Macindaw The Siege of Macindaw200620087 Losgeld voor Erak Erak's Ransom2007 20098 De koning van Clonmel The Kings of Clonmel2008 20109 Halt in gevaar Halt's Peril2009201010 De keizer van Nihon-Ja The Emperor of Nihon-Ja2011 201111 De verloren verhalen The Lost Stories2011 201212 De koninklijke leerling The Royal Ranger2013 201313 De clan van de rode vos The Red Fox Clan2018 201814Het duel bij AraluenDuel at Araluen2018201915De vermiste prinsThe Missing Prince2020202116De vlucht uit FalaiseEscape from Falaise2021202217De wolven van ArazanArazan's Wolves2023202318De hinderlaag bij SoratoThe Ambush at Sorato20242024 De eerste twee boeken zijn in 2010 ook als samengebundelde omnibus verschenen. Deze gebundelde titel is, als enige boek in de reeks, ook als dwarsligger verschenen.
Prequel en novelle TitelVerschijningOpmerking Nederlands EngelsEngels Nederlands Het toernooi van Gorlan The Tournament at Gorlan2015 2016De vroege jaren, deel 1 De slag op de Heckingse Heide The Battle at Hackham Heath20162017De vroege jaren, deel 2 De jacht op het schaduwdier The Beast from Another Time2018 2017novelle De novelle De jacht op het schaduwdier is in 2017 in het Nederlandse verschenen, een jaar voordat het in het Engels werd uitgegeven. Hoewel de Nederlandse versie een hardcover is, is het verhaal in het Engels slechts als e-boek uitgegeven.
Chronologie Om De Grijze Jager in een chronologische volgorde te lezen moet een andere volgorde worden aangehouden dan de volgorde van publicatie.
Chronologisch gezien zijn de eerste boeken de twee prequelboeken van De vroege jaren. Daarna wordt de chronologie normaal gevolgd, behalve voor deel 7 (Losgeld voor Erak), dat chronologisch gezien plaatsvindt tussen deel 4 en 5. De novelle vindt plaats tussen deel 12 en deel 13.
Deel 11, De verloren verhalen, is een verhalenbundel. Deze verhalen zijn verspreid over de totale tijdlijn van de serie.
Verhaallijn Will is in het begin vijftien jaar oud en woont in een weeshuis, maar wordt al snel uitgekozen om deel uit te maken van de beruchte Grijze Jagers, een geheimzinnige groep die alleen naar de koning zelf schijnt te luisteren. In de eerste paar boeken is Will nog een leerling, maar ook nadat hij het zogenaamde zilveren eikenblad, het teken van een voltooide training, heeft ontvangen komt hij erachter hoeveel hij nog kan leren.
Andere belangrijke personages zijn Halt, zijn leermeester, Arnaut (Engelse: Horace), zijn beste vriend, en Alyss, een slimme meid die hij al zijn hele leven kent. Naarmate het verhaal vordert komen er steeds meer personages bij uit landen die geïnspireerd zijn op het huidige Europa en omstreken.
De verhalen spelen zich af rond het land Araluen, een land lijkend op Engeland. De sfeer en de optredende wezens in de eerste twee boeken doen soms denken aan Tolkiens In de ban van de ring, de latere boeken ademen meer de sfeer van de hoge middeleeuwen.
Boeken 1-11 De ruïnes van Gorlan, De brandende brug, Het ijzige land en De dragers van het eikenblad vertellen over Will tijdens zijn eerste twee jaar van zijn opleiding als Grijze jager en vormen een doorlopend verhaal. De eerste twee delen vertellen over de strijd tussen Araluen en Morgarath. De twee delen die volgen vertellen over Will en Evanlyn in Skandia, Halt en Arnaut die hen gaan redden, en de strijd tussen de Skandiërs en de Temujai.
Losgeld voor Erak vertelt over Will tijdens zijn laatste maanden van zijn opleiding als Grijze Jager. Hierin wordt Erik bevrijd met hulp van Will, Arnaut, Evanlyn, Halt en Gilan.
De magiër van Macindaw en Het beleg van Macindaw vertellen over Wills eerste missie als volwaardige Grijze Jager.
De koning van Clonmel en Halt in gevaar vertellen over Will, die samen met Halt en Arnaut het bestaan van een vreemde religie de kop in gaat drukken.
De keizer van Nihon-Ja gaat over het verhaal van Will, Alyss, Halt en Evanlyn die zo snel mogelijk naar Nihon-Ja willen reizen, en over Arnaut die daar ondertussen moet proberen het vijandige leger te stoppen.
De verloren verhalen geeft antwoord op vragen die lezers stelden. Het zijn korte verhalen, die gaan over bekende personages in de reeks.
Latere boeken en prequel De boeken hierna gaan over Maddie, die in dienst treedt als leerlinge van Will bij het korps van de Grijze Jagers. Dit gebeurt jaren na de gebeurtenissen in de eerdere boeken. De boeken volgen elkaar op en beschrijven Maddie's missies tijdens haar leerperiode. Dit geldt ook voor het kortverhaal De jacht op het schaduwdier.
Het toernooi van Gorlan speelt zich af voor het eerste boek wanneer Halt net in Araluen aangekomen is en is een vervolg op De man uit Hibernia, een verhaal uit De verloren verhalen. De Slag op de Heckingse Heide is een verhaal waarin de eerste grote veldslag tegen Morgarath wordt uitgevochten.
Personages
Organisaties Het Korps van de Grijze Jagers of Korps Jagers maar meestal Grijze Jagers of Jagers bestaat uit 50 Jagers die verdeeld zijn over de 50 Aralueense lenen: per leen één Jager. Voor de meeste mensen is het hele korps één en al mystiek: sommigen zeggen dat Jagers tovenaars zijn en zichzelf onzichtbaar kunnen maken, wat overigens niet kan: hun camouflagemantel maakt hen onzichtbaar voor onwetend oog. In het openbaar ziet men een Grijze Jager altijd in hetzelfde gekleed: een camouflagemantel of -cape aan, een pijlkoker over hun schouder met 24 pijlen erin, een boog, een werpmes en een Saksisch mes die in een dubbele messchede zitten. Jagers ondergaan vijf jaar lang zware training. Het insigne van het korps is een eikenblad, en zo zijn er drie verschillende. Het eerste blad is van brons en is voor leerling-Jagers. Hij krijgt deze na een eerste proef. Het tweede blad is gemaakt uit zilver en dat staat voor een volledig opgeleide Jager. Het derde en laatste blad is van goud: dat betekent dat de drager een oud-Jager is en met pensioen is gegaan. Doorheen de verschillende boeken komt men erachter dat de Jagers veel van hun talenten afgekeken hebben van verschillende volkeren en die dan samengesmeed hebben om efficiënt te werken. Een aantal bekende leden zijn: Will Verdrag, leerling-Jager van Redmont (boek 1-4, 7), Jager van Zeeklif (boek 5 en 6), Jager van Redmont (boek 8-18); Halt O'Carrick, Jager van Redmont (boek 1-11), oud-Jager (boek 12-18); Gilan, Jager van Meric (boek 1-5, 7), Jager van Noordam (tussen boek 6 en 8), Jager van Wetborg (boek 8-11), commandant van het korps (boek 12-18); Crowley, Jager van Araluen en commandant van het korps (boek 1-11); Madelyn (Maddie) Altman, leerling-Jager van Redmont (boek 12-18). De Diplomatieke Dienst. De leden staan bekend als Koeriers van de Diplomatieke Dienst, Koeriers van de Koning of gewoon Koeriers of Diplomatieke Koeriers. Zij zijn van iedereen zowat het meeste op de hoogte van de bewegingen van de Grijze Jagers, en de twee korpsen zijn dan ook nauw met elkaar verbonden. Zij krijgen een opleiding van drie jaar, en worden getraind om lezingen te geven, te onderhandelen, diplomatieke zaken aan te pakken, en onvermijdelijk ook wat spioneren. Bekende leden zijn: Alyss Mannering, Redmont, leerlinge van Vrouwe Pauline; Vrouwe Pauline, Redmont (Boek 1-14), hoofd van de Koeriers van Araluen.
Mensen Grijze Jagers Will Verdrag (Engels: Will Treaty) is de hoofdpersoon van de serie. Hij komt in bijna alle boeken voor. Hij is in de boeken 1-4 en 7 de leerling van Halt, en in de boeken 5- 6 en 8-16 is hij een volwaardig Grijze Jager. Hij wilde eigenlijk naar de krijgsschool, maar was daar niet geschikt voor.Will is een wees, opgenomen in het weeshuis van Redmont. Hij is er door Halt naartoe gebracht. Zijn achternaam is niet bekend, maar in boek 7 werd dit Verdrag, doordat hij voor het verdrag tussen Araluen en Skandia heeft gezorgd. Will is klein, zowel als jongen als jongeman, maar dat raakt hem niet. Hij is verliefd op zijn vriendin Alyss, en krijgt op het einde van boek 6 een brief van haar waarin ze schrijft dat ze van hem houdt.Hij krijgt de bijnaam "Chocho", dat "vlinder" betekent, en dat betrekking heeft op zijn snelle manier van denken, en het overgaan van idee op idee. Hij trouwt met Alyss in Dat werd tijd ook, het laatste verhaal in boek 11. In het twaalfde boek blijkt dat Alyss anderhalf jaar eerder gestorven is, waarna Will verbitterd achterblijft. Hij krijgt zijn peetdochter als leerling, waarna hij stilaan terug uit de put komt.
Halt O'Carrick is de mentor en leermeester van Will. Hij is een streng en nors uitziende oudere Grijze Jager en is zeer zuinig met zijn complimentjes. Halts vorige leerling is Gilan, die dikwijls bij hem langskomt.Halt is een jaar verbannen geweest uit Araluen omdat hij expres de koning in het openbaar had beledigd: zo kon hij Will uit Skandia gaan bevrijden (boek 3). Toen is hij op zijn tocht nog even kasteelheer geweest van Château Montsombre, dat hij won in een duel tegen de oude kasteelheer. Maar dat gaf hij weg aan de bewoners van het kasteel. Hij trouwt in boek 7 met Vrouwe Pauline van de Diplomatieke Dienst.Halt wordt in het negende boek vergiftigd door een Genovees, maar komt er met hulp van Malcolm (uit boek 5) weer bovenop. Halt komt in alle boeken aan bod, uitgezonderd van de novelle, hoewel soms weinig. Zijn beste vrienden zijn Baron Arald, Heer Roderick, Crowley en koning Duncan. Zijn vriend is Will, die hij echter meer ziet als zoon dan als vriend. Halt is getraind door dezelfde Grijze Jager die Crowley trainde, Pritchard genaamd.Vanaf boek 12 is hij gepensioneerd en leeft hij samen met Pauline.
Gilan is een oud-leerling van Halt. Hij is bevriend met Will en probeert ieder jaar tijdens de Jager-bijeenkomst Halt te pakken te krijgen voor die hem opmerkt, wat overigens nooit lukt. Gilan is de op een na jongste Jager (de jongste is Will) in heel het korps, en de enige die een zwaard draagt. Dat komt doordat hij les kreeg van de zwaardmeester Mac Neil voor hij leerling-Jager werd, maar Halt had hem toestemming gegeven af en toe nog wat lessen te volgen. Naast Crowley is Gilan de allerbeste in het onzichtbaar. Gilan heeft een hoofdrol in de boeken 1, 2, 7, 11-14 en speelt een kleinere rol in de boeken 3 en 8-9. Vanaf boek 12 is Gilan commandant van de Grijze Jagers. Crowley is het hoofd van het Korps Jagers. Hij is goed bevriend met de koning en Halt doordat hij en Halt samen het Korps hebben heropgericht, wat ervoor zorgt dat Will ook een vriendschappelijke relatie met hem krijgt. Hij is de beste van het korps in onhoorbaar zijn. Hij heeft een schuilplek gemaakt aan de rand van de plaats waar de Jager-bijeenkomst is. Er zijn maar drie mensen die die schuilplaats weten staan: hijzelf, Halt en Will. Hoewel Will niet weet dat er eigenlijk maar drie mensen zij die zijn schuilplaats kennen. Crowley moest Halt uit het korps zetten toen hij verbannen werd, maar heeft het insigne later teruggegeven aan Halt. Crowley is getraind door Pritchard, die ook Halt trainde. Drie jaar voor het begin van boek 12 is Crowley gestorven. Hij komt voor in de boeken 1-5, 7-8 en 10-11.