Abasja (Georgisch: , ) is een gemeente in het westen van Georgië met, gelegen in de bestuurlijke regio Samegrelo-Zemo Svaneti. De gemeente heeft een oppervlakte van 322,5 km² en heeft ruim 19.000 inwoners (2024). Ze is gesitueerd aan de ricier Rioni in het Kolcheti-laagland. De gelijknamige stad is het bestuurlijk centrum is.
Toponiem De naam "Abasja" is afgeleid van het Arabisch, waarover verschillende legendes bestaan. Een daarvan is dat Arabische veroveraars de rivier Abasja wilden oversteken, maar dat deze overstroomde waarop zij riepen: "Aba-sja", wat betekent "Laten we terugtrekken".
Geschiedenis Het gebied rond de Rioni wordt gekenmerkt door vruchtbare gronden in het Colchis-laagland. Colchiërs en Laz hebben eeuwenlang landbouw bedreven en metallurgie, ambachten, handel, en stadsleven konden er zich ontwikkelen. Door het gebied passeerden oude (handels)wegen, zoals tussen Poti en Koetaisi en tussen Koboeleti en Martvili.
Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw lag het gebied van Abasja in het vorstendom Mingrelië en stond het onder de heerschappij van de adellijke Dadiani-familie. Het Ottomaanse Rijk had de uiteindelijke controle over het gebied, maar vanaf de 18e eeuw verloren zij het gezag. Toen Rusland in 1810 overging tot de annexatie van West-Georgië werd de Russische bestuurlijke indeling langzamerhand ingevoerd die de basis legde voor de hedendaagse indeling.
In Russisch Rijk miniatuur|links|Oejezd Senaki met het district Abasja (I middenonder). In 1846 werd Mingrelië als vazalstaat nominaal opgenomen in het nieuwe gouvernement Koetais en behield nog enige tijd haar autonomie. In 1867 werd het vorstendom opgeheven en volledig geannexeerd en verdeeld in Russisch gemodelleerde bestuurlijke eenheden. Het gebied van Abasja behoorde binnen het gouvernement bij de oejezd Senaki, een van de nieuwe provincies, die uit Mingrelië werden opgericht.
Deze provincie, mazra in het Georgisch, was onderverdeeld in een aantal gemeentelijke districten (oetsjastok), waaronder het oetsjastok Abasja, waarmee de contouren van de moderne gemeente geschapen werden. Dit district had ongeveer de omvang van de moderne gemeente Abasja. De plaats Abasja was het bestuurlijk centrum van het district. Een klein deel van de hedendaagse gemeente was ingedeeld bij oejezd Koetais.
Vorming district Als gevolg van de bestuurlijke herindelingen in 1930 in de Sovjet-Unie, werd het gebied van Abasja bij het rajon Senaki ingedeeld. Abasja werd in 1935 als zelfstandig rajon Abasja daarvan afgesplitst. In de jaren 1960 viel het rajon korte tijd onder Gegetsjkori (Martvili), maar in 1966 werd dat teruggedraaid en kreeg Abasja de huidige grenzen. In het onafhankelijke Georgië werd het district in 1995 onderdeel van de nieuw opgerichte regio (mchare) Samegrelo-Zemo Svaneti en in 2006 werd het district omgevormd naar een gemeente (municipaliteit), waarbij het dezelfde omvang behield.
Geografie Abasja ligt in het Colchis-laagland, langs beide oevers van de Rioni met het grootste deel van de gemeente aan de noordkant. De gemeente grenst in het noorden aan Martvili, in het westen aan Senaki, in het zuiden aan Lantsjchoeti (regio Goeria), in het oosten aan Samtredia (regio Imereti) en het noordoostelijk puntje grenst aan Choni, ook in Imereti.
De rivier Abasja, die uit het Egrisigebergte komt, stroomt van noord naar zuid door de gemeente, en vormt een deel van de westelijke grens. Uit datzelfde gebergte komen ook de rivieren Noghela en Tschenistskali, die in dezelfde zuidelijke richting door Abasja stromen. De Tschenistskali vormt de grens met de regio Imereti. De gemeente ligt op ongeveer 20-90 meter boven zeeniveau en is derhalve vlak, met een helling van zuidwest naar het noordoosten waar het hoogste deel ligt.
Demografie Abasja telde 19.364 inwoners bij de volkstelling van 2024, een daling van 13 procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. Het aantal inwoners in de hoofdplaats Abasja daalde in dezelfde periode met drie procent. Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Abasja 1897 1923 1939 1959 1970 1979 1989 2002* 2014 2024 Gemeente Abasja - - 49.400 30.286 30.416 29.246 28.219 28.707 22.341 19.364 Abasja - 1.514 2.264 4.444 5.197 6.801 7.139 6.430 4.941 4.786 Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.* Noot:
Etniciteit en religie miniatuur|Sepietikerk De bevolking van Abasja had volgens de volkstelling van 2024 een vrijwel geheel Georgische samenstelling van ruim 99 procent. Enkele tientallen Russen waren de belangrijkste etnische minderheid. Volgens dezelfde volkstelling was ook ruim 99 procent van de bevolking Georgisch-Orthodox. Andere geloofsminderheden waren enkele tientallen moslims en jehova's.
Administratieve onderverdeling miniatuur|Ruïne van Kadarikerk De gemeente Abasja is administratief onderverdeeld in 15 gemeenschappen (, ) met in totaal 35 dorpen (, ) en één stad (, ), het bestuurlijk centrum Abasja.
Bestuur De gemeenteraad van Abasja (Georgisch: , ) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten. Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij) Partij 2014 2017 2021 2025 Georgische Droom (GD) 14 21 18 29 Verenigde Nationale Beweging (UNM) 11 6 8 Overige partijen 6 5 4 3 Totaal 31 32 30 32
Bezienswaardigheden miniatuur|Geboortehuis Konstantine Gamsachoerdia In de gemeente zijn enkele bezienswaardigheden: Aartsengel kerk in Sepieti uit de 5e-6e eeuw. Geboortehuis van de beroemde Georgische schrijver en academicus Konstantine Gamsachoerdia (1893-1975), vader van de eerste President van Georgië, Zviad Gamsachoerdia. Katsoboeri Beheerd Reservaat, een reservaat van 295 hectare in een voormalige bocht van de Rioni, onderdeel van de beschermde gebieden in het gebied waaronder Nationaal park Kolcheti.
Vervoer De belangrijkste hoofdweg in Georgië, S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert door de gemeente en doet de hoofdplaats Abasja aan. Tevens passeren de belangrijke nationaal-regionale hoofdwegen nationale route Sh3 en Sh4 de gemeente. De Samtredia - Zoegdidi spoorlijn heeft een station in Abasja.
Externe link Website gemeente Abasja
Referenties
Categorie:Gemeente in Georgië Categorie:Samegrelo-Zemo Svaneti