Alkalisch of alkalien (afkomstig uit het Arabisch) kan verwijzen naar: in de scheikunde: stoffen of materialen die elementen uit de alkali- of de aardalkalimetaal bevatten; stoffen die basisch zijn, het tegenovergestelde van zuur; basische oplossingen, zie natronloog; in de aardwetenschappen, naast de scheikundige betekenissen: stollingsgesteente, lava of magma dat relatief veel alkali-elementen bevat ten opzichte van silica (siliciumoxide), zie alkalien (geologie).