Carice Anouk van Houten (Leiderdorp, 5 september 1976) is een Nederlandse actrice, zangeres, radiopresentatrice en ambassadeur van het Wereld Natuur Fonds. Voor haar toneelwerk won ze in 2003 de Colombina voor haar rol van Macha in Een meeuw van Tsjechov onder regie van Theu Boermans bij De Theatercompagnie. Ze is winnaar van vijf Gouden Kalveren, zes Rembrandt Awards en tal van andere prijzen. Haar met een Gouden Kalf bekroonde rol in Zwartboek (2006) betekende de start van een internationale carrière. Op 1 december 2014 won zij in Ierland een Angela Award voor haar rol als Melisandre in de televisieserie Game of Thrones. Deze rol bracht haar ook een Emmy Award-nominatie op in 2019, voor de categorie Outstanding Guest Actress in a Drama Series.
Biografie Jeugd (1976–1997) Carice van Houten werd geboren als dochter van Nederlands-Schotse schrijver, musicoloog en filmhistoricus Theodore van Houten (1952–2016) en Margje Stasse (1950), hoofd personeelszaken bij Teleac/NOT. Carice is vernoemd naar de enige dochter van de Britse componist Edward Elgar, Carice Irene (1890–1970). Samen met haar twee jaar jongere zus Jelka groeide ze op met kunst en cultuur. Haar vader nam zijn twee dochters regelmatig mee naar musea, theatervoorstellingen en films uit de klassieke cinema.EEN EN AL THEATER – Familieportret: de Van Houtens (door Ingrid Harms). Gepubliceerd in Vrij Nederland, 15 juli 2006. Enkel leesbaar voor abonnees. Geraadpleegd op 17 mei 2010. Als kind nam Carice klarinetlessen en al op jonge leeftijd ambieerde ze actrice of schrijfster te worden. In 1981 zijn haar ouders gescheiden. Ze bracht haar jeugd door in een huisje in het bos van Amelisweerd en groeide zowel bij moeder als vader op.Carice van Houten steunt WNF Haar moeder hertrouwde, maar ook dat huwelijk liep stuk toen Van Houten 17 jaar oud was. Hierover vertelde ze: "Ik hield van die man. Ik wist hoe kwetsbaar en ongelukkig hij was en begreep het wel. Maar ja, ik voelde me wel weggeworpen."Grazia #17, 19 december 2007.
De doorslag om ooit actrice te worden gaf het zien van de musicalfilm Annie (1982).Carice van Houten: how I learnt to love Tom Cruise for Valkyrie Ze raakte als middelbare scholier betrokken bij het toneel. Zo speelde ze in 1993 de titelrol in Tijl Uilenspiegel, een toneelstuk van Hugo Claus, op het St. Bonifatiuscollege in Utrecht. In haar tienerjaren stond Van Houten bekend als een denker die niet veel sprak, terwijl haar zus Jelka werd beschreven als veel extraverter. Na het atheneum studeerde zij aan de Kleinkunstacademie, Amsterdam, waar ze het eerste jaar overdeed, terwijl zij weer bij haar vader ging wonen. Ze beschreef zichzelf in deze periode als "zwerfkatje" dat moeilijk alleen kon zijn en geen discipline had.College Tour, uitgezonden door NTR op 5 april 2013. Ze studeerde hier in juni 2000 af. Tijdens de opleiding werd ze ontdekt door casting director Hans Kemna. Hij introduceerde haar bij zijn collega Job Gosschalk, die haar een rol gaf in de televisieserie Het Labyrint. Deze 13-delige serie werd in het najaar van 1997 uitgezonden.Officiële website Tv-series: Labyrint, Het
Doorbraak (1997–2001) Tijdens haar derde jaar aan de Kleinkunstacademie werd Van Houten opgemerkt door Martin Koolhoven. Hij bood haar een auditie aan voor de telefilm Suzy Q (1999) en ze werd uiteindelijk uit ruim 80 kandidaten gekozen voor de hoofdrol.Film in Nederland - Pagina 342 Koolhoven sprak vol lof over de actrice. Daar ze zelf vertelde dat ze eigenlijk 'maar wat deed', zei de regisseur dat ze "een zuiver talent is dat heel puur speelt", maar gaf wel toe dat ze "niet de meest gedisciplineerde persoon" was. De film werd een van de grootste successen van 1999 en leverde de actrice een Gouden Kalf op. Dit werd gevolgd door een Pisuisse-prijs, die ze in ontvangst mocht nemen als 'meest veelbelovende eindexamenleerling'.Officiële website 1999 - Pisuisse-prijs Van Houten werd onthaald als een van de nieuwe talenten. In 2000 kreeg ze de Top Naeff-prijs, een aanmoedigingsprijs voor Theaterschoolstudenten.Cinema Op Scherp: Carice van Houten - De Feiten; Prijzen. Gearchiveerd op 22 juni 2016. De actrice werd regelmatig gevraagd of het Gouden Kalf te vroeg kwam. Zelf vond ze van niet, omdat ze er weinig waarde aan hechtte.Filmkrant Nieuwe gezichten: Carice van Houten (April 2001)
Van Houten gasteerde in september 2000 bij het Noord Nederlands Toneel en maakte bij dit gezelschap haar debuut als Polly in de Driestuiversopera, die op 14 oktober dat jaar zijn première beleefde.Nederland Theaterland Driestuiversopera Intussen nam regisseur Koolhoven opnieuw contact met haar op en bood de actrice de vrouwelijke hoofdrol aan in AmnesiA (2001), haar eerste film die in de bioscoop werd uitgebracht. Ze speelde erin een rol die speciaal voor haar werd geschreven.Film Totaal Amnesia - Geschiedenis In dezelfde periode sprak Van Houten in een interview over haar kijk op acteren: "Ik trek de kleren aan van mijn personage en zeg haar teksten, maar verder ben ik gewoon mezelf. Ik transformeer nooit helemaal tot een ander iemand".De Acteurs - aflevering 4: Vincent VPRO (24 juni 2001). Geraadpleegd op 27 juni 2010.
Roem (2001–2005) In haar volgende film Minoes speelde ze samen met (echte en virtuele) katten. Het was opmerkelijk dat Van Houten de hoofdrol vertolkte, omdat ze zelf allergisch is voor de diersoort. Ze moest pillen slikken om allergische reacties in bedwang te houden.Film Totaal Minoes - Geschiedenis Het was een rol waarvoor ze naar eigen zeggen veel schaamteloosheid en fantasie moest hebben.Allemaal Film, televisiedocumentaire uit 2007 - Aflevering 1: 'De magie van het witte doek' De film werd niet alleen in Nederland, maar ook in het buitenland een groot succes. De pers was zeer onder de indruk van Van Houten. Dagblad Trouw sprak tevreden over haar "fijnzinnige speelstijl";Jann Ruyters Trouw (3 januari 2002). Geraadpleegd op 27 juni 2010. een andere recensent schreef dat ze "de show stal" en "met de juiste balans tussen dier en mens dimensie gaf aan een onwaarschijnlijk personage".Filmkrant Burny Bos - Laptop (December 2001) In 2002 mocht ze haar tweede Gouden Kalf in ontvangst nemen voor haar rol in de film. Het betekende voor de actrice haar doorbraak bij het grote publiek.
Hierna keerde Van Houten terug naar het theater. Ze speelde van september 2001 tot en met maart 2002 een jonge vrouw uit de jaren 30 in de musical Foxtrot. Ze heeft toegegeven een hekel te hebben aan musicals, maar nam de rol als een ode aan Annie M.G. Schmidt, die met dezelfde musical in de jaren 70 geschiedenis schreef.Officiële website Foxtrot De regisseur van Foxtrot, Ruut Weissman, vertelde in een interview dat hij al onder de indruk was van de actrice toen ze nog een leerling van hem was aan de Toneelschool, maar dat hij haar in die periode niet kon plaatsen in een rol omdat "dat voortrekken zou zijn".Musical 'Foxtrot' toert door Nederland Friesch Dagblad (9 januari 2002). Geraadpleegd op 27 juni 2010. Gearchiveerd op 21 september 2013. Vervolgens speelde ze in twee toneelstukken, Hedda Gabler en Een Meeuw. Vooral voor haar vertolking van een gothic-meisje in Een Meeuw kreeg ze veel positieve reacties van critici.Volkskrant 'Meeuw' van Boermans is ode aan acteren Ze vertelde dat het een zware rol was, omdat ze elke avond moest huilen in sommige scènes.Het genot van verdriet Carice van Houten over Tragedie
In 2003 was ze opnieuw op het witte doek te zien, ditmaal in de film De Passievrucht. De Telegraaf noemde haar een 'eenzaam zonnestraaltje'.Film Totaal Passievrucht, De - Persreacties Een jaar later was ze te zien in de rockopera Ren Lenny Ren, waarbij de aandacht vooral uitging naar het duo Acda en De Munnik. Het was een grote productie en ze deelde de rol met actrice Bracha van Doesburgh.Interview met Bracha van Doesburgh in de Marie Claire uit 2007 Ze koos ervoor niet fulltime mee te werken omdat ze het inmiddels ook druk had met de nieuwste film van Paul Verhoeven, waarvan de voorbereidingen al in 2004 bezig waren.Mojo theater, 28-5-'04
In 2005 was Van Houten te zien in twee jeugdfilms; Lepel en Knetter (regisseur Martin Koolhoven). Ze sprak er positief over en vertelde dat ze het leuk vond om "op een bepaalde manier in de gedachten te blijven van kinderen".Officiële website Interviews: Carice vindt kinderen 'dankbaar publiek' Ze was dan ook vooral trots op Knetter.Officiële website Vragen aan Carice (deel 4): 'Welke film van jezelf vind je het leukste/beste?' Hierin werkte ze voor de derde keer samen met Martin Koolhoven.
Zwartboek (2006–2007) In het begin van 2004 begonnen de audities van Zwartboek (2006), Paul Verhoevens eerste Nederlandse film in jaren. Toen Van Houten auditie deed, was het voor hem al vrij snel duidelijk dat ze de rol zou krijgen. Naar eigen zeggen wist hij al een half uur later dat zij de geschikte kandidate was.Uitzending over Zwartboek bij De Wereld Draait Door. De aflevering kan teruggevonden worden bij de extra's van de dvd van Zwartboek. Ze had besloten er zich niet al te veel op voor te bereiden en vooral op haar instinct te vertrouwen. JoBlo INT: Carice van Houten Aanvankelijk was er weinig zekerheid of de film wel tot stand zou komen, omdat het een groter budget vereiste dan gebruikelijk was in Nederland. Na veel oponthoud begonnen haar draaidagen in september 2005. In een column die ze destijds bijhield, schreef ze dat ze er ongekende luxe meemaakte.Officiële website Wekelijkse column Carice: deel 12 – 15 september 2005 Ze sprak vol lof over haar samenwerking met Verhoeven, en was hem dankbaar dat hij haar "alle vrijheid gaf" en haar "droeg op een blaadje" op de set. Niettemin keek Van Houten later terug op haar draaidagen als een zware periode: "Mijn eerste heel zware rol. We draaiden belachelijk lange uren en Paul is een veeleisende regisseur. Mijn taaiheid heeft me toen overeind gehouden." In een interview uit 2006 hervatte ze:
Naast Zwartboek was Van Houten in 2006 te zien in de speelfilm Ik omhels je met 1000 armen van Willem van de Sande Bakhuyzen, naar het gelijknamige boek van Ronald Giphart. Van de Sande Bakhuyzen vertelde Van Houten dat de film zou afwijken van het boek en daarom had ze het niet gelezen.Veronica Magazine #9, 4 t/m 10 maart 2006. Pagina's 48 & 49. Ze kon goed opschieten met haar tegenspeler Tijn Docter, met wie ze al speelde bij de Theatercompagnie.
In 2007 werd zij door het publiek van de Nederlandse Filmdagen in Utrecht gekozen tot 'Beste Nederlandse actrice aller tijden'. Ze won een Rembrandt voor haar rol in Alles is Liefde. Ze kreeg de rol in die film "als bedankje" van scenarioschrijfster Kim van Kooten. Het was geen hoofdrol, maar daar was ze juist blij mee. Haar tegenspelers waren lyrisch over de samenwerking; Paul de Leeuw noemde haar "fenomenaal" en Jeroen Spitzenberger vertelde dat Van Houten hem "optilde" op het artistieke vlak.De Wereld Draait Door, uitzending op 5 oktober 2007.
Internationale carrière (2007–heden) thumb|Ten tijde van Dorothy Mills In de zomer van 2007 nam Van Houten haar eerste Engelstalige film op. Deze productie, Dorothy Mills, werd opgenomen bij Dublin en geregisseerd door de Franse regisseur Agnès Merlet.Tweede Engelstalige film voor Carice van Houten, de Stentor, 24 mei 2007 Vervolgens speelde zij Nina, de echtgenote van graaf Claus Schenk von Stauffenberg (gespeeld door Tom Cruise) in de big-budget thriller Valkyrie (2008). Ze werd voor deze film geselecteerd in juni 2007 Van Houten joins Cruise for 'Valkyrie' The Hollywood Reporter (19 juni 2007). en kreeg daarvoor veel media-aandacht. Cruise vroeg persoonlijk aan Van Houten om zijn vrouw te spelen na het zien van Zwartboek.