thumb|Waarschijnlijk zag het schrift 5000 jaar terug het levenslicht in Sumer en later in Egypte, de Indusvallei, China en in Meso-Amerika. Deze kleitablet wordt gedateerd ca. 2350 v.Chr.
thumb|Restanten van de in de hellenistische tijd opgerichte Bibliotheek van Celsus in Efese, Turkije, die meer dan 12.000 perkamentrollen bewaarde
thumb|Het "Nederlandse" schrift bestaat ongeveer 1500 jaar en is afgeleid van het Romeinse alfabet. De vroegste sporen van het Oudnederlands dateren van ca. 425-450 (de runeninscriptie van Bergakker) en de 6e eeuw (de Salische wet) met de zin "Maltho thi afrio lito". Het betekent "Ik zeg je: ik maak je vrij, halfvrije". Een meer bekend, literair vers komt van een Vlaamse monnik: "Hebban olla vogala nestas bigunnan hinase hic enda thu wat unbidan we nu" wat staat voor "Alle vogels zijn aan hun nesten begonnen behalve ik en jij wel waarop wachten wij?"Het Oudnederlands woordenboek beschouwt de zin uit de Salische wet als oudste. Mees denkt daar anders over in The Bergakker inscription and the beginnings of Dutch. Zie verder ook LOOIJENGA J.H. Runes around the North Sea and on the Continent AD 150-700, SSG, Groningen, 1997, p. 36-38 en Texts & contexts of the oldest Runic inscriptions, p. 72-73, 317-322.
thumb|Het schrijven met de hand gebeurde vaak in combinatie met het creëren. Tegenwoordig schrijven mensen hun tekst onmiddellijk in de tekstverwerker.
thumb|Schrijven resulteert in een tekst. Schrijven kan met de hand of machinaal.
thumb|Middeleeuwse illustratie van een christelijke kopiist die aan het (over)schrijven is. Tot en met de uitvinding van de boekdrukkunst verloopt het creëren van teksten langzaam.
thumb|De boekdrukkunst gaf het schrijven en het lezen een enorme duw in de rug. De boekenproductie verhuisde van de middeleeuwse kloosters naar drukkerijen in steden. Vanaf het midden van de vijftiende eeuw kwam een ongekend aantal boeken op de markt.
thumb|In 1555 sticht Christoffel Plantijn in Antwerpen een drukkerij. Hij drukte zowel humanistische, katholieke en protestantse geschriften, het Dictionarium Tetraglotton (1562) en het Thesaurus Theutonicae linguae, het eerste Nederlandstalige woordenboek in 1573.
thumb|Hendrik Laurensz. Spieghel (1549-1612) publiceerde de eerste Nederlandse grammatica in 1584 onder de titel 'Twe-spraack.' Het verscheen bij Plantijn.
thumb|Variaties van lettertypes en talen van de lettergieter William Caslon
thumb|Met 26 letters gaat een schrijver aan de slag om zich uit te drukken. Paul Guldin, een Zwitsers jezuïet en wiskundige, berekende in 1622 hoeveel woorden er te vormen waren met het toenmalige alfabet van 23 letters: zeventigduizend miljard miljard woorden, waarbij de langste woorden 23 letters telden en sommige onuitspreekbaar waren. De woordenmassa zou 257 miljoen miljard boeken (met 1000 pagina's per boek en 6000 letters per pagina) vergen en 8.052.122.350 bibliotheken (met een opslagcapaciteit van 132 kubieke meter) vullen. De beschikbare aardoppervlakte zou slechts 7.575.213.799 van zulke bibliotheken kunnen huisvesten.Problema arithmeticum de rerum combinationibus, geciteerd in: ECO U. Bekentenissen van een jonge romanschrijver. Bert Bakker, Amsterdam, p. 166.
thumb|De Boekenworm van Carl Spitzweg
thumb|Typen en tekstverwerking, hulpmiddelen bij het schrijven of overschrijven
thumb|Boudewijn Büch (1948-2002) was zowel schrijver als bibliofiel. In zijn herenhuis aan de Amsterdamse Keizersgracht had hij een drie verdiepingen tellende bibliotheek in empirestijl met een collectie van 100.000 banden waaronder zeer zeldzame exemplaren.
Schrijven is het maken van originele tekst of de taalweergave via een medium door tekens of symbolen van een schrift te gebruiken.DANIELS P.T. The Study of Writing Systems. In: The World's Writing Systems, BRIGHT Ed. & DANIELS P.T. p. 3 Wie een tekst creëert is een auteur. Dit kan professioneel (betaald) zoals stadsdichters, schrijvers, historici en journalisten doen of onbetaald als amateur. Schrijvers ontwikkelen een eigen schrijfstijl. Daarnaast betekent schrijven ook het produceren van een handgeschreven tekst, zelfs als die qua inhoud niet origineel is (bijvoorbeeld overschrijven, of een gedicteerde tekst opschrijven). "Geschreven media" zijn communicatiemiddelen met veel tekst in niet-gesproken vorm, op papier of elektronisch, zoals kranten en tijdschriften.
Geschiedenis en doel Schrijven breidt de menselijke taal uit in tijd en ruimte doordat het de mogelijkheid biedt op een andere plaats en in een andere tijd kennis te nemen van wat iemand zei. Schrijven begon waarschijnlijk in oude culturen als een bijproduct van economische en politieke expansie. Deze culturen hadden een betrouwbaar middel (in tegenstelling tot het geheugen) nodig om hun boekhouding of politieke en historische informatie van de periferie naar het centrum over te brengen. Rond het 4e millennium voor Christus, zorgde de complexiteit van de handel en de administratie voor het permanent registreren en presenteren van transacties.ROBINSON A. The Origins of Writing. In: CROWLEY D. & HEYER P. (Eds.) Communication in History: Technology, Culture, Society, Allyn and Bacon, 2003., p. 36 Zowel in Meso-Amerika als in het Oude Egypte ontwikkelde het schrift zich uit de kalenders. Andere culturen bleven (voorlopig) schriftloos. Een cultuur die begint te schrijven, maakt de overgang mee van de prehistorie naar de historie. Het schrift en het kunnen lezen blijft tot in de hogemiddeleeuwen, tot 1200, een vaardigheid die voorbehouden is voor de geprivilegieerde klasse van de priesters en van de adel. Met de komst van de universiteiten rond het jaar 1200 komen er studenten die kunnen lezen en schrijven. Daarnaast is er de middelstand. Ambachtslieden die een administratie bijhouden en dus de basisbeginselen van schrijven, lezen en rekenen beheersen. Dat tot de late middeleeuwen alleen de geestelijken kunnen lezen is een hardnekkige fout. Met de komst van de boekdrukkunst, het protestantisme en de renaissance neemt de alfabetisering van bredere lagen van de bevolking toe en sinds de tweede industriële revolutie en de leerplicht is schrijven een vak in de basisschool en het ontwikkelen van een leesbaar handschrift een van de kerndoelen. Tegenwoordig schrijven mensen vanuit meerdere motieven: communicatief, therapeutisch of recreatief. Schrijven is behalve informatief en documentair ook exploratief en creatief. In Nederland schrijft meer dan één miljoen personen gedichten en verhalen. Voor Vlaanderen zijn er geen cijfers maar schrijfwedstrijden illustreren dat het aantal schrijvers hoog ligt.
Hulpmiddelen Een alfabet van 26 letters, een reeks diakritische tekens en leestekens zijn de bouwstenen voor het schrijven. Letters laten zich combineren tot woorden, woorden vormen zinnen, zinnen worden alinea's, alinea's worden paragrafen, en paragrafen hoofdstukken. Samen vormen de hoofdstukken een boek of monografie. Die boeken vinden hun weg naar een bibliotheek of naar een verzamelaar. Schrijvers maken gebruik van diverse hulpmiddelen bij het zoeken naar inspiratie, bij het maken van de tekst en de redactie erop.
Manueel of elektronisch Het schrijven met de hand gebeurde vaak in combinatie met het creëren.Schrijven met de hand: wie doet dat nog? HLN, 25 juni 2012 Een tekst werd vervolgens uitgetikt en tweemaal gecorrigeerd. Uitzonderingen op de tekstcreatie zijn het overschrijven en het opschrijven van een gedicteerde tekst. Het resultaat is een handgeschreven tekst. Iemands manier van schrijven is het handschrift. De term handschrift is ook een verzamelnaam voor documenten die met de hand geschreven zijn.
Een handgeschreven tekst dient wel "leesbaar" te zijn, anders kan het niet of nauwelijks dienst doen om informatie over te dragen. Herkenbaarheid en regelmaat in de lettervorm zijn daarbij een eerste vereiste. Schrift bestaat ook als kunstvorm: dat heet: schoonschrift of kalligrafie.
Bij een codicil is het handschrift een juridisch vereiste. Schrijven wordt onderscheiden van het maken van een afbeelding, zoals een tekening of schilderij. Elektronisch schrijven gebeurt met een typemachine, een telefoon of een pc en creëerde hulpmiddelen die voorheen ondenkbaar waren. Lay-out is niet langer het exclusieve domein van de drukker. Tegelijk doken nieuwe valkuilen op voor schrijvers: het versiebeheer en het steeds herschrijven maakt teksten als het ware vloeibaar.
Correct schrijven Spellingsregels Dt-fouten Grammaticaregels Afkortingsregels Getallen schrijven Een spellingscorrector
Creatief schrijven
De creativiteit stimuleren Automatisch schrijven Het gebruik van strakke regels zoals in het alexandrijn, de haiku of een sonnetEr zijn diverse beperkingen te bedenken bij het schrijven die aanzetten tot creativiteit. Georges Perec schreef de roman La Disparition. De letter 'e' ontbreekt er. De zes denkhoeden van Edward de Bono Woordenboeken Beeldwoordenboeken Synoniemenwoordenboeken in de tekstverwerker. Citatenwoordenboeken Lijsten van spreekwoorden en gezegden Lijsten van stijlfiguren Lijst van woordspelingen
Systematisch schrijven Vertaalmachines De Elsschotproef Steekkaarten of fiches Een schrijfboekje als de Moleskine Titels en tussentitels (kopjes) De automatische inhoudstafel De woordenteller De paginering De index-generatie.
Schrijffasen De vormkeuze Schrijfwerk neemt veel vormen aan, van eenvoudig tot complex: een advertentie, een advertorial, een artikel, een baseline, een bedrijfsblad, een beleidstekst, een blog, een bibliografie, een biografie, een boek, een brief, een brochure, een casestudy, een doctoraat, een draaiboek, een draaiplan, een eindwerk, een e-mail, een enquête, een e-zine, een facebookstatus, een fact sheet, een factuur, een folder, een flyer, een internetartikel, een jaarverslag, een krant, een liefdesbrief, een memo, een mindmap, een monografie, een naslagwerk, een nieuwsbrief, een offerte, een persbericht, een personeelsblad, een postkaart, een publireportage, een rapport, een roman, een synopsis, een scenario, een sollicitatiebrief, een speech, een sms, een slogan, een stationsroman, een tagline, een testimonial, een themadossier, een vacature, een verhaal, een verkoopbrief, een verslag, een vertaling, een webtekst...
Het onderwerp kiezen Het eigenlijke schrijven verloopt gewoonlijk procesmatig en in stappen. Bij het kiezen van een onderwerp zijn vier of vijf basisvereisten nodig, vooraleer het onderwerp effectief wordt.
Het onderwerp moet de belangstelling van de schrijver wegdragen; Er zijn (geschreven of mondelinge) bronnen beschikbaar; De bronnen vallen binnen het referentiekader van de auteur; De auteur heeft voldoende ervaring;
Umberto Eco voegt eraan toe dat de begeleider belangrijk is. Er zijn studenten die willen schrijven over thema A bij een docent deskundig in thema B. Ze doen dit omdat ze een docent vriendelijk vinden of lui zijn. De docent accepteert dit omdat de kandidaat aardig is, uit ijdelheid of onoplettendheid. In zo'n situatie is de docent niet in staat om de verhandeling te begeleiden en is de student niet in staat om te leren.ECO U. Hoe schrijf ik een scriptie? Bert Bakker, Amsterdam, 1992, p. 23.
Schrijffasen Over het aantal stappen en de volgorde bestaan diverse opvattingen. Dit plan is gebruikelijk:
De opdrachtsverkenning Wat weet de auteur al? Informatie verzamelen Ordenen Een schrijfplan maken Een kladversie Herwerken Redigeren of redactiewerk Pretesten: commentaar op de eerste versie Herschrijven tot definitieve versie
In werkelijkheid zijn de stappen niet exact van elkaar af te bakenen en lopen ze door elkaar: schrijven, lezen, schrappen, herschrijven, herlezen enzovoort. Het is niet nodig om over alle inzichten te beschikken om te beginnen met schrijven. Heel wat schrijvers komen al schrijvende tot nieuwe inzichten. De auteur houdt zowel bij het informatie verzamelen als bij het verwerken de w-vragen of de topische vragen in zijn achterhoofd.
Lay-out