thumb|Geluidloze documentaire over de Ronde van Vlaanderen in 1923 (1:43). Wegwielrennen is de populairste tak van de wielersport. In het wegwielrennen vinden wedstrijden plaats op de (openbare) weg en op wielercircuits.
Wedstrijden worden zowel in meerdaagse als eendaagse wedstrijden verreden. Binnen de eendaagse wedstrijden zijn klassiekers en de wereldkampioenschappen het belangrijkst. Bij de meerdaagse wedstrijden zijn de grote rondes, met name de Ronde van Frankrijk, het belangrijkst. Sinds 2011 zijn de belangrijkste wedstrijden samengevoegd in de UCI World Tour, een competitie met de belangrijkste eendaagse en meerdaagse wedstrijden. Overige wedstrijden zitten in de Continental Circuits.
Er zijn drie verschillende manieren van wegwielrennen: individuele tijdrit, waarbij elke renner individueel start en de renner met de snelste tijd wint. ploegentijdrit, waarbij men per ploeg start en de ploeg met de snelste tijd wint. wegwedstrijd, waarbij het hele peloton gezamenlijk start en degene die als eerste de eindstreep bereikt, wint.
De meeste eendaagse wedstrijden zijn ritten in lijn. In meerdaagse wedstrijden zijn meestal de meeste ritten in lijn, aangevuld met enkele tijdritten en eventueel een ploegentijdrit. In meerdaagse wedstrijden worden de tijden van alle etappes opgeteld, om zo het eindklassement te krijgen.
Profwielrennen UCI ProTour
De belangrijkste koersen voor profs waren in de periode 2005-2007 samengevoegd in één competitie: de UCI ProTour. Deze ProTour verving de vroegere wereldbeker. Alle deelnemende ploegen zijn verplicht in elke wedstrijd een team op te stellen. Onder deze koersen vielen tot 2007 de belangrijkste meerdaagse rondes (waaronder de rondes van Frankrijk, Spanje en Italië) en de belangrijkste eendagswedstrijden. Vanaf 2008 maakten de drie grote ronden en nog negen andere wedstrijden geen onderdeel meer uit van de ProTour, als gevolg van een conflict tussen de ProTour-organisator UCI en met name de ASO, de organisator van een groot deel van de wedstrijden.
UCI World Tour
Vanaf 2011 zijn de ProTour en de afvallige wedstrijden weer verenigd in de UCI World Tour. Alle World Tour-ploegen hebben automatisch startrechten in deze wedstrijden.
UCI Continental Circuits
Voor de minder grote en belangrijke koersen zijn er de Continental Circuits. Elk continent (Afrika, Amerika, Azië, Europa en Australië) heeft zijn eigen circuit. Alle circuits hebben hun eigen wedstrijden en klassementen.
De belangrijkste teams van de Continental Circuits worden de professionele continentale ploegen genoemd. Het grootste deel van alle ploegen bestaat echter uit continentale ploegen.
Jeugd Wielrennen kent een uitgebreide jeugdwerking die jonge renners vanaf zeer jonge leeftijd de kans biedt om de sport te leren kennen en zich stap voor stap te ontwikkelen. In België en Nederland wordt deze jeugdwerking georganiseerd via officiële federaties zoals Cycling Vlaanderen, Belgian Cycling en de KNWU.
Leeftijdscategorieën De jeugd is ingedeeld in vaste leeftijdscategorieën, waarbij zowel jongens als meisjes kunnen deelnemen. De meisjes rijden bij de jongste categorieën (tot en met U15) mee in de races van de jongens, maar krijgen een aparte uitslag en een eigen podiumceremonie. De indeling verloopt als volgt:
U6/U7/U8: Eerste kennismaking met de fiets in competitieverband, in een speelse omgeving. Miniemen (U9 t.e.m. U12): Kinderen van 8 tot en met 11 jaar. Vaste maximumverzetten beschermen de knieën en zorgen voor eerlijke wedstrijden. Aspiranten (U13 t.e.m. U15): Van 12 tot en met 14 jaar. Naast gewone wedstrijden kunnen aspiranten ook deelnemen aan interclubs en topcompetities. Nieuwelingen (U17): 15- en 16-jarigen, aangeduid als U17 in de internationale nomenclatuur. Junioren (U19): 17- en 18-jarigen. Dit is de hoogste jeugdcategorie, met wedstrijden op nationaal en internationaal niveau, waaronder prestigieuze UCI-koersen. Beloften (U23): Jongeren van 19 tot 22 jaar vormen technisch geen "jeugd" meer, maar worden in de sport nog als tussencategorie beschouwd.
Een bijzonderheid is de maximale versnellingsregel: voor elke categorie geldt een maximaal toegelaten verzet op de fiets, ter bescherming van de gewrichten van jonge renners. Naarmate de leeftijd stijgt, wordt dit verzet geleidelijk vrijgegeven. Bij de junioren in UCI-wedstrijden geldt het verzet inmiddels volledig vrij.
Sinds 2025 biedt Cycling Vlaanderen ook een dispensatiemogelijkheid voor renners geboren in de tweede helft van het jaar, die een categorie lager mogen rijden tot aan hun verjaardag. Dit is een erkenning van het zogenaamde relatieve leeftijdseffect, waarbij renners die vroeg in het jaar geboren zijn een fysiek voordeel hebben op leeftijdsgenoten.
Clubs met een jeugdwerking In België zijn tientallen wielerclubs actief met een gestructureerde jeugdwerking. De sterkste jeugdploegen nemen deel aan de nationale topcompetitie en de Beker van België. Enkele van de bekendste en meest succesvolle jeugdclubs zijn:
Avia-Rudyco Cycling Team (Hamme, Oost-Vlaanderen): Actief voor U12, U15, U17 en U19. De club legt sterk de nadruk op opleidingsmethodiek en innovatie, en was de eerste jeugdwielerclub in België die samenwerkte met een wetenschappelijk platform voor bio-banding. Deze club heeft jammer genoeg enkel een jeugdwerking, geen prof-team. Acrog-Tormans (Balen, Antwerpen): Een wielerclub die zich toelegt op het jeugdwielrennen vanaf 8 jaar (miniemen) tot en met 18 jaar (junioren U19). Ook meisjes zijn welkom. Een van de sterkste juniorenploegen van België, vaste deelnemer aan UCI-juniorenkoersen. Van Moer Logistics Cycling Team (Waasland, Oost-Vlaanderen): Actief met jeugdcategorieën van miniemen (U12) over aspiranten (U15) en nieuwelingen (U17) tot junioren (U19). Isorex Cycling Team: Vaste deelnemer aan nationale juniorenkoersen zoals de Keizer der Juniores. Soudal Quick-Step U19: De jeugdafdeling van de profploeg Soudal Quick-Step, die talentvolle junioren begeleidt richting het profpeloton. Olympia Tienen (Vlaams-Brabant): Een van de oudste wielerclubs van België met een actieve jeugdwerking. The Lead Out Cycling Academy en BIQS Brainsquare: Nieuwere, professioneel georganiseerde juniorenacademies die zich richten op de doorstroming van talent naar het profwielrennen.
Naast deze gespecialiseerde jeugdploegen zijn er honderden lokale wielerclubs die via Cycling Vlaanderen aangesloten zijn en jeugdwielrennen aanbieden op recreatief en competitief niveau.
Jeugdversies van bekende koersen Diverse grote wielerklassiekers hebben een aparte editie voor junioren (U19), waardoor jonge talenten kunnen wedijveren op dezelfde wegen als de profs:
Parijs-Roubaix Junioren: Een van de meest prestigieuze juniorenkoersen ter wereld. De renners rijden net als de profs over de beruchte kasseistroken en finishen op de wielerbaan van Roubaix. De koers bestaat al meer dan twintig edities. Ronde van Vlaanderen Junioren: Verreden in en rond Oudenaarde, over de iconische hellingen van de Vlaamse Ardennen. Zowel een mannen- als een vrouweneditie voor junioren staat op het programma. Gent-Wevelgem Junioren (In Flanders Fields): Naast de profkoers wordt ook een junioreneditie voor zowel jongens als meisjes (U19) verreden, georganiseerd door Flanders Classics. E3 Saxo Classic Junioren: Een juniorenversie van de Harelbeke-klassieker, eveneens onderdeel van de Vlaamse wielerweek in het voorjaar. Wereldkampioenschap Junioren: Jaarlijks organiseert de UCI een apart wereldkampioenschap voor junioren, op de weg (wegrit en tijdrit) en in andere disciplines.
Naast deze internationale topkoersen is er een uitgebreide nationale kalender met interclubwedstrijden, topcompetities en provinciale kampioenschappen voor elke leeftijdscategorie.
Opleiding en begeleiding Naast de clubwerking bestaan er gespecialiseerde initiatieven voor jonge renners. De Vlaamse Wielerschool organiseert stages en trainingen voor miniemen, aspiranten en nieuwelingen, zowel op de weg als op de piste. Cycling Vlaanderen zet met Kidz On Wheelz en startersdagen laagdrempelige initiaties op touw, waarbij kinderen zonder vergunning al eens kunnen proeven van het competitiewielrennen. Wie aansluit bij een jeugdclub kan bovendien drie trainingen gratis meerijden voor hij of zij definitief lid wordt.
Zie ook Wielersport van A tot Z
Literatuur Benjo Maso, Nederland heeft de gele trui: over wielrennen in de lage landen tot 1961, Atlas contact, 2015, Benjo Maso, Nederland heeft weer de gele trui: geschiedenis van het Nederlandse wielrennen 1961-1985, Atlas contact, 2019,
Externe links Website van de UCI CQ-ranking-website Wielererelijsten gerangschikt per land
Categorie:Duursport