De Oude Sint-PietersbasiliekDeze naam wordt sinds de bouw van de nieuwe Sint-Pietersbasiliek gebruikt om beide gebouwen van elkaar te onderscheiden (, The Building of the Vatican: The Papacy and Architecture, in The Metropolitan Museum of Art Bulletin 40 (1982), pp. 4-8.). was een basilica in Vaticaanstad die op de plek stond waar nu de Sint-Pietersbasiliek staat. Het bouwwerk werd in het begin van de vierde eeuw gebouwd door keizer Constantijn de Grote.
Geschiedenis Op de plek stond sinds de 2e eeuw de tombe van Petrus, die hoorde bij de Vaticaanse necropolis. Nadat keizer Constantijn het christendom had gelegaliseerd, liet hij verschillende kerken bouwen in het Romeinse Rijk. Een daarvan was de Oude Sint-Pieter.thumb|Impressie zoals de Oude Sint-Pietersbasiliek er vermoedelijk heeft uitgezien.Het gebouw dat hij liet neerzetten had een typische basilicavorm., St. Peter's Basilica, Vatican City, in (ed.), Detroit and Rome: Building on the Past, Dearborn, 2005, p. 77. Basilica's werden sinds de 2e eeuw v.Chr. gebouwd en hadden meestal een seculiere betekenis als rechts- of bestuurscentrum.
Door de Rooms-Katholieke Kerk werd de Oude Sint-Pieter tot basilica maior benoemd, samen met drie andere kerken in Rome.
In de vijftiende eeuw was de kerk echter vervallen en werden pogingen gedaan om de kerk te restaureren. In de zestiende eeuw werd de kerk gesloopt en vervangen door de huidige Sint-Pietersbasiliek.thumb|Grondplan van de Oude Sint-Pietersbasiliek (Spaans) Ontwerp Het gebouw bestond uit een middenschip met aan beide zijden twee zijbeuken. Zij werden van elkaar gescheiden door vier rijen van 21 marmeren zuilen. De zuilen werden hergebruikt uit eerdere, niet-christelijke gebouwen. Dit gebruik werd spoliatie genoemd. Het gebouw was meer dan honderd meter lang.thumb|Doorsnede door de Oude Sint-Pietersbasiliek
Plundering In 846 kwamen Saracenen (islamitische piraten) bij Ostia aan land en trokken op naar Rome. Zij plunderden de Sint-Pietersbasiliek en brachten grote schade aan het gebouw toe. Het graf van Sint-Pieter werd geschonden en de gouden deuren werden geroofd.
Zie ook Vroegchristelijke bouwkunst
Pieter, Sint Categorie:Bouwwerk in Vaticaanstad