Christen-Democratisch en Vlaams (afgekort als CD&V, sinds april 2022 gestileerd als cd&v) is een Vlaamse christendemocratische centrumpartij die met ongeveer 15% van de kiezers de op drie na grootste partij van Vlaanderen is, na de N-VA, Vlaams Belang en Vooruit. Met zo'n 40.000 leden (2021) is ze naar ledental eveneens de derde grootste partij.Jan-Frederik Abbeloos, "Meer centen dan leden: waarom politieke partijen ondanks miljoenenuitgaven op Facebook met een groot probleem zitten", De Standaard, 22 januari 2022, online geraadpleegd op 7 februari 2022. Gearchiveerd op 7 februari 2022. De partij zit in de Vlaamse en de federale regering en behoort tot de meerderheid in vier van de vijf Vlaamse provincies. Bovendien levert ze in 118 van de 285 Vlaamse gemeenten de burgemeester. CD&V is de zusterpartij van het Franstalige Les Engagés en de Duitstalige CSP."Samen sterker: CD&V haalt banden met CDH weer aan", De Standaard, 25 februari 2019, online geraadpleegd op 25 juni 2022.Jan-Frederik Abbeloos, "Het gevecht van de christendemocraten", De Standaard, 1 april 2022, online geraadpleegd op 25 juni 2022. Gearchiveerd op 25 juni 2022. "CD&V-Politiker auf Einladung der CSP in Eupen", BRF Nachrichten, 27 november 2007, online geraadpleegd op 25 juni 2022. Gearchiveerd op 25 juni 2022.
Geschiedenis Voorgeschiedenis in 19de-eeuws België België ontstond uit het samengaan van liberalen en katholieken. In de loop van de negentiende eeuw werden de liberalen "la gauche" genoemd en de katholieken "la droite", of "le parti conservateur". Op het einde van de 19de eeuw zorgde de sociale kwestie voor een sociale bewustwording. Binnen de katholieke partij won de jonge generatie, de zogenaamde christendemocraten, aan invloed. Daardoor schoof de partij naar links op.KUleuven.beKUleuven.be Tijdens het interbellum dweepte de katholieke partij nochtans met radicaal rechts. Na de Tweede Wereldoorlog werd de christendemocratie de overkoepelende term voor de katholieke partij. Zo werd de CVP een centrumpartij.
Een nieuwe naam thumb|Yves Leterme thumb|Steven Vanackere thumb|Herman Van Rompuy thumb|Kris Peeters thumb|Pieter De Crem thumb|Wouter Beke thumb|Koen Geens Op 9 oktober 1999 werd Stefaan De Clerck gekozen tot algemeen partijvoorzitter (als opvolger van Marc Van Peel) en startte een organisatorische en ideologische hervorming. Bijgevolg veranderde de partij eind september 2001 haar naam in CD&V.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2000 zette zich enig herstel in en eind 2007, gedurende de interim-regering-Verhofstadt III, kwam de partij voor het eerst sinds de naamsverandering terug in de federale regering na 8 jaar afwezigheid.
De federale verkiezingen van 18 mei 2003 De uitslag van de federale parlementsverkiezingen van 2003, waarin CD&V met de mediagenieke De Clerck als kandidaat premier naar de kiezer trok, was opnieuw teleurstellend. De Clerck nam ontslag als partijvoorzitter en werd vervangen door Yves Leterme, die voorheen fractieleider in de kamer was.
De Europese en Vlaamse verkiezingen van 13 juni 2004 Leterme stuurde aan op een kartel met de Nieuw-Vlaamse Alliantie onder leiding van Geert Bourgeois, maar aanvankelijk mislukte dit. Uiteindelijk werden de gesprekken hervat en op 14 februari 2004 werd een akkoord voor een kartel ondertekend, het zogenaamde Valentijnskartel of Vlaams Kartel.
Bij de verkiezingen van 2004 voor het Vlaamse Parlement haalde dit kartel een overwinning met zo'n 26% van de stemmen. Na korte maar moeilijke onderhandelingen onder leiding van Yves Leterme trad op 22 juli 2004 de regering Leterme I aan, die een coalitie is van het kartel CD&V/N-VA, het kartel sp.a/spirit en het kartel VLD/Vivant. Leterme werd als partijvoorzitter opgevolgd door Jo Vandeurzen.
Het kartel met N-VA hield op met bestaan op 30 november 2006 na de komst van Jean-Marie Dedecker naar de N-VA. CD&V kon zich niet verzoenen met deze beslissing, mede doordat Jan Renders van het ACW, die traditioneel een grote invloed heeft op de partij, de komst van Dedecker streng veroordeelde.CD&V blaast het kartel met de N-VA op, vrtnieuws.net, 30 november 2006 De N-VA besliste daarop Jean-Marie Dedecker niet te laten kandideren voor de federale verkiezingen in 2007, waarop hij de N-VA verliet. Het kartel tussen CD&V en N-VA werd hierop tijdelijk hersteld.
De gemeenteraadsververkiezingen van 8 oktober 2006 Vlaamse gemeenteraden - CD&V raad Zetelverdeling CD&V-burgemeesters CD&V-schepenen CD&V-verkozenen in de gemeenteraden CD&V-verkozenen in de districtraden CD&V-verkozenen in de OCMW-raden
Vlaamse provincieraden - kartel CD&V/N-VA Provincie Perc. Stemmen Zetelverdeling 40px|Antwerpen (provincie) Antwerpen 26,5% 291.716 40px|Limburg (Belgische provincie) Limburg 32,11% 172.972 40px|Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen 27,35% 265.199 40px|Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant 29,35% 202.120 40px|West-Vlaanderen West-Vlaanderen 37,64% 300.536
De federale verkiezingen van 10 juni 2007 Op 28 februari 2007 werd het boek "De mythe van het vrije ik. Pleidooi voor een menselijke vrijheid" van senator en huisideoloog Wouter Beke van de CD&V voorgesteld. Zijn boek geldt als de basis van het verkiezingsprogramma van deze partij, aldus partijvoorzitter Jo Vandeurzen. Daarin zullen waarden en normen een vooraanstaande plaats innemen. Het maakt ook komaf met het liberalisme met de boutade: "Liberalisme is een beschaafde vorm van recht van de sterkste". Men stelt ook dat men slechts vrij kan zijn in een samenleving als men niet naast elkaar leeft, maar in verbondenheid. Het individu met de grootste beschikkingsrechten heeft in een democratie pas een stem als hij kan terugvallen op een groep. Het verhaal is dan ook een pleidooi voor waarden en normen, voor respect en duidelijke structuren.
Medio maart 2007 raakte bekend dat Peter Leyman (45), voormalig gedelegeerd bestuurder Volvo Cars Gent, zich kandidaat stelt op de CD&V-kamerlijst voor de parlementsverkiezingen. Hij geraakte verkozen doch zag enkele maanden later teleurgesteld af van zijn mandaat. De partij gaat naar de kiezer met de slogan "Samen werkt". De voorzitter stelt dat "de verkiezingen niet zozeer gaan over punctuele maatregelen dan wel over de vraag welk soort samenleving wij willen. Voor de CD&V is dat een samenleving die meer investeert in de kwaliteit van het leven met als ankerpunten, het gezin, het verenigingsleven en de zorgmaatschappij. De nadruk komt te liggen op het "wij", niet het "ik" is van tel.
De partij organiseerde vier "dagen van morgen" met als thema's: het gezin het vrijwilligerswerk het sociaal-economisch beleid het goed bestuur dicht bij de mensen
Thema: het gezin Op de "eerste dag van morgen" die ging over het gezin stelde Inge Vervotte, Vlaams minister van Welzijn een aantal gezinsvriendelijke maatregelen voor: optrekken bevallingsverlof van vijftien naar twintig weken verhoging geboortepremie flexibele moederschapsrust voor zelfstandigen geen uitbreiding van het aantal zondagse koopdagen instellen van een "levenslooprekening": een werknemer kan tot 10% van zijn loon sparen om later een periode van onbetaald verlof te financieren om later flexibeler verlof te kunnen nemen bv. voor de ouderzorg optrekken koopkracht gezin met de verhoging van de kinderbijslag en deze welvaartsvast te maken en te indexeren daarbuiten een groen vak op het belastingformulier dat alle ecologische steunmaatregelen zichtbaar maakt
Bij de federale verkiezingen van 10 juni 2007 behaalde het kartel CD&V en N-VA nog een grote overwinning (rond 30%) en was alzo aan zet bij de vorming van een nieuwe regering. Yves Leterme behaalde daarbij bijna 800 000 voorkeurstemmen. Kris Peeters werd Vlaams minister-president. Na drie pogingen en lange onderhandelingen waarbij zelfs de uittredende premier Guy Verhofstadt een overgangsregering moest vormen ging Leterme I eindelijk van start. Op 23 september 2008 hield het kartel op te bestaan. Het kartel slaagde er niet in zijn verkiezingsbeloftes wat betreft onder meer de staatshervorming waar te maken, dat leidde tot onenigheid tussen de voormalige kartelpartners.
Regionale en Europese verkiezingen van 7 juni 2009
Bij de regionale verkiezingen van 7 juni 2009 behaalden de christendemocraten opnieuw een overwinning. In het Europees Parlement bleven ze onder leiding van oud-premier Jean-Luc Dehaene de grootste partij van het land en behielden ze hun drie zetels. Ook in het Brussels Hoofdstedelijk Parlement behielden ze hun drie zetels. In het Vlaams Parlement wonnen ze twee zetels en werd de CD&V de grootste partij met een voorsprong van meer dan zeven procent op eerste achtervolger Vlaams Belang.
Na de verkiezingen vormden CD&V, sp.a en N-VA een nieuwe Vlaamse regering onder leiding van CD&V'er Kris Peeters, de regering-Peeters II. In Brussel vormden Open Vld, CD&V en Groen! langs Nederlandstalige kant en PS, Ecolo en cdH langs Franstalige kant de regering-Picqué IV.
De federale verkiezingen van 13 juni 2010
Marianne Thyssen, die voorheen een carrière als Europees Parlementslid had, werd in 2008 partijvoorzitter.
Bij de federale verkiezingen van 13 juni 2010, die in het teken stonden van het communautaire, behaalden de christendemocraten onder leiding van Marianne Thyssen slechts 17 zetels en 17,6 % in de Kamer; de laagste score ooit. Marianne Thyssen - die de ondankbare taak had gekregen om lijsttrekker te zijn bij de verkiezingscampagne in de plaats van de onpopulair geworden premier Leterme - nam de verantwoordelijkheid voor de nederlaag op zich. Op 23 juni 2010 nam ze als voorzitter ontslag, wat bij sommigen tot de opmerking leidde dat de verkeerde politicus ontslag nam.
De CD&V stapte evenwel als grootste Vlaamse partij in de regering-Di Rupo. Langs Nederlandstalige kant was dat samen met sp.a en Open Vld, langs Franstalige kant kwamen daar nog PS, MR en cdH bij. CD&V leverde met Pieter De Crem de eerste vicepremier. Deze regering realiseerde de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde en de zesde staatshervorming.
De gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012
Bij de lokale verkiezingen van 14 oktober 2012 bleef CD&V de grootste partij op gemeentelijk niveau. Ze slaagde er evenwel niet in om het kartelresultaat van 2006 te evenaren. Voor de provincieraad haalde de partij over heel Vlaanderen ruim 21%. In Limburg en West-Vlaanderen bleef CD&V de grootste partij; in de drie andere provincies was ze de tweede partij, telkens na de N-VA. CD&V bleef wel deel uitmaken van de meerderheid in alle Vlaamse provincies; op de provincie Antwerpen na telkens als grootste partij.
Overzicht uitslagen Resultaten van de federale verkiezingen voor de Kamer van volksvertegenwoordigers van 1971 tot heden. De uitslagen van 1971 tot 1999 zijn de resultaten van de CVP. Het resultaat van 2003 is van de CD&V, dat van 2007 van CD&V/N-VA. Vanaf 2010 zijn het opnieuw resultaten van de CD&V.
thumb|center|300px|De grootste zes Vlaamse partijen en hun behaalde resultaten voor de Kamer van volksvertegenwoordigers. Van 1978 tot en met 2014, uitgedrukt in procenten voor 'Het Rijk'.
Politiek gedachtegoed Daar waar de Katholieke Partij in de 19de en begin 20e eeuw een conservatieve partij was, heeft de CVP zich na de Tweede Wereldoorlog als christelijk geïnspireerde centrumpartij (volkspartij) geprofileerd met aandacht voor de arbeidersklasse.