Watervlooien (Diplostraca)"Diplostraca", World Register of Marine Species zijn een superorde van kleine kreeftachtigen uit de klasse van de Branchiopoda, dat zijn blad- of kieuwpootkreeftjes. Ze worden tot het zoöplankton gerekend. Watervlooien hebben een open bloedsomloop en hebben onder normale omstandigheden geen kleur.
De wetenschappelijke naam Diplostraca komt van het Griekse , diploos (= tweevoudig) en , óstrakon (= scherf) en duidt op het bezit van een rugschild dat lijkt op de dubbele schaal van tweekleppigen. Er zijn 605 soorten bekend. (2001) An Updated Classification of the Recent Crustacea. Natural History Museum of Los Angeles County, 132 pp.
Het woord watervlooien is geen scherp omlijnd biologisch begrip en wordt soms ook ruimer toegepast op alle kreeftachtige organismen van hetzelfde formaat en daaronder vallen dan ook de eenoogkreeftjes.
De bekendste watervlo, Daphnia pulex (Latijn: pulex, vlo), behoort wel tot de cladoceren en is een recordhouder met 31.000 genen.Kennislink. Genoom watervlo tjokvol genen, 4 februari 2011.Science. Water Flea Boasts Whopper Gene Count, 5 juni 2009. 324, 5932, blz 1252 WScience. The ecoresponsive genome of Daphnia pulex, 4 februari 2011. 331, blz 555–561, met verwijzing naar pdf
Levenswijze en voortplanting Watervlooien zwemmen met behulp van roeipoten schokkerig en snel door het water. Sommige soorten komen zo massaal voor dat het water ter plaatse een rode kleur krijgt. Watervlooien komen in allerlei watertypen voor en voeden zich door het water te filteren en het daarin voorkomende voedsel tot zich te nemen. Hoewel ze zelf tot zoöplankton worden gerekend, zijn er soorten die ander zoöplankton eten.
Watervlooien planten zich het grootste deel van het jaar ongeslachtelijk voort. Het gaat dan steeds om vrouwelijke exemplaren. Wanneer de omstandigheden ongunstig worden, worden er pas mannetjes gemaakt. De bevruchte eitjes bevinden zich in een beschermend stevig omhulsel, het zogenoemde ephippium.
Ecologische betekenis Watervlooien zijn gevoelig voor de waterkwaliteit. Er wordt daarom aan hun voorkomen een ecologische betekenis toegekend. Watervlooien zijn een onmisbare voedselbron voor veel salamanders, voor de larven van libellen en juffers, een belangrijke voedselbron voor de meeste jonge soorten vis en soms ook voor volwassen exemplaren. Ze zijn belangrijk bij het helder houden van water, omdat ze grote hoeveelheden algen eten en helpen daarmee algenbloei voorkomen in eutrofe toestanden. Ze zijn bovendien een indicatorsoort: wanneer blauwalgen opduiken, kunnen watervlooien sterven door het vergif dat de blauwalgen uitscheiden. Als het er te veel zijn en de vergiftiging zich verder verspreidt in de voedselketen, kunnen er ook onder vissen en vogels slachtoffers vallen. Watervlooien kunnen worden gebruikt als indicator voor het zuurstofgehalte in het water. Wanneer het water zuurstofarmer wordt, zal de watervlo rood kleuren, omdat ze dan extra hemoglobine aanmaken. Dat is dan te zien, omdat ze een open bloedsomloop hebben. Bij normale hoeveelheid zuurstof zijn watervlooien kleurloos.
Taxonomie De superorde Diplostraca wordt ingedeeld in de volgende taxa:, (2007) Monophyly and phylogeny of Branchiopoda, with focus on morphology and homologies of branchiopod phyllopodous limbs. Journal of crustacean biology, 27(2):165-183.
Orde Anomopoda G.O. Sars, 1865 Familie Acantholeberidae Smirnov, 1976 Familie Bosminidae Baird, 1845 Familie Chydoridae Dybowski & Grochowski, 1894 Familie Daphniidae Straus, 1820 Familie Dumontiidae Santos-Flores & Dodson, 2003 Familie Eurycercidae Kurz, 1875 Familie Gondwanothrichidae Van Damme, Shiel & Dumont, 2007 Familie Ilyocryptidae Smirnov, 1976 Familie Macrothricidae Norman & Brady, 1867 Familie Moinidae Goulden, 1968 Familie Ophryoxidae Smirnov, 1976 Orde Ctenopoda G.O. Sars, 1865 Familie Holopediidae G.O. Sars, 1865 Familie Pseudopenilidae Korovchinsky & Sergeeva, 2008 Familie Sididae Baird, 1850 Orde Cyclestherida Sars G.O., 1899 Familie Cyclestheriidae Sars G.O., 1899 Orde Haplopoda G.O. Sars, 1865 Familie Leptodoridae Lilljeborg, 1861 Orde Laevicaudata Linder, 1945 Familie Lynceidae Stebbing, 1902 Orde Onychopoda G.O. Sars, 1865 Familie Cercopagididae Mordukhai-Boltovskoi, 1968 Familie Podonidae Mordukhai-Boltovskoi, 1968 Familie Polyphemidae Baird, 1845 Orde Spinicaudata Linder, 1945 Familie Cyzicidae Stebbing, 1910 Familie Eocyzicidae Schwentner, et al., 2020 Familie Leptestheriidae Daday, 1913: 44 Familie Limnadiidae Burmeister, 1843