thumb|SKF (waaruit later Volvo ontstond) test een nieuwe kogellager op een Scania in 1909. thumb|Scania motorfiets uit 1903 thumb|Scania-Vabis L76, na de naamswijziging omgedoopt tot Scania 80 thumb|Scania R470 Topline thumb|Scania R & S vrachtwagens thumb|Scania XT serie thumb|Scania OmniLink van Arriva, nummer 7870.
Scania is een Zweeds merk van (motor)voertuigen, opgericht in 1891 in Malmö. Eerst bouwde het bedrijf fietsen, maar vanaf 1903 ook automobielen en in 1905 produceerde het zijn eerste vrachtwagen. In 1911 fuseerde het bedrijf met Vagnfabriks Aktiebolaget i Södertälje (Vabis) uit Södertälje tot Scania-Vabis, dat tot 1969 bestond. De naam werd toen gewijzigd in Scania. Van 1969 tot 1995 maakte Scania samen met Saab deel uit van Saab-Scania AB. In 2014 kwamen alle aandelen van Scania in handen van Volkswagen AG.
Activiteiten Scania is producent van zware bedrijfsauto's, autobussen en motoren voor industrie en scheepvaart. De onderneming heeft meerdere productievestigingen in Europa en Latijns-Amerika en is vertegenwoordigd in meer dan 100 landen. In 2024 verkocht het bedrijf 100.000 voertuigen. Het hoofdkantoor is gevestigd in Södertälje, Zweden.
Bedrijfswagens De bedrijfswagens van Scania bestaan uit trucks voor het transport. De typen trucks die Scania levert onderscheiden zich vooral ten aanzien van het transportdoel; zo zijn er trucks voor bijvoorbeeld de algemene lading en het voertuigtransport. Verder zijn er trucks bedoeld voor volumineuze ladingen die maximale laadruimte bieden. Voor de specifieke transportdoelen zoals de distributie, produceert Scania ook bakwagens, platforms, tankwagens en andere complete voertuigen.
R-serie en P-serie Scania heeft in 2004 een nieuw modellenlijn geïntroduceerd. Hierbij werd de benaming veranderd; voorheen werd het model aangeduid met een cijfer. Voor de R-serie en P-serie worden de cabines gebruikt van de voorganger, de 4-serie. Het interieur is compleet nieuw, het exterieur is licht gewijzigd.
De R-serie is voor de lange afstand, met een hooggeplaatste cabine ten behoeve van veel en functionele cabineruimte. De P-serie heeft in grote lijnen dezelfde cabine, maar ligt lager en heeft daardoor een makkelijker instap. Het is daardoor meer geschikt voor het distributiewerk, waarbij veel in- en uitgestapt wordt. De letters R en P werden in de voorgaande modellen ook al gebruikt, maar waren niet zichtbaar op de cabine aanwezig als een typebenaming.
In 2009 introduceerde Scania een facelift voor de cabine van de R-serie en de G-serie. Hierbij veranderde onder andere het aangezicht van de grille, bumper, sideskirts en werd onder andere de accubak verplaatst. Met de aankondiging van de nieuwe V8 motoren in 2010 waren ook weer enkele minieme aanpassingen in het uiterlijk te zien.
In 2013 werd het uiterlijk opnieuw aangepast met de nieuwe "Streamline"-cabine. Deels als eerbetoon aan de voorloper uit eind jaren 80, deels als poging de stroomlijn en het verbruik te reduceren. Waar het Streamline-pakket ooit een optie was op de Scania 3-serie, zullen de aanpassingen aan de R-serie cabines standaard zijn.
Motoren 9 liter vijf cilinder lijnmotor: 230pk/1050Nm, 280pk/1400Nm en 320pk/1600Nm. (euro 5 motoren) 11 liter zes cilinder lijnmotor: 340pk/1600Nm 12 liter zes cilinder lijnmotor: 380pk/1900Nm,420pk/2100Nm en 470pk/2200Nm. 13 liter zes cilinder lijnmotor: 360pk/1850Nm,400pk/2100Nm,440pk/2300Nm en 480pk/2500Nm 16 liter acht cilinder V-motor: 500pk/2500Nm, 560pk/2700Nm en 620pk/3000Nm. 16,4 liter acht cilinder V-motor: 730pk/3500Nm, ook al als EEV-motor leverbaar.
De 16 liter motor is voorbehouden aan de R-serie, vanwege ruimtegebrek in de motorruimte van de P-serie.
Cabines Voor de P-serie is er een dagcabine, een slaapcabine met een plat dak en een slaapcabine met normaal dak. Voor de R-serie komt daarbij een slaapcabine met een verhoogd dak, de Highline, en een slaapcabine met een extra verhoogd dak, de Topline. Er zijn ook speciale cabines beschikbaar voor de dienstensector, waaronder huisvuilwagens en brandweerwagens. De cabines worden gemaakt in de fabriek in Zweden; dit gebeurde voorheen in Meppel. Daarna gaan ze op transport naar Zwolle waar ze worden afgebouwd.
S-serie en R-serie In augustus 2016 presenteerde Scania de nieuwe generatie Scania S en R na ruim twee miljard euro geïnvesteerd te hebben in de ontwikkeling. De S en R serie zijn vrachtwagens voor transport over lange afstand. De Scania S is de eerste Scania met volledig vlakke vloer en werd verkozen tot International Truck of the Year 2017. In december 2016 won de Scania S500 de Europese 1000 punten test. In september 2017 presenteerde Scania de XT-serie en in december 2017 de nieuwe P-serie, de P-serie CrewCab en L-serie. Er is veel aandacht naar het interieur van de vrachtwagen gegaan waarbij gebruik is gemaakt van testresultaten, workshops voor klanten en feedback van bestuurders. Bij het ontwikkelen van de nieuwe generatie is gelet op: omgeving van de chauffeur, brandstofverbruik, optimaal gebruik van de binnenruimte en veiligheid en maximale betrouwbaarheid.
Bussen N-serie en K-serie De N-serie is de vervanger van de N94, waar de K-serie de L94/K94/K114 en K124 vervangt. Beide zijn geïntroduceerd in 2005. Hiermee werd de 60 graden gekanteld in de lengte richting geplaatste motor configuratie (L94) uit productie genomen. Tevens is bij de N-serie de motor rechtop geplaatst terwijl deze bij de N94 ook 60 gekanteld was.
De bussen werden op L94 en N94 chassis gebouwd, tegenwoordig op serie N en serie K chassis. De carrosserieën werden vroeger vervaardigd door Scania Katrineholm te Katrineholm en geassembleerd bij DAB te Silkeborg, Denemarken.
De carrosserieën worden vervaardigd door OMNI te Słupsk, Polen, Sint-Petersburg, Rusland en te Katrineholm, Zweden. Scania bouwt carrosserieën onder de naam Scania OmniCity, Scania OmniLink en Scania OmniExpress. Hiervoor worden de chassis N230, N270, N310, K230, K270 en K310 gebruikt. Producten voor zowel het stadsbus- als het streekbus-segment zijn verkrijgbaar.
Motoren 9 liter vijf cilinder lijnmotor: 230pk/1050Nm, 270pk/1250Nm en 310pk/1550Nm (N en K-serie). 12 liter zes cilinder lijnmotor: 340pk/1700Nm, 380pk/1900Nm, 420pk/2100Nm en 470pk/2200Nm (K-serie).
Resultaten Scania produceert jaarlijks zo’n 90.000 vrachtwagen en autobussen. In 2009 daalden de verkopen en winst scherp als een gevolg van de financieel economische crisis en in 2020 door de coronapandemie. Europa is de grootste afzetmarkt en vertegenwoordigt ongeveer de helft van de omzet van het bedrijf.
Hieronder een overzicht van de totale productie en de financiële resultaten van het bedrijf sinds 2005:
JaarDiverse jaarverslagen van ScaniaVrachtwagenproductieBusproductieVerkopentotaalOmzetNettoresultaatAantalwerknemers(× SEK miljoen) 2005 53.368 6141 63.328 4.665 30.765 2006 60.867 5870 70.738 5.939 32.820 2007 71.017 7314 84.486 8.554 35.096 2008 72.656 7709 88.977 8.890 34.777 2009 29.573 6236 62.074 1.129 32.330 2010 60.963 6700 78.168 9.103 35.514 2011 75.349 8708 87.686 9.422 37.496 2012 60.647 6283 67.401 79.603 6.640 38.597 2013 75.957 6897 80.464 86.847 6.194 40.953 2014Scania Annual report 2014, Multi-year statistical review, pp.110-111, betreft resultaten tot en met 2014, geraadpleegd op 6 mei 2015 75.287 6921 79.782 92.051 6.009 42.129 2015 72.382 6964 76.561 94.897 6.753 44.409 2016 75.452 8488 81.346 103.927 7.043 46.243 2017 87.454 8327 90.777 119.713 8.705 49.263 2018 92.679 8696 96.477 137.126 9.734 52.103 2019 89.276 7719 99.457 152.419 12.384 51.278 2020 67.106 5430 72.085 125.125 5.400 50.011 2021 89.528 3190 90.366 146.145 7.176 54.000 2022 82.827 5315 85.232 170.004 7.858 56.927 2023 97.065 5218 96.727 205.066 17.306 58.163 2024 95.673 5975 102.069 216.129 22.534 58.845
Geschiedenis In 1896 had de Engelse rijwielfabriek Humber & Co in Malmö een dochteronderneming opgericht, de Svenska Aktiebolaget Humber & Co. Rond 1900 werd deze overgenomen door een nieuw bedrijf Maskinfabrikaktiebolaget Scania i Malmö.Scania Parade 1891-1991, boek uitgegeven door het bedrijf in het kader van het 100-jarig bestaan. Scania produceerde in 1902 en 1903 een kleine motorfiets met een 143 cc Clement-Garrard-clip-on motor. Vanwege het geringe succes duurde de productie slechts ruim een jaar. Naast rijwielen werden andere producten geïntroduceerd waaronder ook automobielen. Eerst assembleerde Scania vooral buitenlandse wagens, maar vanaf ongeveer 1905 kwamen er motoren en personen- en vrachtwagens van eigen ontwerp.
Het ontbrak aan financiële middelen om door te groeien en in 1910 ging de directie praten met concurrent Vabis, om tot een fusie te komen. Begin 1911 was de fusie een feit. Het bedrijf kreeg de naam Scania-Vabis AB. De productie van vrachtwagens werd geconcentreerd in Malmö en Södertälje richtte zich op personenauto's. In 1913 verhuisde het hoofdkantoor naar Södertälje.
Fusie met Saab en poging tot fusie met Volvo In 1968 fuseerde Scania-Vabis met Saab, een bedrijf dat net als Scania-Vabis in handen was van grootaandeelhouder Wallenberg. De combinatie ging verder onder de naam Saab-Scania. Toen het bedrijf in 1995 weer werd gesplitst ging Scania zelfstandig verder. In het jaar 2000 kwam de miljoenste vrachtwagen uit de fabriek. Grootaandeelhouder Investor AB verkocht in datzelfde jaar twee derde van haar belang, 37 miljoen aandelen, in Scania aan Volkswagen AG. Volkswagen kreeg hiermee 18,7% van het kapitaal en 34% van het stemrecht in handen en werd de grootste aandeelhouder.Investor sells shares in Scania to Volkswagen, Scania persbericht, 27 maart 2000, geraadpleegd op 27 december 2013
In augustus 2000 bracht Volvo een bod uit van ruim 13 miljard gulden op Scania. Volvo had al inmiddels 45% van de Scania aandelen in handen.Eurocommissaris blokkeert fusie Volvo en Scania, de Volkskrant, 15 maart 2000, geraadpleegd op 25 december 2013 Europees commissaris Mario Monti blokkeerde de transactie. Hij vond dat de twee producenten een te grote macht zouden krijgen in een aantal Europese markten. In Zweden zou de combinatie 93% van de markt verkrijgen en ook in Denemarken, Finland, Engeland en Ierland waren de marktaandelen tussen de 40% en 50% te groot.
In handen van MAN/Volkswagen Concurrent MAN AG deed in september 2006 een overnamebod op Scania van 9,6 miljard euro. Dit bod werd afgewezen door het bedrijf en door Wallenberg, met 30% van de aandelen in bezit nog steeds een belangrijke aandeelhouder. In oktober 2006 had MAN al 14% van de aandelen in handen en bracht een nieuw bod uit van meer dan 10 miljard euro. Volkswagen AG nam een belang van 15,1% in MAN om de overname te ondersteunen. Als de overname was doorgegaan zou de combinatie de grootste vrachtwagenproducent van Europa zijn geweest. De vijandelijke overname door het Duitse MAN stuitte niet op weerstand van de Europese Commissie, dit tot ongenoegen van de Zweden. Uiteindelijk trok MAN het bod in.Vrachtwagenfabrikant MAN trekt vijandig overnamebod op Scania in, NRC Handelsblad, 24 januari 2007. In november 2011 had Volkswagen een meerderheidsbelang in MAN. De belangen van MAN en Volkswagen in Scania mochten bij elkaar opgeteld worden. Volkswagen had nu - direct en middellijk via MAN - 89,2% van het stemrecht en 62,6% van het aandelenkapitaal van Scania in handen. Volkswagen streefde naar een driehoeksfusie met MAN en Scania.Volkswagen mag Scania overnemen, De Ondernemer, 3 maart 2008