Antonia Johanna (Tonke) Dragt (Batavia, 12 november 1930 – Den Haag, 12 juli 2024) was een Nederlands schrijfster en illustratrice van kinderboeken.

Biografie Tonke Dragt werd, evenals haar zusjes Corlien en Ada, geboren in Batavia uit het huwelijk van verzekeringsdeskundige bij de NILLMIJ Andries Dragt en Alida "Ada" Francina Meeldijk. Ze woonden in wijk Weltevreden van de stad. Het gezin was belezen en had een eigen thuisbibliotheek. Samen met haar zusje Ada maakte Dragt in haar jeugdjaren een eigen tijdschrift onder de noemer De Junior.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd zij met haar moeder en haar zussen gevangen gezet in Tjideng, een Japans interneringskamp (een zogeheten 'jappenkamp') voor vrouwen en kinderen in Batavia. In het kamp is ze gaan schrijven, volgens eigen zeggen omdat er niets te lezen was. Zij was linkshandig, hoewel zij later ook rechtshandig moest leren schrijven. Samen met een vriendinnetje, Tineke Staub, schreef zij als 13-jarige het boek De jacht op de Touwkleurige.

In 1945 vertrok Alida met de drie kinderen naar Nederland. Omdat het in 1946 een van de koudste winters in Nederland was, wilden zij weer naar Indië terug. Andries reisde voor zijn werk veel heen en weer tussen Nederland en Indië, zodat hij zijn vrouw en kinderen in 1947 weer naar Indië mee terug nam. Andries Dragt was kapitein der infanterie bij het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger. Het gezin woonde in die tijd aan de Tosariweg 13 in Batavia. Uiteindelijk vertrok het gezin in 1949 voorgoed naar Nederland.

Tonke deed eindexamen HBS in Dordrecht en ging vervolgens in de periode 1950-1955 naar de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (Den Haag) en behaalde de akte tekenen A en B. Daarna ging ze tekenles geven op een lagere school in Den Haag en op de Tweede Christelijke Huishoudschool in dezelfde plaats, gevolgd door lesgeven aan het Gemeentelijk Lyceum Rijswijk. Zij had nogal eens problemen met het orde houden in de klas. Tijdens het voor de klas staan vertelde ze dan een deel van een spannend verhaal en beloofde het af te maken, als de leerlingen zich tijdens de les goed hadden gedragen. Dit werkte goed.

In 1958 debuteerde ze in het tijdschrift Kris Kras. De daarin gepubliceerde verhalen waren zo succesvol dat Dragt het aandurfde met Miep Diekmann te gaan praten en zo kwam ze terecht bij uitgeverij Leopold. In 1961 verscheen haar eerste boek, Verhalen van de tweelingbroers, een boek over twee broers die zo veel op elkaar lijken dat ze steeds met elkaar verward worden. Hierdoor beleven ze vele avonturen. De bijbehorende illustraties maakte zij zelf.

thumb|links|Prijs beste kinderboek 1963 uitgereikt aan Tonke Dragt voor De brief voor de koning

Een jaar later kwam Dragt met De brief voor de koning, een avonturenverhaal over de aankomend ridder Tiuri. Dit boek, het vervolg Geheimen van het Wilde Woud en de verhalenbundel Het gevaarlijke venster spelen zich af in de fictieve landen Dagonaut en Unauwen. Dit boek werd vertaald in 34 talen.

In 1982 zou Dragt een deel van de voorraad van Het verloren paspoort van Els Pelgrom opkopen. Het boek werd uit de handel gehaald door het Ministerie van Justitie omdat het te veel op een paspoort leek. Dragt vond dit zonde en zou het boekje weggeven aan veel collega-schrijvers met eigen tekeningen en opmerkingen in elk afzonderlijk boekje.Mourits, Bertram, Het fantasieboekje dat leidde tot een heuse paspoortaffaire. Kinderboekenmuseum (1 oktober 2019).Linders, Joke, Het Kosmopolitaanse Rijk: De Paspoortaffaire. Literatuur zonder Leeftijd. DBNL (2001).

Op 5 oktober 2004 kreeg De brief voor de koning ter gelegenheid van de vijftigste Kinderboekenweek de 'Griffel der Griffels' voor het beste kinderboek van de afgelopen vijftig jaar. Het boek is in 2008 verfilmd door Pieter Verhoeff. Een ander bekend boek van Dragt is De Zevensprong (1966), dat door Karst van der Meulen verfilmd is tot televisieserie. De boeken van Tonke Dragt worden nog steeds uitgegeven door Uitgeverij Leopold.

Op 5 februari 2013 verscheen het boek ABC Dragt – de werelden van Tonke Dragt, geschreven door Joukje Akveld en Annemarie Terhell. ABC Dragt zapt door Tonkes leven en werk aan de hand van de letters van het alfabet.

In 2018 kocht Netflix de internationale rechten op om een Engelstalige filmserie op basis van het boek De brief voor de koning te produceren. De opnamen werden gemaakt in Nieuw-Zeeland en Praag. De serie (The Letter for the King) kwam in 2020 op Netflix met hoofdrollen voor Amir Wilson, Ruby Ashbourne Serkis en Thaddea Graham onder regie van Alex Holmes en Felix Thompson. De serie werd gematigd ontvangen, op Rotten Tomatoes scoorde de serie 55%, maar deze stond desondanks lang bovenaan de meest bekeken Netflix-lijst in Nederland.

Tonke Dragt overleed in 2024 op 93-jarige leeftijd in Den Haag, waar ze tot haar overlijden in woonzorgcentrum Uitzicht woonde.NOS-nieuwsflits 13-07-2024 op Radio 1

thumb|De Brief voor de Koning Bibliografie Verhalen van de tweelingbroers. Vrij naar Babinase balladen (1961) De brief voor de koning. Een avonturenverhaal (1962) De blauwe boekanier. Een zeeroversverhaal (1964), kinderboekenweekgeschenk (Digitale versie) Geheimen van het Wilde Woud. Een avonturenverhaal (1965) De Zevensprong (1966) De Trapeze (1967) De robot van de rommelmarkt (1967) De blauwe maan: een serie leesboeken voor het basisonderwijs (8 delen, 1968-1981; de tweede helft van de serie droeg als titel De blauwe maansteen) 1e dl. (1968) 1e dl.: A.V.I. 3, niveau 20-30 (1977) 2e dl.: A.V.I. 4, niveau 20-30 (1969) 3e dl.: A.V.I. 4, niveau 20-30 (1970) 4e dl.: A.V.I. 5, niveau 40-50 (1971) 5e dl.: A.V.I. 5, niveau 40-50 (1972) 6e dl.: Magoggeltje, A.V.I. 7, niveau 60-70 (1979) 7e dl.: De koning van de onderwereld, A.V.I. 7, niveau 60-70 (1979) 8e dl.: Vergeet-mij-niet, A.V.I. 7, niveau 60-70 (1981) Torenhoog en mijlen breed. Een toekomstverhaal (1969) De torens van februari. Een (vooralsnog) anoniem dagboek van leestekens en voetnoten voorzien (1973) Water is gevaarlijk: spookverhalen, verzen, feiten, fantasieën en overleveringen (verzameling teksten van andere auteurs, 1977) Het gevaarlijke venster en andere verhalen (1979) Ogen van tijgers. Een toekomstverhaal (1982) Vervolg op: Torenhoog en mijlenbreed Het geheim van de klokkenmaker, of De tijd zal het leren, of De tijd zal je leren (1989) Zeeën van tijd. Eerste boek: Aan de andere kant van de deur (1992) De kleine Brief voor de koning (1998) De robot van de rommelmarkt & Route Z (2001; heruitgave van boek uit 1967, aangevuld met een nieuw verhaal) Het dansende licht. Zes sprookjes (2005) De blauwe maansteen. 1e dr. herz. uitg (2005) Wat niemand weet (2007, Kinderboekenweekprentenboek) Het gevaarlijke venster. Twee verhalen uit het rijk van Unauwen (2007) Dichtbij ver van hier (2009) Als de sterren zingen (2017) Wie achter deze deur verdwaalt, met Rindert Kromhout (2021) De strijd om de Hartenkoningin (2021) De schat van de Blauwe Boekanier, met Rindert Kromhout (2024)

Vertalingen 1980 Het witte hert. Vert. van: The white deer van James Thurber, 1945

Literatuur 1977 - Jef van Gool. De wereld van Tonke Dragt 2013 - Joukje Akveld en Annemarie Terhell. ABC Dragt - De werelden van Tonke Dragt

Bekroningen Boeken 1963: De brief voor de koning – Kinderboek van het jaar (voorloper van de Gouden Griffel) 1970: Torenhoog en mijlen breed – Nienke van Hichtum-prijs 1990: Het geheim van de klokkenmaker – Vlag en Wimpel 1996: Turmhoch und meilenweit – Buxtehuder Bulle (Duitse vertaling van Torenhoog en mijlen breed) 2004: De brief voor de koning – Griffel der Griffels 2006: De zevensprong – plaatsing van wegwijzer ter ere van dit verhaal in Ruurlo

Algemeen 1976: Staatsprijs voor kinder- en jeugdliteratuur voor haar hele oeuvre 2001: Benoeming tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw 2005: Victorine Heftingprijs

Daarnaast werd de vertaalster Maryka Rudnik in 1977 genomineerd voor de Mildred L. Batchhelder Award voor de vertaling in het Engels van De torens van februari.

Externe links

Ik denk dat ik beter schrijff dan teken, De Haagse Tijden, 29 oktober 2024. Tonke Dragt op www.leopold.nl Over het oeuvre van Tonke Dragt op de website www.literatuurgeschiedenis.org Interview van Bas Maliepaard met Tonke Dragt (2005) Tonke Dragt op Literatuurplein (Gearchiveerd op 17 februari 2017)

Categorie:Nederlands kinderboekenschrijver Categorie:Nederlands fantasyschrijver Categorie:20e-eeuws schrijver Categorie:21e-eeuws schrijver Categorie:Persoon in Nederlands-Indië Categorie:Persoon in een Jappenkamp Categorie:Tonke Dragt Categorie:Nederlands kinderboekenillustrator