Het Gouden Penseel is een literatuurprijs die sinds 1973 jaarlijks wordt toegekend aan het mooist geïllustreerde kinderboek van het afgelopen jaar. De prijs wordt uitgereikt door de Stichting CPNB.
Het Gouden Penseel kan alleen worden uitgereikt aan een kinderboek dat in Nederland is uitgegeven. In 2011 werd voor het eerst het werk van een buitenlandse illustrator bekroond met het Gouden Penseel, namelijk van Blexbolex (Bernard Granger) uit Frankrijk.
Daarnaast kan de jury sinds 1981 nog twee boeken bekronen met het Zilveren Penseel, waarvoor ook buitenlandse kunstenaars in aanmerking komen, mits het werk waarvoor zij bekroond worden in het Nederlands is gepubliceerd. Ook wordt het Gulden Palet uitgereikt aan een jong talent.
Gelauwerden Een aantal auteurs mochten de Gouden Penseel meerdere keren in ontvangst nemen. miniatuur|Max Velthuijs tijdens de uitreiking van het Gouden Penseel 1986. Naast hem Joke van Leeuwen en Willem Wilmink, de winnaars van de Gouden Griffels 1986 Max Velthuijs werd viermaal bekroond (1977, 1986, 1993, 1997).
Driemaal vielen in de prijzen Margriet Heymans (1973, 1988, 1998), Thé Tjong-Khing (1987, 1985, 2003), Jan Jutte (1994, 2001, 2004) en Annemarie van Haeringen (1999, 2000, 2005).
Tweemaal werden Wim Hofman (1974, 1980), Joke van Leeuwen (1980 en 2007), Sieb Posthuma (2009, 2012), Ludwig Volbeda (2018, 2021) en Yvonne Jagtenberg (2019, 2020) bekroond.
Een aantal boeken werden met een Gouden Penseel én Griffel bekroond: Het Raadsel van alles wat leeft en de stinksokken van Jos Grootjes uit Driel (2014), Kleine Sofie en Lange Wapper (1985) en Wiele wiele stap (1980).
Gouden Penseel
2025 - Natascha Stenvert voor Een ongelofelijk grote, ongelofelijk gevaarlijke leguaan, geschreven door Pim Lammers 2024 - Jeska Verstegen voor Het touw en de waarheid, geschreven door Marco Kunst
2023 - Djenné Fila voor Een kleine geschiedenis van de mens door dierenogen | Over heilige koeien, ruimteapen en de roep van de kakapo, geschreven door Joukje Akveld (Lannoo) 2022 - Raoul Deleo, voor Terra Ultima, geschreven door Noah J. Stern 2021 - Ludwig Volbeda, voor Hele verhalen voor een halve soldaat, geschreven door Benny Lindenlauf 2020 - Yvonne Jagtenberg, voor Hup Herman!miniatuur|Yvonne Jagtenberg won twee jaar achter elkaar het Gouden Penseel (2019 en 2020) 2019 - Yvonne Jagtenberg, voor Mijn wonderlijke oom 2018 - Ludwig Volbeda & Floortje Zwigtman, voor Fabeldieren 2017 - Martijn van der Linden, voor Tangramkat 2016 - Harriët van Reek, voor Lettersoep 2015 - Alice Hoogstad, voor Monsterboekminiatuur|Het Raadsel van alles wat leeft en de stinksokken van Jos Grootjes uit Driel, het boek, dat Floor Rieder illustreerde en Jan Paul Schutten schreef, won in 2014 zowel het Gouden Penseel als de Gouden Griffel. 2014 - Floor Rieder, voor Het Raadsel van alles wat leeft en de stinksokken van Jos Grootjes uit Driel , geschreven door Jan Paul Schutten 2013 - Sylvia Weve, voor Aan de kant, ik ben je oma niet!, geschreven door Bette Westera 2012 - Sieb Posthuma, voor Een vijver vol inkt met gedichten, geschreven door Annie M.G. Schmidt 2011 - Blexbolex, voor Seizoenen 2010 - Marije Tolman & Ronald Tolman, voor De Boomhut 2009 - Sieb Posthuma, voor Boven in een groene linde zat een moddervette haan 2008 - Charlotte Dematons, voor Sinterklaas 2007 - Joke van Leeuwen, voor Heb je mijn zusje gezien? 2006 - Marit Törnqvist, voor Pikkuhenki 2005 - Annemarie van Haeringen, voor Beer is op Vlinder 2004 - Jan Jutte, voor Een muts voor de maan 2003 - Thé Tjong-Khing, voor Het woordenboek van vos en haas, geschreven door Sylvia Vanden Heede 2002 - Willemien Min, voor Ik schilder je in woorden, geschreven door Hans Hagen 2001 - Jan Jutte, voor Tien stoute katjes, geschreven door Mensje van Keulen 2000 - Annemarie van Haeringen, voor De prinses met de lange haren 1999 - Annemarie van Haeringen, voor Malmok, geschreven door Sjoerd Kuyper 1998 - Margriet Heymans, voor De wezen van Woesteland 1997 - Max Velthuijs, voor Kikker is Kikker 1996 - Geerten Ten Bosch, voor De verjaardag van de eekhoorn, geschreven door Toon Tellegen 1995 - Harrie Geelen, voor Het beertje Pippeloentje, geschreven door Annie M.G. Schmidt 1994 - Jan Jutte, voor Lui Lei Enzo, geschreven door Rindert Kromhout 1993 - Max Velthuijs, voor Kikker in de kou 1992 - Friso Henstra, voor Waarom niet?, geschreven door Sylvia Hofsepian 1991 - Peter Vos, voor Lieve kinderen hoor mijn lied, geschreven door Rudy Kousbroek 1990 - Dick Bruna, voor Boris Beer 1989 - Alfons van Heusden, voor Dat Rijmt, geschreven door Ivo de Wijs 1988 - Margriet Heymans, voor Annetje Lie in het holst van de nacht, geschreven door Imme Dros 1987 - Dieter Schubert, voor Monkie 1986 - Max Velthuijs, voor Klein-Mannetje vindt het gelukminiatuur|Uitreiking Gouden Griffel aan Els Pelgrom en Gouden Penseel aan The Tjong Khing in 1985 1985 - Thé Tjong-Khing, voor Kleine Sofie en Lange Wapper, geschreven door Els Pelgrom 1984 - Wim Hofman, voor Aap en Beer 1983 - niet toegekend 1982 - Joost Roelofsz, voor Voor en Achter 1981 - Piet Klaasse, voor Sagen en Legenden van de Lage Landen, geschreven door Eelke de Jong thumb|Wim Hofman neemt het Gouden Penseel in ontvangst in 1974 1980 - Joke van Leeuwen, voor Een huis met zeven kamers 1979 - Tom Eyzenbach, voor Het wonderlijke verhaal van Hendrik Meier, geschreven door Roald Dahl 1978 - Jan Marinus Verburg, voor Tom Tippelaar, geschreven door Annie M.G. Schmidt 1978 - Thé Tjong-Khing, voor Wiele wiele stap, geschreven door Miep Diekmann miniatuur|Margriet Heymans tijdens de eerste uitreiking van het Gouden Penseel in 1973 1977 - Max Velthuijs, voor Het goedige Monster en de Rovers 1976 - Lidia Postma, voor Sprookjes en vertellingen, geschreven door Hans Christian Andersen 1975 - Paul Hulshof, voor Iolo komt niet spelen, geschreven door Alet Schouten 1974 - Wim Hofman, voor Koning Wikkepokluk de merkwaardige zoekt een rijk 1973 - Margriet Heymans, voor Hollidee de Circuspony
Literatuur (keuze) Vijfentwintig jaar Gouden Penselen & het Oeuvre Penseel voor Fiep Westendorp: 1973-1997 [samenst. Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek]. Amsterdam, 1997. Uitg. ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het Gouden Penseel. Voor altijd jong: 50 jaar kinderboekenweek [tekst Just Enschedé; Anthon Beeke beeldessay]. Amsterdam, 2004.
Zie ook Gouden Griffel Zilveren Griffel
Externe links CPNB Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam
Categorie:Nederlandse literatuurprijs Categorie:Jeugdliteratuurprijs