Mantella is een geslacht van kikkers uit de familie gouden kikkers (Mantellidae). Er zijn zestien soorten bekend die allemaal voorkomen in delen van het Afrikaanse eiland Madagaskar.

Verspreiding Al de bekende soorten komen voor in de tropische regenwouden van het eiland, met name in de laaglandbossen in het oosten. Ze bewonen de strooisellaag en de lage begroeiing van de wouden, meestal in de buurt van stromend water.

Kenmerken

Soorten van het geslacht Mantella zijn relatief kleine kikkers met een lichaamslengte tussen de twee en drie centimeter. De soorten hebben veel overeenkomsten met pijlgifkikkers. Ze hebben een vergelijkbare lichaamsbouw en onttrekken ook gif aan mieren, mijten en andere geleedpotigen die ze eten. Veel soorten hebben felle kleuren die eventuele predatoren waarschuwen voor hun giftige huid. Dit wordt als voorbeeld gezien van convergente evolutie, van kikkers zowel als gifdragende mieren. (2005) "Convergent evolution of chemical defense in poison frogs and arthropod prey between Madagascar and the Neotropics". PNAS 102(33):11617–11622.

Voortplanting Enkele Mantella-soorten zijn net als pijlgifkikkers afhankelijk van phytotelmata (waterreservoirs in landplanten) voor de voortplanting. De meeste soorten leggen echter hun eieren op het land, waarna de kikkervissen in het regenseizoen naar nabijgelegen stroompjes en poeltjes spoelen.

Taxonomie De eerste kikkers van dit geslacht werden in 1872 door de Franse natuuronderzoeker Alfred Grandidier beschreven (M. madagascariensis en M. betsileo). Hij zag ze aan voor pijlgifkikkers (Dendrobatidae) en plaatste ze in het geslacht Dendrobates. De twee soorten werden vervolgens in 1882 in het nieuwe geslacht Mantella geplaatst door de zoöloog George Albert Boulenger. Later werd het geslacht ondergebracht in de familie schuimnestboomkikkers (Rhacophoridae). In 1946 werd het geslacht in de nieuwe familie Mantellidae geplaatst door de Belgische herpetoloog Raymond Ferdinand Laurent.

Soorten Er zijn zestien bekende soorten. Veel soorten vertonen onderlinge overeenkomsten, maar dit wil niet zeggen dat ze genetisch meer verwant aan elkaar zijn. In 2002 zijn op basis van fylogenetische studies en morfologische analyses vijftien soorten gegroepeerd in vijf soortgroepen. bijlage: Colour images of all plus one investigated Mantella species by species group M. ebenaui werd in 2006 als aparte soort beschouwd en aan de M. betsileo-groep toegevoegd. AmphibiaWeb: Mantella ebenaui

Mantella-soorten naar groep M. madagascariensis-groep 100px Mantella madagascariensis (Grandidier, 1872) 100px Mantella aurantiaca – Gouden mantella (Mocquard, 1900) 100px Mantella pulchra Parker, 1925 100px Mantella crocea Pintak & Böhme, 1990 100px Mantella milotympanum Staniszewski, 1996 M. betsileo-groep 100px Mantella betsileo (Grandidier, 1872) 100px Mantella ebenaui (Boettger, 1880) 100px Mantella viridis – Groene mantella Pintak & Böhme, 1988 100px Mantella expectata Busse & Böhme, 1992 geen afbeelding Mantella manery Vences, Glaw & Böhme, 1999 M. cowani-groep 100px Mantella cowanii Boulenger, 1882 100px Mantella baroni Boulenger, 1888 100px Mantella nigricans Guibé, 1978 100px Mantella haraldmeieri Busse, 1981 M. laevigata-groep 100px Mantella laevigata Methuen & Hewitt, 1913 M. bernhardi-groep 100px Mantella bernhardi Vences, Glaw, Peyrieras, Böhme & Busse, 1994

Zie ook Lijst van amfibieën in Madagaskar

Bronvermelding

Categorie:Gouden kikkers Categorie:Endemisch dier uit Madagaskar