thumb|250px|Stadszijde met renaissancegevel thumb|250px|Binnenplaats met baksteenmuren thumb|250px|Buitenpoort, veldzij met steenmuren De Noordhavenpoort is een van de drie overgebleven stadspoorten van de stad Zierikzee, in de Nederlandse provincie Zeeland. De Noordhavenpoort is gelegen tegenover de Zuidhavenpoort bij de ingang van de oude haven.
De poort werd in oorsprong in de 14e eeuw gebouwd. Later werden de poorten uitgebreid, verfraaid en verbouwd. Zijn huidige vorm dateert uit het begin van de 16e eeuw. Alhoewel de Noordhavenpoort tegenwoordig sterk verschilt van de Zuidhavenpoort, was hij er bij zijn oprichting waarschijnlijk vrijwel identiek aan. Een belangrijke episode in de geschiedenis van de poort vond plaats in 1492. In dat jaar werd Zierikzee ingenomen door Albrecht van Saksen. Na deze machtswisseling werd de Noordhavenpoort grondig verbouwd en versterkt. De landsheer wilde de strategisch belangrijke haveningang beter kunnen beheersen en de stad onder toezicht houden.
De verbouwing resulteerde in een uitzonderlijk verdedigingswerk. In plaats van één poortgebouw ontstond een complex bestaande uit een binnenpoort en een buitenpoort, verbonden door een hoefijzervormige ommuring met een overdekte weergang. Hierdoor moest een eventuele aanvaller niet alleen één toegang passeren, maar een heel stelsel van verdedigingswerken overwinnen. Aan de buitenzijde domineren zware natuurstenen muren van witte Gobertange- en Ledesteen. Deze stenen boden een grotere weerstand tegen weersinvloeden en vijandelijke aanvallen dan gewone baksteen. De poort deed bovendien dienst als waterkering tussen het getijdewater buiten de stad en het binnenwater van de haven. Aan de stadszijde kreeg de poort in 1559 elegante renaissancegevels van witte Brabantse natuursteen. Deze gevels vertonen duidelijke verwantschap met het beroemde stadhuis van Zierikzee.
De Noordhavenpoort was een van de meest geavanceerde verdedigingswerken van Zeeland. De poort bevatte kijksleuven, schietgaten voor musketten en lichte kanonnen, werpgaten in de weergang en voorzieningen om aanvallers te bestoken met hete vloeistoffen of stenen. De doorgang is bovendien niet volledig recht aangelegd maar licht gebogen, waardoor vijanden niet rechtstreeks vanuit de buitenzijde de stad konden beschieten. In de achttiende eeuw werden delen van de poort gebruikt als stadssmidse en kalkkelder. Daarmee veranderde het bouwwerk van een militair object in een onderdeel van het dagelijks stedelijk leven.
Externe verwijzing Noordhavenpoort op zierikzee-monumentenstad.nl
Categorie:Poort in Schouwen-Duiveland Categorie:Rijksmonument in Schouwen-Duiveland Categorie:Zierikzee