thumb|250px|Zuidhavenpoort vanaf de zeezijde thumb|250px|De poort vanaf de stadszijde thumb|250px|Koeien lopen door de poort na de watersnoodramp op 6 februari 1953 De Zuidhavenpoort is een van de drie stadspoorten van de stad Zierikzee, in de Nederlandse provincie Zeeland. De Zuidhavenpoort staat bij de ingang van de oude stadshaven naast de Noordhavenpoort.

De poort werd in de 15e eeuw gebouwd. Het bakstenen poortgebouw heeft vier hoektorens. Het koepeltorentje is in 1858 vernieuwd. Hierin opgehangen is het oudste carillon van Nederland (1554), uit het oude stadhuis. Bij de poort staat Beproefd maar niet gebroken (1970), het watersnoodmonument van Ad Braat.

De kern van de poort dateert uit het begin van de veertiende eeuw, vermoedelijk rond 1325. De bouw hield verband met de versterking van de vestingwerken van Zierikzee na verschillende belegeringen in de vroege veertiende eeuw. In die periode werd een uitgebreid systeem van muren, grachten, torens en poorten aangelegd.

De poort bestaat uit een massief bakstenen gebouw met een overwelfde doorgang. Opvallend zijn de vier hoektorentjes, die de verdedigers in staat stelden langs de muren te kijken en aanvallers onder vuur te nemen. Aanvankelijk bezat de poort een open weergang, waar soldaten achter een borstwering konden opereren. Rond 1500 werd deze weergang overdekt en kregen de torentjes hun karakteristieke spitsen.

Het bouwwerk is opgetrokken uit grote Zeeuwse bakstenen, de zogenaamde "Zeeuwse moppen". In het metselwerk zijn decoratieve patronen aangebracht met groen geglazuurde bakstenen, een bijzonder detail dat ook op de Nobelpoort voorkomt. Voor de natuurstenen onderdelen werd onder meer Doornikse steen gebruikt, terwijl op de hoeken Brabantse natuursteen werd toegepast.

In de achttiende eeuw werd de poort gedeeltelijk vernieuwd. In 1772 kreeg zij een opvallend open koepeltorentje op het dak, bekroond met een windvaan in de vorm van Triton, de mythische zeegod. In 1858 werd het koepeltorentje vernieuwd. Ondanks de veranderingen bleef het middeleeuwse karakter van het monument grotendeels behouden.

Een bijzonder element van de Zuidhavenpoort is het carillon. De klokken werden tussen 1550 en 1554 gegoten door de Mechelse klokkengieter Pieter van den Gheyn voor het oude stadhuis van Zierikzee. Dit wordt beschouwd als het oudste nog bestaande carillon van Nederland.

Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Zierikzee

Categorie:Poort in Schouwen-Duiveland Categorie:Rijksmonument in Schouwen-Duiveland Categorie:Zierikzee