thumb|Gemeentehuis van Zomergem, getekend door architect Valentin Vaerwyck in 1923 thumb|Linker zijgevel Gemeentehuis, bronzen reliëf, oorlogsgedenkteken 1914-1918 thumb|De Sint-Martinuskerk thumb|De Motjesbrug over het Schipdonkkanaal
Zomergem is een plaats in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Lievegem. Het ligt in de regio Meetjesland en telt ruim 7.100 inwoners, die ZomergemnaarsVRT-Taalnet werden genoemd.
Geschiedenis De oudste vermelding Sumaringahem dateert van 814 wanneer een zekere Wulfrid een deel van zijn goederen, gelegen op het grondgebied van Sumaringahem, schenkt aan de Sint-Pietersabdij te Gent. Archeologische vondsten wijzen evenwel op bewoning tijdens de Bronstijd en menselijke aanwezigheid tijdens de Gallo-Romeinse periode (eind 2e en begin 3e eeuw na Christus). Een andere aanwijzing voor de oude oorsprong van Zomergem zou de ligging zijn van het dorpscentrum nabij de samenkomst van twee oude Gentwegen.
De eerste nederzetting begint met de kerstening van de heilige Amandus in de 7e eeuw toen op de getuigenheuvel waar nu de kerk staat een kapel of kerkje gebouwd werd. Zomergem was een primitieve parochie waarvan het patronaat in 1171 door de bisschop werd geschonken aan het kapittel van Doornik.
De oudste gegevens omtrent de heren van Zomergem, als eigenaars van de gelijknamige heerlijkheid, gaan terug tot 11e eeuw. Sinds de 13e eeuw kwam de heerlijkheid in handen van diverse families, waaronder Maarten Snouckaert, heer van Zomergem in 1642.
Afgezien van de traditioneel verspreide agrarische nijverheden kende Zomergem geen opmerkelijke industrialisatie. Zomergem verwierf sinds het begin van de 20e eeuw faam met bloementeelt, met name de azaleacultuur. De bombardementen tijdens de Eerste Wereldoorlog richtten aan de bebouwing in de gemeente aanzienlijke schade aan.
Op 1 januari 1977 werden de toenmalige gemeenten Ronsele en Oostwinkel bij Zomergem gevoegd. Op 1 januari 2019 werd Zomergem, samen met Lovendegem en Waarschoot, onderdeel van de nieuwgevormde gemeente Lievegem.
Etymologie De naam Sumaringahem betekent "woonplaats van Sumar en de zijnen". Waarschijnlijk kreeg een zekere Sumar rond 500 het grondgebied van zijn vorst in bruikleen voor bewezen diensten. Andere verklaringen menen dat Zomergem niets anders betekende dan "zomerverblijf" of brengen het eerste deel van de naam terug op een Keltisch woord voor "vergaderen" zodat Zomergem een vergaderplaats zou geweest zijn. Het woord Sumaringahem evolueerde later tot Sumeringhem, Somerengem en Somerghem. tot in de jaren 1900 werden nog de namen Somerghem, Zomerghem, Somergem dooreen gebruikt.
Kernen
Deelgemeenten (1977-2018) Naam Opp.(km²) Inwoners(2020) Inwonersper km² NIS-code 1 Zomergem 28,27 7.138 253 44080A 2 Ronsele 2,54 566 223 44080B 3 Oostwinkel 8,49 798 94 44080C
Bezienswaardigheden
De Sint-Martinuskerk met een toren uit de 13e eeuw De Molen van Hecke, een windmolenrestant
Natuur en landschap Zomergem ligt op de steilrand van de cuesta van Oedelem-Zomergem met als hoogste punt bij het gehucht Rijvers, op 29 meter, afdalend naar 9 meter in het oosten, waar zich het Schipdonkkanaal bevindt. Ten zuiden van Zomergem kruist dit het oost-west verlopende Kanaal Gent-Brugge.
Politiek
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2012Zie voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en later op de fusiegemeente Lievegem Partij 10-10-1976Gegevens 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Gegevens 2006: http://www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen200614-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 Stemmen / Zetels %19%19%19%19%19%19%19 CVP1/CD&V+N-VAA/CD&V347,6411043,5211044,8311043,0211040,621942,67A 946,45310 VU1/CD&V+N-VAA/N-VA317,631 316,711 39,621 1- - 12,6932 PVV1/VLD2/Open Vld3- 25,691535,231835,012744,5721043,412926,5935 SP1/sp.a-GroenA- 10,91117,37105,36104,48109,1A 112,03A2 Agalev1/sp.a-GroenA- 3,17102,9510- 7,7210 GEM BEL32,46- - - - - - ZT- - - 14,572- - - Anderen(*)2,33 0- - 2,05 02,6 04,82 02,240 5336 560658296063612462556202Opkomst % 95,7195,2394,5496,6393,77Blanco en ongeldig %3,35 3,072,763,323,44,092,68 (*) 1976: AVH (2,33%) / 1994: O.ZOM (2,05%) / 2000: ANDERS (2,6%) / 2006: Vrij Zomergem (4,82%) / 2012: LDDplus (2,24%)
De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur. Zie voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en later op de fusiegemeente Lievegem.
Demografie
Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976=inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de gemeente Zomergem zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977 en tot 31 december 2018
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Geboren in Zomergem Herman van Zomergem, kruisridder in 1096 Martinus Steyaert (1647), theoloog-vicaris Hendrik Claeys (1838), priester-leraar Pieter-Jan De Rijcke (1816), burgemeester Alfons Siffer (1850), drukker-uitgever, burgemeester Gent Etienne Cocquyt (1935-2025), kok Toon Boone (1940-2022), salesiaan, secretaris-generaal van het Vlaams Katholiek Onderwijs
Bekende personen Louis Courtois (1784-1859), goochelaar Jos De Mey (1928-2007), kunstenaar Henk Rijckaert (1974-heden), komiek Robert graaf de Wavrin de Villers-au-Tertre (1888-1971), etnoloog, ontdekkingsreiziger en pionier van de Belgische cinema
Nabijgelegen kernen Beke, Ronsele, Ursel, Lovendegem, Merendree, Hansbeke
Literatuur
Categorie:Plaats in Oost-Vlaanderen Categorie:Voormalige gemeente in Oost-Vlaanderen
Categorie:Onroerend erfgoed in Lievegem Categorie:Beschermd dorpsgezicht in Vlaanderen