thumb
Atletiek is een van de sporten die op de Olympische Zomerspelen worden beoefend. Sinds de start van de moderne Olympische Spelen in 1896 staat deze sporttak op het programma.
In 1913 besloot de IAAF dat de Olympische Spelen als wereldkampioenschappen atletiek fungeerden en kende atletiek geen WK. Dit bleef zo totdat de IAAF in 1976 besloot dat de wereldkampioenschappen en de Olympische Spelen apart gevoerd moesten worden.
Het olympisch atletiekprogramma bij de mannen heeft in de beginjaren van de Olympische Spelen een aantal grote wijzigingen ondergaan. Sinds de Spelen van 1928 is het programma ongewijzigd, met uitzondering van de beide onderdelen in het snelwandelen.
Sinds 1928 staat atletiek ook voor vrouwen op het olympisch programma. Aanvankelijk waren er vijf onderdelen, maar langzamerhand is het programma bij de vrouwen gelijk geworden aan dat van de mannen. Met de verwijdering van de 50 kilometer snelwandelen bij de mannen in 2024 zijn de onderdelen op een aantallen verschillen na gelijk voor beiden geslachten. Verschillen in onderdelen zijn de 110 m horden bij de mannen versus de 100 m horden bij de vrouwen en de meerkamp; deze wordt bij de mannen in de tienkamp en bij de vrouwen in de zevenkamp beslecht. Bij de werponderdelen verschilt het gewicht en het formaat bij de mannen en vrouwen.
Twaalf atletiekonderdelen hebben op alle edities van de Spelen op het programma gestaan. Dit zijn de 100 m, 400 m, 800 m, 1500 m, 110 m horden, hink-stap-springen, hoogspringen, polsstokhoogspringen, verspringen, discuswerpen, kogelstoten en de marathon. Het enige niet atletiekonderdeel dat op alle Olympische Zomerspelen op het programma heeft gestaan is het schermen met de sabel voor heren.
Onderdelen Mannen Tussen haakjes staan eerdere afstanden vermeld. Onderdeel 96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16 20 24 28 Totaal Huidig programma 100 m •••••••••••••••••••••••••• • • • • • 31 200 m ••••••••••••••••••••••••• • • •• • 30 400 m •••••••••••••••••••••••••• • • • • • 31 4x 100 m estafette •••••••••••••••••••••• • • • • • 27 4x 400 m estafette •••••••••••••••••••••• • • • • • 27 800 m •••••••••••••••••••••••••• • • • • • 31 1500 m •••••••••••••••••••••••••• • • • • • 31 5000 m •••••••••••••••••••••• • • • • • 27 10.000 m •••••••••••••••••••••• • • • • • 27 110 m horden •••••••••••••••••••••••••• • • • • • 31 400 m horden ••• ••••••••••••••••••••• • • • • • 29 Steeplechase (2500/3200/) 3000 m • • • ••••••••••••••••••••• • • • • • 29 Tienkamp • •••••••••••••••••••••• • • • • • 28 Hink-stap-springen •••••••••••••••••••••••••• • • •• • 31 Hoogspringen •••••••••••••••••••••••••• • •• • • 31 Polsstokhoogspringen •••••••••••••••••••••••••• • •• • • 31 Verspringen •••••••••••••••••••••••••• • •• • • 31 Discuswerpen •••••••••••••••••••••••••• • •• • • 31 Kogelslingeren ••••••••••••••••••••••••• • •• • •30 Kogelstoten •••••••••••••••••••••••••• • •• • • 31 Speerwerpen ••••••••••••••••••••••• • •• • • 28 Marathon •••••••••••••••••••••••••• • •• • • 31 Snelwandelen (10 km/) 20 km • • • • • • • ••••••••••••• • •• • • 25 96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16 20 2428 Afgevoerde onderdelen Steeplechase 4000 m • 1 5000 m team • 1 60 m •• 2 200 m horden •• 2 Hink-stap-springen uit stand •• 2 Hoogspringen uit stand •••• 4 Verspringen uit stand •••• 4 4 mijl team • 1 Driekamp • 1 Gewichtwerpen • • 2 Snelwandelen 3500/3000 m • • 2 5 mijl • 1 3 mijl team • 1 Olympische estafette • 1 Discuswerpen Griekse stijl • 1 Speerwerpen vrije stijl • 1 Discuswerpen beide handen • 1 Kogelstoten beide handen • 1 Speerwerpen beide handen • 1 3000 m team ••• 3 Veldlopen individueel ••• 3 Veldlopen team ••• 3 Vijfkamp ••• 3 Snelwandelen 50 km ••••••••• •••••••• • • • 20 96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16 2024 28 Totaal12232526302927222323242424242424242324242424242424242424242323741 NB: Touwtrekken stond van 1900 tot en met 1920 vijfmaal op het programma van de Olympische Spelen. Alhoewel het in die jaren een onderdeel vormde van het atletiekprogramma, beschouwt het IOC het touwtrekken nu als een aparte olympische sport. Vandaar dat het touwtrekken ontbreekt in het overzicht en de medailletabel."Olympic Sports of the past" op de site van het IOC. Gearchiveerd op 28 september 2009.
Vrouwen Tussen haakjes staan eerdere afstanden/onderdelen vermeld. Onderdeel 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16 20 24 28 Totaal Huidig programma 100 m ••••••••••••••••••• • • • • • 24 200 m •••••••••••••••• • • • • • 21 400 m •••••••••••• • • • • • 17 4x100 m estafette ••••••••••••••••••• • • • • • 24 4x400 m estafette •••••••••• • • • • • 15 800 m • ••••••••••••• • • • • • 19 1500 m •••••••••• • • • • • 25 (3000 m/) 5000 m • • • • ••• • • • • • 12 10.000 m •••••• • • • • • 11 (80 m/) 100 m horden •••••••••••••••••• • • • • • 23 400 m horden ••••••• • • • • • 12 Steeplechase 3000 m • • • • • • 6 (Vijfkamp/) Zevenkamp • • • • • ••••••• • • • • • 17 Hink-stap-springen •••• • • • • • 9 Hoogspringen ••••••••••••••••••• • • • • • 24 Polsstokhoogspringen ••• • • • • • 8 Verspringen •••••••••••••••• • • • • • 21 Discuswerpen ••••••••••••••••••• • • • • • 24 Kogelslingeren ••• • • • • • 8 Kogelstoten •••••••••••••••• • • • • • 21 Speerwerpen • ••••••••••••••••• • • • • • 23 Marathon ••••••• • • • • • 12 Snelwandelen (10 km/) 20 km ••••• • • • • • 10 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16 20 2428Totaal566999101212141414171819202222232323232323376
Gemengd Tussen haakjes staan eerdere afstanden/onderdelen vermeld. Onderdeel 20 24 28 Totaal Huidig programma 4x100 m estafette •1 4x400 m estafette •• •3 Afgevoerde onderdelen Mixed Team 35km Snelwandelen • 1Totaal1225
Medailles
Meervoudige medaillewinnaars Onderstaande tabel geeft de 'succesvolste medaillewinnaars' (hier vermeld vanaf viermaal goud en meer) in de atletiek weer. Olympiër Jaren Totaal Onderdelen 1 Paavo Nurmi 1920-1928 9 3 0 12 (m) 1500 m / 5000 m / 10.000 m / 3000 m steeple chase / 3000 m team / veldlopen / veldlopen team 2 Carl Lewis 1984-1996 9 1 0 10 (m) 100 m / 200 m / 4x 100 m / verspringen 3 Usain Bolt 2008-2016 8 0 0 8 (m) 100 m / 200 m / 4x 100 m 4 Ray Ewry 1900-1908 8 0 0 8 (m) hoogspringen uit stand / verspringen uit stand / hink-stap-springen uit stand 5 Allyson Felix 2008-2020 7 3 1 11 (v) 200 m / 400 m / 4x 100 m / 4x 400 m 6 Ville Ritola 1924-1928 5 3 0 8 (m) 5000 m / 10.000 m / 3000 m steeple chase / 3000 m team / veldlopen / veldlopen team 7 Elaine Thompson-Herah 2016-2020 5 1 0 6 (v) 100 m / 200 m / 4x 100 m, 4x 400 m 8 Hannes Kolehmainen 1912-1920 4 1 0 5 (m) 5000 m / 10.000 m / marathon / veldlopen / veldlopen team Emil Zátopek 1948-1952 4 1 0 5 (m) 5000 m / 10.000 m / marathon Evelyn Ashford 1984-1992 4 1 0 5 (v) 100 m / 4x 100 m 11 Alvin Kraenzlein 1900 4 0 0 4 (m) 60 m / 110 m horden / 200 m horden / verspringen Jesse Owens 1936 4 0 0 4 (m) 100 m / 200 m / 4x 100 m / verspringen 1948 4 0 0 4 (v) 100 m / 200 m / 4x 100 m / 80 m horden Harrison Dillard 1948-1952 4 0 0 4 (m) 100 m / 4x 100 m / 110 m horden Betty Cuthbert 1956-1964 4 0 0 4 (v) 100 m / 200 m / 400 m / 4x 100 m Al Oerter 1956-1968 4 0 0 4 (m) discuswerpen Lasse Virén 1972-1976 4 0 0 4 (m) 5000 m / 10.000 m Bärbel Wöckel-Eckert 1976-1980 4 0 0 4 (v) 200 m / 4x 100 m Michael Johnson 1992-2000 4 0 0 4 (m) 200 m / 400 m / 4x 400 m Robert Korzeniowski 1996-2004 4 0 0 4 (m) 20 km + 50 km snelwandelen Mo Farah 2012-2016 4 0 0 4 (m) 5000 m / 10.000 m Sydney McLaughlin-Levrone 2020-2024 4 0 0 4 (v) 400 m horden / 4x 400 m
Meervoudige medaillewinnaars op één onderdeel Negen mannen en vijf vrouwen wonnen drie of meer gouden medailles op ten minste één onderdeel. Al Oerter, Carl Lewis en Allyson Felix zijn de enigen die vier keer een gouden medaille wonnen. Ray Ewry en Usain Bolt de enige twee die dit op twee onderdelen deden. Olympiër Jaren Medailles Onderdeel Ray Ewry 1900, 1904, 1908 (m) hoogspringen uit stand(m) verspringen uit stand John Flanagan 1900, 1904, 1908 (m) kogelslingeren Al Oerter 1956, 1960, 1964, 1968 (m) discuswerpen Viktor Sanjejev 1968, 1972, 1976 (m) hink-stap-springen Evelyn Ashford 1984, 1988, 1992 (v) 4x 100 m Carl Lewis 1984, 1988, 1992, 1996 (m) verspringen Jan Železný 1992, 1996, 2000 (m) speerwerpen Robert Korzeniowski 1996, 2000, 2004 (m) 50 km snelwandelen Usain Bolt 2008, 2012, 2016 (m) 100 m(m) 200 m Allyson Felix 2008, 2012, 2016, 2020 (v) 4x 100 m Anita Włodarczyk 2012, 2016, 2020 (v) kogelslingeren Ryan Crouser 2016, 2020, 2024 (m) kogelstoten Faith Chepngetich Kipyegon 2016, 2020, 2024 (v) 1500 m Nafissatou Thiam 2016, 2020, 2024 (v) zevenkamp
Medaillespiegel NB Medaillespiegel is bijgewerkt tot en met de Olympische Spelen van 2024. 1 USA358280223861 2 URS645574193 3 GBR568777220 4 FIN483630114 5 KEN384336117 6 GDR383635109 7 POL29201867 8 JAM27392793 9 ITA24162868 10 ETH24162362 11 AUS22293283 12 SWE21234185 13 GER20303787 14 CAN19193371 15 RUS18211958 16 FRA13283071 17 FRG12141743 18 CHN12131843 19 CUB11142045 20 ROM11141035 21 TCH118524 22 NZL1141328 23 HUN10131841 24 NED1081230 25 NOR108826 26 RSA915630 27 GRE9121132 28 JPN8101028 29 MAR85821 30 EUN711321 31 BEL76417 32 BAH72514 33 BUL58619 34 ESP55920 35 BRA541221 36 POR54413 37 CZE53816 38 UGA5229 39 EUA418830 40 ALG43310 41 IRL4217 42 MEX36211 43 BLR35715 44 TTO34815 45 UKR33152146 BRN3306 DOM3306 48 LTU3227 49 CRO3126 50 NGR25714 51 ARG2305 52 TUN221553 ECU2204 54 EST2136 55 KAZ212556 CMR2002 LUX2002 58 COL1315 59 IND1304 60 AUT1258 61 QAT122562 BOT1214 SLO1214 64 GRN113565 VEN111366 BDI1102 ZZX1102 ROC1102 LCA1102 KOR110271 PAN1023 PUR1023 73 MOZ101274 DMA1001 PAK1001 SVK1001 SYR1001 TJK1001 79 SUI0628 80 NAM0505 81 DEN0437 82 LAT041583 CHI0202 SRI0202 TAN0202 YUG020287 TPE0112 ISL0112 ZAM011290 BOH0101 GUA0101 HAI0101 IRI0101 CIV0101 KSA0101 SEN0101 SUD010198 BWI0022 PHI0022 TUR0022101 ANZ0011 BAR0011 BUR0011 DJI0011 ERI0011 SRB0011 Totaal 1.075 1.084 1.073 3.232