Katakana (片仮名 of カタカナ, letterlijk 'gedeeltelijk kana') is een lettergrepenschrift en een van de vormen van het Japanse schrift. De andere vormen zijn kanji, hiragana en het in Latijns schrift overgezette rōmaji. De katakana-tekens hebben enigszins vierkante, hoekige vormen en zijn de eenvoudigste van de Japanse schrifttekens.

Gebruik Katakana-tekens worden gebruikt voor: Transliteratie van woorden uit andere talen. Het Japans bevat bijvoorbeeld ongeveer 600 Engelse woorden, zoals fork, table, knife, elevator en computer, die in katakana worden geschreven. Zo wordt televisie geschreven als terebi テレビ. Maar ook het Nederlands heeft een bijdrage geleverd aan de Japanse taal. De Japanse woorden voor onder andere "bier",Which Japanese words come from Dutch?, www.sljfaq.org. Gearchiveerd op 17 juni 2023."Ze wilden onze potten en pannen, en ze hielden onze woorden", taalschrift.org. Gearchiveerd op 28 maart 2023.De Japanse taal taalhelden.org. Gearchiveerd op 28 september 2022. "koffie", "pincet", "kurkentrekker" en "scalpel" zijn allemaal afkomstig uit het Nederlands. Lange klinkers worden daarbij aangegeven met een horizontale verlengingsstreep. Zo wordt koffie geschreven als コーヒー (ko-verlenging-hi-verlenging) Het benadrukken van tekst (zoals cursief of vet in het Nederlands gebruikt kunnen worden). Klanknabootsing, zoals ヒー (hi) voor "zucht" of ハハ (haha) voor lachen. Namen van soorten planten en dieren. Sommige voornamen van vrouwen Slang Telegrammen

Katakana wordt ook gebruikt om de Ainutaal te schrijven. In die taal voorkomende medeklinkers zonder een daarop volgende klinker, wat in het Japans vrijwel niet voorkomt, worden aangeduid met het symbool voor "medeklinker+u". In het geval van sh wordt de medeklinker+i gebruikt. Zo betekent een kleine プ de letter p.

Het katakana-teken ツ wordt ook weleens gebruikt om blijdschap uit te drukken.

De lijnen van de katakana-tekens worden net als kanji en hiragana in een strikte volgorde getekend.

Opmerking: Als er Japanse tekens op de computer zijn geïnstalleerd, kunnen de volgende tabellen met katakana worden bekeken, samen met hun Hepburn-romanisatie.

In de eerste tabel staat het standaard katakana:

De karakters waarvan de transliteratie in rood staat worden niet meer gebruikt:ア aイ iウ uエ eオ o Yōonカ kaキ kiク kuケ keコ koキャ kyaキュ kyuキョ kyoサ saシ shiス suセ seソ soシャ shaシュ shuショ shoタ taチ chiツ tsuテ teト toチャ chaチュ chuチョ choナ naニ niヌ nuネ neノ noニャ nyaニュ nyuニョ nyoハ haヒ hiフ fuヘ heホ hoヒャ hyaヒュ hyuヒョ hyoマ maミ miム muメ meモ moミャ myaミュ myuミョ myoヤ yaユ yuヨ yoラ raリ riル ruレ reロ roリャ ryaリュ ryuリョ ryoワ wa ヰ i ヱ eヲ wo</font> Kana met dakutenン n Yōon met (Han)dakutenガ gaギ giグ guゲ geゴ goギャ gyaギュ gyuギョ gyoザ zaジ jiズ zuゼ zeゾ zoジャ jaジュ juジョ joダ daヂ jiヅ zuデ deド do バ baビ biブ buベ beボ boビャ byaビュ byuビョ byoパ paピ piプ puペ peポ poピャ pyaピュ pyuピョ pyoIn de tweede tabel staan moderne toevoegingen aan het katakana, die worden gebruikt om de uitspraak van woorden in andere talen weer te kunnen geven.イェ yeウィ wiウェ weウォ woヴァ vaヴィ viヴ vuヴェ veヴォ voシェ sheジェ jeチェ cheティ tiトゥ tuディ diドゥ duツァ tsaツィ tsiツェ tseツォ tsoファ faフィ fiフェ feフォ foフュ fyu

Pennenstreek volgorde en richting De volgende tabel toont de schrijfmethodiek van elk katakana-karakter. De nummers en pijlen geven respectievelijk de pennenstreek volgorde en richting weer. center|class=skin-invert-image

Oorsprong van het katakana thumb|right|class=skin-invert-image

Katakana ontstond na het hiragana tijdens het Heian tijdperk (794-1185). Het is ontwikkeld door studenten die luisterden naar colleges over klassieke Boeddhistische teksten. Zij schreven in hun tekst karakters die de uitspraak weergaven van tekens die zij niet kenden, of als het schrijven van woorden met het juiste Chinese karakter onbekend was. Zij gebruikten daarvoor delen van oorspronkelijke Chinese karakters, bekend als man'yōgana. Bijvoorbeeld het teken voor ka カ is afgeleid van de linkerkant van ka 加 "toename". De figuur hiernaast toont de afleiding van katakana uit Man'yōgana. Het hiragana daarentegen is een cursieve versie van volledige Chinese karakters. Omdat katakana oorspronkelijk sterk geassocieerd was met studeren en wetenschap, werd het schrift vooral door mannen gebruikt, in tegenstelling tot het hiragana. In het jaar 1900 werden de karakters voor gebruik in scholen definitief vastgesteld. Twee, niet meer gebruikte hiragana- en katakana-tekens, werden kort na de Tweede Wereldoorlog afgeschaft. Beide schriftsoorten hebben tegenwoordig dus 46 basis-karakters. Toch heten beide tekensets nog steeds Gojūon (50 klanken): hiragana no gojūon en katakana no gojūon.

Katakana in Unicode In Unicode neemt katakana de code U+30A0 tot U+30FF in;

  0123456789ABCDEF30A ゠ァアィイゥウェエォオカガキギク30B グケゲコゴサザシジスズセゼソゾタ30C ダチヂッツヅテデトドナニヌネノハ30D バパヒビピフブプヘベペホボポマミ30E ムメモャヤュユョヨラリルレロヮワ30F ヰヱヲンヴヵヶヷヸヹヺ・ーヽヾヿ

Referenties

Categorie:Japans schrift Categorie:Transliteratie Categorie:Syllabisch schrift