Orléans (Latijn: Aurelianum/Aurelia) is een stad in Midden-Frankrijk, 130 km ten zuiden van Parijs. Het is de prefectuur van het departement Loiret en van de regio Centre-Val de Loire in de voormalige provincie Orléanais. Het is een universiteitsstad en een bisschopszetel, met een kathedraal. De gemeente telde inwoners op (circa 430.000 in de gehele agglomeratie). De stad ligt aan de Loire op een gemiddelde hoogte van 116 meter (90–124 meter) boven NAP.
thumb|links|Kathedraal Cathédrale Sainte-Croix
Geschiedenis Cenabum was een versterking van de Galliërs, de hoofdstad van de Carnutes. De plaats werd gebouwd op een hoogte op de noordelijke oever van de Loire, bij een natuurlijke oversteekplaats over de rivier. De stad werd in maart van 52 v.Chr. door de Romeinen onder Julius Caesar verwoest als represaille voor het vermoorden van de Italiaanse handelaren daar een maand eerder. Cenabum werd heropgebouwd maar verloor haar rol als hoofdstad aan Chartres (Autricum). De Gallo-Romeinse stad beschikt over een theater en een aquaduct, maar weinig sporen zijn overgeleverd. Orléans werd gesticht tijdens de regering van de Romeinse keizer Aurelianus, en van zijn naam is de naam van de stad afgeleid. In de vierde eeuw werd een stadsmuur gebouwd die een rechthoekige oppervlakte van 25 hectare omvatte. In de vijfde eeuw werd de plaats de hoofdstad van de Civitas Aurelianorum.
Ten tijde van de Merovingen werd Orléans korte tijd een zelfstandig koninkrijk (511–613). Chlodomer (511–524), Chlotharius I (524–561) en Guntram I (561–592) volgden elkaar op als koning. Later werd het de zetel van een graafschap, maar tegen het einde van de middeleeuwen werden de heren van Orléans weer tot hertog verheven. Orléans was de traditionele apanage van de jongere broer van de koning van Frankrijk, die de titel hertog van Orléans droeg.
De economie rustte op de wijnbouw en op de handel. De stad lag gunstig aan de rivier en aan een kruispunt van handelswegen. In 1306 kreeg de stad een universiteit. De universiteit stond vooral bekend om haar opleiding in de rechten. Het Beleg van Orléans in 1428–1429 was het keerpunt in de Honderdjarige Oorlog. Op 8 mei 1429 werd de stad onder leiding van Jeanne d'Arc uit de maandenlange belegering bevrijd.
De universiteit maakte van Orléans een centrum van het humanisme en ook van de reformatie in de zestiende eeuw. De ideeën van Luther kwamen al vroeg in Orléans door studenten uit de Duitse landen. Johannes Calvijn was student in Orléans. In 1560–1561 werd in Orléans een Staten-Generaal gehouden. De mislukking hiervan droeg bij aan de start van de Hugenotenoorlogen, waaronder de stad erg te lijden kreeg.
De achttiende eeuw vormde een gouden tijd voor Orléans. In 1773 bouwde François Lupot in Orléans de eerste gitaar met zes enkele snaren.
In de negentiende eeuw vestigde zich industrie in de stad. Orléans werd ook een garnizoenstad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de stad zwaar gebombardeerd.
Verkeer en vervoer In de gemeente ligt spoorwegstation Orléans.
Geografie De oppervlakte van Orléans bedroeg op ; de bevolkingsdichtheid was toen inwoners per km². Zowel de Loire als de Loiret stromen door de gemeente.
De onderstaande kaart toont de ligging van Orléans met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.
links|360px
Demografie Onderstaande figuur toont het verloop van het inwoneraantal van Orléans vanaf 1962.
Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie population sans doubles comptes (zie de gehanteerde definities)
Stadsbeeld Het centrum van de oude stad wordt gevormd door de Place du Martroi, waar zich sinds 1855 een ruiterstandbeeld van Jeanne d'Arc bevindt. De bekendste bezienswaardigheid is de Cathédrale Sainte-Croix uit het jaar 1278. Zij bevindt zich aan de oostzijde van de Place du Martroi en werd gebouwd op de plaats van een oudere kerk uit de 10e eeuw.
Musea La maison de Jeanne d'Arc, museum over Jeanne d'Arc Musée historique et archéologique de l'Orléanais, historisch museum Musée des Beaux-Arts d'Orléans, kunstmuseum
Galerij
Sport US Orléans is de professionele voetbalclub van Orléans en speelt in het Stade de la Source.
Orléans was acht keer etappeplaats in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. Onder meer Jean Stablinski en Eddy Merckx wonnen in Orléans. In 2024 startte voor het laatst een etappe in Orléans.
Stedenbanden Dundee (Verenigd Koninkrijk) Krakau (Polen) Kristiansand (Noorwegen) Lugoj (Roemenië) Münster (Duitsland) New Orleans (Verenigde Staten) Parakou (Benin) Saint-Flour (Frankrijk) Tarragona (Spanje) Treviso (Italië) Utsunomiya (Japan), sinds 1989 Wichita (Verenigde Staten) Yangzhou (China)
Geboren in Orléans
Abbo van Fleury (940-1004), scholaster en abt Charles Péguy (1873–1914), dichter Raoul Blanchard (1877–1965), geograaf Jean Zay (1904-1944), advocaat en politicus Reynald Pedros (1971), voetballer Patrick Barul (1977), voetballer Florian Thauvin (1993), voetballer Kessya Bussy (2001), voetbalster Bérénice Comby (2006), shorttrackster
Externe link Website van de gemeente Orléans
Categorie:Hoofdstad van een Franse regio