thumb|Voorgevel hoofdkantoor Rabobank in Utrecht in 1996. thumb|Een Rabobankfiliaal in Mijnsheerenland in de jaren 70. thumb|Rabobankspaarpot uit de jaren 70 met het logo ontworpen door Total Design (Wim Crouwel & Wim van der Weerd) in 1973. thumb|Het logo ontworpen door het Engelse Newell & Sorrell in 1994. De Rabobank (handelsnaam van de Coöperatieve Rabobank ) is een Nederlandse bank, statutair gevestigd te Amsterdam, met het hoofdkantoor in Utrecht.
Eind negentiende eeuw is de bank begonnen als een verzameling van kleine boerenleenbanken. Rabobank is in 1972 ontstaan uit een fusie tussen de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank en de Coöperatieve Centrale Boerenleenbank, die beide in 1898 waren opgericht. Zij fuseerden tot de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank B.A., met als handelsnaam Rabobank.
In 2016 is de structuur van de Rabobank gewijzigd. De 106 lokale Rabobanken en Rabobank Nederland zijn gefuseerd tot één bank, de Coöperatieve Rabobank U.A. Het heeft sindsdien één bankvergunning van De Nederlandsche Bank.
In 2019 beheerden de 89 lokale Rabobanken 371 vestigingen. Het totale personeelsbestand van de lokale banken omvat ongeveer 24.840 formatieplaatsen. De Rabobank bedient ruim 9,5 miljoen klanten wereldwijd, waarvan bijna 8,8 miljoen in Nederland. 8 miljoen hiervan zijn particulieren. 1,9 miljoen (2019) klanten zijn ook lid van de Rabobank. Wereldwijd hebben de Rabobank en al haar dochterondernemingen 43.822 medewerkers. De Rabobank had in 2004 en 2010 het grootste marktaandeel in de hypotheekmarkt met ongeveer een kwart van alle hypotheken in zijn portfolio.
Rabobank was van 2002 tot 2021 als internetbank ook in België actief. Rabobank.be vertrekt met stille trom uit België, De Standaard, 19 maart 2021
Geschiedenis thumb|Een filiaal van de Raiffeisenbank in Utrecht in 1965 thumb|Een filiaal van de Boerenleenbank in Nijmegen in 1960 Vanaf 1895 sloegen boeren en tuinders de handen ineen om kredietcoöperaties te starten volgens het Raiffeisen-systeem. De Rabobank Groep is ontstaan in 1972 door een fusie tussen de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank en Coöperatieve Centrale Boerenleenbank in de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank. De nieuwe bank gebruikte de naam Rabobank als handelsnaam, omdat ze Raiffeisen-Boerenleenbank te lang en te moeilijk om te onthouden vond. De naam is ontleend aan de beginletters van Raiffeisenbank-Boerenleenbank. Sinds 1980 wordt de bank nog slechts aangeduid als Rabobank.
De Rabobank probeert zich te profileren als een bank die zich anders gedraagt dan andere banken. In reclamespotjes wordt daarom veel aandacht geschonken aan het 'coöperatieve' karakter. Dit houdt in dat de Rabobank uit 89 (2019) lokale banken bestaat, die onderdeel zijn van één gezamenlijke coöperatie. Elke lokale bank heeft nog altijd een lokale ledenraad, een lokale raad van commissarissen en een lokale directievoorzitter.
Lidmaatschap en bestuur Lidmaatschap van de lokale coöperaties was van oudsher verplicht gesteld voor ondernemers die geld leenden, terwijl andere klanten geen lid konden worden. De Rabo-coöperaties kenden voor de leden een beperkte aansprakelijkheid van 5.000 gulden. Bij het honderdjarig bestaan van de Rabobank in 1998 werd besloten de coöperaties te moderniseren. Alle klanten kunnen sindsdien vrijwillig lid worden en de aansprakelijkheid verviel.
In 2001 begon de Rabobank met een ledenwerfcampagne. Het ledental steeg van ruim 500.000 in 2000 naar 1,9 miljoen tegen het einde van 2012. Het aantal lokale Rabo-coöperaties neemt juist door fusies drastisch af. Het aantal lokale Rabo-coöperaties daalde van 547 in 1996 naar 139 in 2012. De coöperaties worden dus zowel qua ledental als geografische omvang steeds groter.
Om de groter wordende coöperaties beter te kunnen besturen, bestaat sinds 2004 de mogelijkheid het zogeheten 'directiemodel' in te voeren. Hierbij wordt de coöperatie volledig bestuurd door professionals. De directe zeggenschap van de leden verdwijnt hierbij grotendeels door de instelling van een gekozen ledenraad van minimaal 30 en maximaal 50 leden. De ledenraad vervangt qua functie de algemene ledenvergadering (ALV) vrijwel geheel. De ALV mag dan alleen nog beslissen over opheffing of uittreding van de coöperatie uit Rabobank Nederland.
In 2016 is de structuur van de Rabobank verder gewijzigd. De lokale Rabobanken en Rabobank Nederland zijn gefuseerd tot één bank. In 2017 werd de aparte managementlaag voor Rabobank Nederland opgeheven en samengevoegd met de Raad van Bestuur tot de Groepsdirectie. Sindsdien kent de Rabobank onder meer de volgende bestuursorganen:
De algemene ledenraad (benoemt onder meer de RvC, keurt besluiten van de RvC en RvB goed en stelt de jaarrekening vast) De raad van commissarissen (ziet toe op de RvB) De groepsdirectie (het dagelijks bestuur van de Rabobank) Lokale ledenraden (benoemen de lokale RvC's) Lokale raden van commissarissen (de voorzitters van de lokale RvC's vormen samen de algemene ledenraad) Lokale banken, die ieder een directievoorzitter hebben
Voorzitters Raad van Commissarissen Ron Teerlink (2016 - 2021) Marjan Trompetter (2021 - )
Voorzitters Groepsdirectie Wiebe Draijer (2016 - 2022) - tussen 2014 en 2016 voorzitter van de RvB van Rabobank Nederland Bas Brouwers (interim) Stefaan Decraene (2023 - )
Ontwikkeling aantal lokale banken en ledental JaarAantal lokaleRabobankenGezamenlijkledentalGemiddeldledental1995547595.0001.0881996510585.0001.1471997481525.0001.0911998445515.0001.1571999424510.0001.2032000397550.0001.3852001369825.0002.23620023491.108.0003.17820033281.360.0004.14620042881.456.0005.05620052481.551.0006.25420061881.641.0008.72920071741.638.0009.41420081531.707.00011.15720091471.762.00011.98620101411.801.00012.77320111391.862.00013.39620121361.918.00014.10320131361.931.00014.19920141131.959.00017.33620151061.945.00018.34920161031.927.00018.70820171021.916.00018.7842018101ca. 1,9 miljoenca. 19.000201989ca. 1,9 miljoenca. 21.000
Controverses Prime Champ Rabobank is meerdere malen in verlegenheid gebracht doordat ze voor de helft eigenaar was van het champignonbedrijf Prime Champ. In 2006 was de Rabobank voor 2 miljoen euro aansprakelijk gesteld voor een faillissement van (een voorloper van) het bedrijf. De Rabobank kwam in 2012 ook in opspraak, omdat personeelsleden van Prime Champ uitgebuit zouden worden.Rabobank belast door Prime Champ (Dagblad de Limburger, 21 augustus 2012) Prime Champ kwam daarna nog verder in het nieuws omdat deze dochteronderneming verschillende keren vervuild afvalwater op de Gekkengraaf had geloosd. Dat maakte Waterschap Peel en Maasvallei bekend. Na deze controverses verkocht de Rabobank het aandeel.
Liborschandaal De grote zakenbanken in Londen geven dagelijks de rente door op kortlopende leningen die ze elkaar in rekening brengen. Het betreft de kortlopende rentetermijnen van 1 dag oplopend tot 1 jaar. Toen naar buiten kwam dat sommige banken deze rente sinds 1991 al opzettelijk soms te hoog of te laag opgaven, was het Liborschandaal geboren. Omdat de Libor-rente ook in de Verenigde Staten wordt gebruikt om de prijs van derivaten te berekenen, kwamen ook de Amerikaanse toezichthouders in het geweer. Barclays en UBS waren de eerste twee deelnemers, die een schikking moesten treffen van respectievelijk 460 miljoen en 1500 miljoen dollar. RBS kreeg een boete van 612 miljoen dollar.'Libor scandal: RBS fined £390m', BBC News, 6 februari 2013, laatst geraadpleegd op 30 oktober 2013.
Op 29 oktober 2013 werd bekendgemaakt dat de Rabobank tot overeenstemming was gekomen met De Nederlandsche Bank (DNB), het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM), de Financial Conduct Authority (FCA) in het Verenigd Koninkrijk, de Commodity Futures Trading Commission (CFTC) in de Verenigde Staten, het Amerikaanse Openbaar Ministerie (Department of Justice; DOJ) en de Japanse Financial Services Authority (JFSA). Dit in verband met hun onderzoeken naar Rabobanks inzendingsprocedures met betrekking tot de London Interbank Offered Rate (Libor) en de Euro Interbank Offered Rate (Euribor) in het verleden. De Rabobank ging akkoord met het betalen van schikkingsbedragen aan OM, FCA, CFTC en DOJ van in totaal circa 774 miljoen euro.'Rabobank treft schikking in Libor- en Euriboronderzoeken', Rabobank. Hiervan ging 70 miljoen euro naar het Nederlandse Openbaar Ministerie. In ruil daarvoor volgde er geen strafrechtelijk onderzoek. De Nederlandsche Bank nam ook maatregelen. Topman Piet Moerland stapte vervroegd op.'Rabobank schikt in Libor-affaire voor €774 miljoen', De Telegraaf, 29 oktober 2013, laatst geraadpleegd op 30 oktober 2013.'DNB neemt maatregelen bij Rabobank wegens Libor affaire', De Nederlandsche Bank, 29 oktober 2013.'Rabobank treft schikking in Libor- en Euriboronderzoeken. Rabobank neemt strenge corrigerende maatregelen', Rabobank, 29 oktober 2013 (persbericht).
Deskundige Marike Stellinga verbaasde zich bij Pauw & Witteman vooral over de lakse opstelling van de hoofddirectie sinds het vernemen van het schandaal in 2008. De juiste maatregelen werden domweg niet genomen.Marike Stellinga over de boete voor de Rabobank, Pauw & Witteman, 29 oktober 2013.
Op 7 maart 2024 kwam naar buiten dat in tegenstelling tot de rechtbank het gerechtshof te Amsterdam claimclub Elco wel in de gelegenheid stelt schade te claimen bij Rabobank inzake de Libor fraude.Claimclub kan toch door met Libor-zaak tegen Rabobank
Witwasschandaal De Rabobank trof in februari 2018 voor 298 miljoen euro een schikking met justitie in Amerika. De bank had de interne controles niet op orde waardoor voor honderden miljoenen dollars aan drugsgeld via de Amerikaanse Rabobank-dochter RNA in Californië werd witgewassen.Rabobank schikt voor 298 miljoen euro in VS
Eerlijke geldwijzer In een rapport van Eerlijke Geldwijzer dat in februari 2018 werd gepubliceerd werd de Rabobank bekritiseerd om het financieren van de vleesindustrie. Het rapport, dat tot stand kwam via een samenwerking tussen Amnesty International, FNV, Milieudefensie, Oxfam Novib, PAX, en World Animal Protection bleek Rabobank in de periode tussen 2012 en 2017 € 6,8 miljard geïnvesteerd te hebben in grootschalige vleesindustrie. Waaronder € 1,9 miljard in het Amerikaanse bedrijf Tyson Foods, dat herhaaldelijk in het nieuws kwam vanwege dierenmishandeling.
Ontbossing Het rapport EU bankrolling ecosystem destruction'EUROPA, Geldschieter van natuurverwoesting' van een coalitie van maatschappelijke organisaties laat zien hoeveel geld er vanuit in de EU gebaseerde financiële instellingen naar sectoren die een risico vormen voor ecosystemen, waaronder 30,9 miljard dollar van Rabobank. Het rapport wijst op het belang van EU-regulering van de financiële sector om de financiering in overeenstemming te brengen met de mondiale 1,5°C- en biodiversiteitsdoelstellingen. Rabobank heeft al veel maatschappelijke kritiek ontvangen omdat de bank betrokken was bij de financiering van honderden boeren die illegale ontbossing pleegden in Brazilië. Onderzoek linkt de investeringen van Rabobank aan het verloren gaan van ongeveer 390.000 ha aan natuur in het Amazonewoud en in het Cerradogebied (2000-2022).'€ 0.7 billion in profits, € 66 billion in damages - Rabobank's destructive financing of deforestation in Brazil', Profundo, 5 juli 2023.'NRC: Leningen Rabobank veroorzaken grote milieuschade in Brazilië', NRC, 5 juli 2023.'FD: Rabobank en de ontbossers' Verder onderzoek van onder meer de Eerlijke Geldwijzer geeft aan dat Rabo de lobby van ontbossers steunt.'Rabobank faciliteert lobby van braziliaanse ontbossers met miljarden'
Milieudefensie heeft Rabobank op de lijst van grote vervuilers geplaatst omdat de bank in de periode 2015-2022 meer dan 1,4 miljard euro geïnvesteerd zou hebben in bedrijven die betrokken zijn bij ontbossing.
Ledencertificaten