Het koninkrijk Northumbria (Nederlands: Northumbrië) was een van de belangrijkere Angelsaksische koninkrijken in het Engeland van voor Willem de Veroveraar. Het behoorde tot wat wel de heptarchie wordt genoemd. De naam verwijst naar het gebied, ten noorden van de rivier de Humber. De hoofdstad van dit koninkrijk was Monkchester, het tegenwoordige Newcastle upon Tyne.
Het gebied strekte zich uit van de Humber tot de Forth. Het koninkrijk ontstond uit de samenvoeging van twee andere rijken: Deira en Bernicia. Koning Edwin (616 - 632) aanvaardde het christendom in 627 en was Bretwalda van 627 tot 632. Ook zijn opvolgers Oswald (633-641) en Oswiu (641-670) droegen die titel.
In 810 of kort daarvoor kwam Eanred, zoon van Eardwulf, op de troon en heerste tot 841. Tijdens zijn regering erkende Northumbria in 827 het oppergezag van Egbert, koning van Wessex.
Het Grote heidense leger (Nieuwengels: Great Heathen Army) van Deense Vikingen landde in 867 op de Britse kust en veroverde Northumbria, dat een onderdeel van de Danelaw werd. Een Engelse herovering bleef tijdelijk, in 878 werd het Deense Koninkrijk Jorvik gevestigd. In 954 werd Northumbria door de Engelsen veroverd en onderdeel van het Koninkrijk Engeland; hiermee hield het op te bestaan als onafhankelijk koninkrijk en werd het een graafschap.
Koningen van Northumbria De data, de namen en feiten over de eerste heersers over Bernicia en Deira (gelijk aan de andere heersers in de heptarchie) zijn meestal aannames. Naam PERIODE Opmerkingen Esa ca. 500 van Bernicia Eoppa ca. 520 van Bernicia Ida 547 - 559 van Bernicia Glappa 559 - 560 van Bernicia; zoon van Ida Aelle 559 - 589 van Deira Adda 560 - 568 van Bernicia; zoon van Ida Aethelric 568 - 572 van Bernicia; zoon van Ida Theodric 572 - 579 van Bernicia; zoon van Ida Frithuwald 579 - 585 van Bernicia; zoon van Ida Hussa 585 - 592 van Bernicia; zoon van Ida Aethelric 589 - 604 van Deira Aethelfrith 593 - 616604 - 616 van Bernicia; zoon van Aethelricvan Deira Edwin 616 - 633 van Deira + Bernicia; zoon van Aelle Eanfrith 633 - 634 van Bernicia; zoon van Aethelfrith Osric 633 - 634 van Deira; neef van Edwin Oswald 633 - 642634 - 642 van Deira; zoon van AethelfrithBernicia Oswiu 642 - 655 van Bernicia; zoon van Aethelfrith Oswine 644 - 651 van Deira; zoon van Osric Aethelwold 651 - 655 van Deira; zoon van Oswald 655 Deira vormt samen met Bernicia het koninkrijk Northumbria Oswiu 655 - 670 656 - 664 Aelhfrith, onder-koning in Deira; zoon van Oswiu; Ecgfrith 670 - 688 zoon van Oswiu 670 - 679 Aelfwine, onder-koning in Deira; zoon van Oswiu Aldfrith 688 - 704 zoon van Oswiu Eadwulf 704 - 705 usurpator Osred I 705 - 716 zoon van Aldfrith Coenred 716 - 718 Osric 718 - 729 (mogelijk) zoon van Aldfrith Ceolwulf 729 - 737 broer van Coenred Eadberht 737 - 758 Oswulf 758 - 759 zoon van Eadberht Aethelwald Moll 759 - 765 Alhred 765 - 774 Aethelred I 774 - 778 zoon van Aethelwald Moll Ælfwald I 779 - 789 zoon van Oswulf Osred II 789 - 790 zoon van Alhred Aethelred I 790 - 796 (opnieuw) Osbald 796 Eardwulf 796 - 806 Aelfwald II 806 - 808 Eardwulf 808 - 820 (opnieuw) Eanred 810 - 844 zoon van Eardwulf Aethelred II 840 - 844 zoon van Eanred Raedwulf 844 Aethelred II 844 - 848 (opnieuw) Osberht 848 - 862 Ælla 862 - 867 Osberht 867 (opnieuw)
Nalatenschap De naam Northumbria komt om historische en toeristische redenen tegenwoordig weer meer in gebruik. Northumberland is een Engels graafschap dat de naam van het oude koninkrijk nog voortzet.
Afkomstig uit Northumbria Willibrord (658-739), missionaris en bisschop van Utrecht Beda (658-735), abt en geschiedschrijver Willehad (ca. 740-789), missionaris en bisschop van Bremen Alcuinus van York (735-804), geleerde en schrijver, raadgever van Karel de Grote
Categorie:Angelsaksen Northumbria Northumbria Categorie:Geschiedenis van Noordoost-Engeland Categorie:Geschiedenis van Noordwest-Engeland Categorie:Northumberland Categorie:Cumbria