Herscheppingen, vrij naar Ovidius is een dichtbundel van Charivarius uit 1926. Het is een herschepping van de vijftien boeken van de Metamorphosen van Ovidius in vijftien Zangen. De verzen zijn geschreven in dactylische hexameters, de klassieke versvoet van een Grieks epos, op gekruist rijm.KB: Charivarius, Herscheppingen, vrij naar Ovidius, 1926, 87 p., ill., Tjeenk Willink te Haarlem De Eerste Zang begint:
Diep was het menschengeslacht in de zee van de zonde verzonken. Zeus, op vergelding bedacht, voelt het vuur van zijn tooren ontvonken.
De Romeinse dichter Ovidius gaf een verslag van de schepping van de wereld tot aan zijn eigen tijd, waarin hij vele verhalen uit de Griekse mythologie voor het nageslacht vastlegde. Sommige verhalen eindigen met de dood van de hoofdpersoon, maar de meeste avonturen sluiten af met een metamorfose, een gedaanteverwisseling op gezag van een gekrenkte godheid.
De vertaling die Vondel in 1671 maakte, heet ook Herscheppinge. Het was de laatste integrale vertaling van Ovidius' magnum opus tot de verschijning van Ovidius Metamorphosen, een eigentijdse maar consciëntieuze vertaling in jambische verzen door Marietje d'Hane-Scheltema uit 1998.M. d'Hane-Scheltema, Ovidius Metamorphosen, 1998, Athenaeum-Polak & Van Gennep, De versie die Charivarius schiep, is ook eigentijds en weerspreekt de oorspronkelijk gemelde gebeurtenissen niet, maar hier en daar worden verhaalelementen waar Ovidius over uitweidde, met een enkel woord afgedaan. Zoals de meeste Nederlandse schrijvers, maakte Charivarius een selectie. In de Inleiding steekt hij de hand in eigen boezem:
Maar vooreerst erken ik niet dat mijn bewerkingen parodieën zijn, doch - toegegeven, een oogenblik. Mag ik dan de aandacht der hoofdschudders vestigen op het vijfde bedrijf van "Midsummer-night's Dream", waarin de Britsche Bard het verhaal van Pyramus en Thisbe, door Ovidius toch stellig als ernstig drama bedoeld, aan flarden scheurt tot een clownerie, geschikt om een kinderpartijtje aan het gieren te brengen? Zoo bar heb ik het hier zeker niet gemaakt. Ik zie in deze vertaling geen zweem van bespotting, noch hier, noch in andere zangen. Men bespot geen dichter dien men eert en liefheeft.
De bundel Ruize-rijmen uit 1922 is van dezelfde uitgever en bevat reeds negen stukjes van het werk. Het eerst werden de vijftien zangen gepubliceerd in De Groene Amsterdammer met lijntekeningen van L.J. Jordaan. Voor de nieuwe uitgave vervaardigde J. Pfersisch enkele aanvullende silhouettes.
De Zangen zijn: Deucalion en Pyrrha, naar Liber I, vv. 313-415 de Griekse Noach en zijn vrouw, herschiepen de mensheid door stenen achter zich werpen. Echo, naar Liber III, vv. 339-401 werd een weerklank, een echo. Narcissus, naar Liber III, vv. 339-401 werd een geelwitte bloem, een narcis. Arachne, naar Liber VI, vv. 1-145 door Pallas Athena veranderd in een spin. Pyramus en Thisbe, naar Liber IV, vv. 55-166 stierven, maar deden een moerbeiboom van kleur verschieten. Icarus, naar Liber VIII, vv. 183-235 vloog te hoog en stortte neer bij het eiland Ikará in de Icarische of Egeïsche Zee Scylla, naar Liber VIII, vv. 6-151 prinses van Megara, veranderde in een zeemeeuw Philemon en Baucis, naar Liber VIII, vv. 626 vergroeiden tot bomen Pygmalion, naar Liber X, vv. 243-297 schiep een standbeeld dat levend werd gemaakt door Venus Phaëton, naar Liber I, vv. 746-778 bereed de zonnewagen van zijn vader Helios, maar vloog te laag en verschroeide Afrika Koning Midas, naar Liber XI, vv. 146-193 de koning van Phrygië, wiens oren Apollo ezelsoren maakte Io, naar Liber I, vv. 583 - 681 kreeg de gedaante van een koe (van Zeus) Bacchus en de Matrozen, uit Liber III die hij in dolfijnen veranderde Actaeon, naar Liber III, vv. 138-250 werd een damhert Atalanta, naar Liber X, vv. 560-650 werd met haar minnaar Hypomenes veranderd in leeuwen
Noten
Categorie:Nederlandstalige dichtbundel Categorie:Humoristisch boek