Johannes Weissenbruch (Den Haag, 18 maart 1822 - aldaar, 15 februari 1880), beter bekend als Jan Weissenbruch, was een van de bekendste stadsschilders uit de negentiende eeuw. Hij was niet alleen een bekend schilder, maar verwierf ook als aquarellist, tekenaar, lithograaf en vooral als etser faam. Hij was een neef van beeldend kunstenaar Jan Hendrik Weissenbruch.
Levensloop Januari 1834 werd de elfjarige Jan Weissenbruch ingeschreven als leerling van de Teekenacademie, die later de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten zou gaan heten.Inschrijvingslijst, archief Academie van Beeldende Kunsten, Haags Gemeentearchief, 0058-01/34 Hij zou er blijven tot en met het schooljaar 1840/41. Enkele van zijn leraren waren Georg Hessler, Antonie Waldorp, Isaac Cornelis Elink Sterk, maar vooral Sam Verveer bracht hem de compositie van stads- en dorpsgezichten bij.
Jan Weissenbruch was vooral in Den Haag werkzaam, hoewel hij ook enige tijd verbleef in Leerdam, in Culemborg en in België, waar hij onder andere Sint-Denijskerk (Luik) schilderde. Zijn voorkeur ging uit naar zeer minutieus geschilderde stadsgezichten, met bruggetjes en kanalen en vaak met scherp invallend zonlicht. In zijn grafisch werk bereikte hij een grote vrijheid, wat zijn faam ten goede kwam.
Nauwelijks van de academie, in 1847, speelde hij al een rol bij de oprichting van het artistieke genootschap Pulchri Studio, samen met zijn neef Johan Hendrik, Willem Roelofs en de eerste voorzitter Bart van Hove. Bij de taakverdeling namen Weissenbruch en Lambertus Hardenberg de organisatie van de kunstbeschouwingen onder hun hoede. Hij was in 1848 medeoprichter van de Haagsche Etsclub en won in 1857 een gouden medaille op een Haagse tentoonstelling.
Weissenbruch was ook restaurateur en kunstverzamelaar. Hij verzamelde onder andere tekeningen, prenten en boeken.
Werken Een selectie van de werken van Jan Weissenbruch. Datering Titel Verblijfplaats Afbeelding na 1848 De Goilberdingerpoort in Culemborg, gezien vanuit het zuiden onbekend 100px 1850 De oude haven met de Bottelpoort in Nijmegen Museum Het Valkhof 100px 1850-1854 Aan de Lek bij Elshout Teylers Museum 100px 1850-1860 De kerk van St. Denis te Luik Rijksmuseum Amsterdam 100px 1860 Binnenplaats bij het stadhuis te Culemborg Dordrechts Museum 100px 1860-1862 Gezicht op de Mariakerk te Utrecht Museum Boijmans Van Beuningen 100px Een straat in het oude deel van Batavia Rijksmuseum Amsterdam 100px Gezicht op de Muurhuizen bij de Dieventoren te Amersfoort Rijksmuseum Twenthe 100px Een stadspoort in Leerdam Rijksmuseum Amsterdam 100px
Categorie:Nederlands aquarellist Categorie:Nederlands etser Categorie:Nederlands lithograaf Categorie:Nederlands tekenaar Categorie:Schilder van de Haagse School