thumb|250px|Munt van keizer Tiberius uit 31. De naam van Sejanus, die oorspronkelijk eveneens vermeld was, is in het kader van Sejanus' damnatio memoriae uitgewist Lucius Aelius Seianus (vermoedelijk Volsinii, 20 v.Chr. - Rome, 18 oktober 31), beter bekend als Sejanus, was een ambitieus soldaat, vriend en vertrouweling van de Romeinse keizer (princeps) Tiberius. Van geboorte afkomstig uit de stand der equites bereikte Sejanus de machtige positie van pretoriaanse prefect (commandant) van Romeinse keizerlijke lijfwacht. Deze lijfwacht stond bekend als de pretoriaanse garde. Sejanus bekleedde de positie van pretoriaanse prefect van 14 n.Chr. tot op het moment van zijn dood in 31 n.Chr..
Hoewel de pretoriaanse garde formeel reeds werd opgericht onder het bewind van keizer Augustus, introduceerde Sejanus een aantal hervormingen, waardoor de pretoriaanse garde zich van een zuivere lijfwacht tot een krachtige en invloedrijke tak van de uitvoerende macht ontwikkelde, die zich onder meer met de openbare veiligheid en het burgerlijk bestuur bemoeide. Uiteindelijk speelde de pretoriaanse garde ook een belangrijke rol in de Romeinse politiek. Deze door Sejanus ingezette veranderingen zouden een blijvende invloed hebben op het verdere verloop van de geschiedenis tijdens het principaat.
Tijdens de jaren 20 bouwde Sejanus zijn macht geleidelijk aan op door zijn invloed op Tiberius te consolideren en door daarnaast zijn potentiële en werkelijke politieke tegenstanders een voor een te elimineren. Hieronder was ook de zoon van de keizer, Drusus Julius Caesar. Toen Tiberius zich in 26 n.Chr. op Capri terugtrok, kreeg Sejanus de facto de controle over het gehele staatsapparaat in handen. Hoewel niet in naam vervulde hij enige jaren de rol van heerser over het gehele Romeinse rijk. Na enige tijd de invloedrijkste en meest gevreesde burger van Rome te zijn geweest, viel Sejanus in 31 n.Chr. echter plotseling in ongenade. Dit was net op het moment dat zijn carrière door zijn uitverkiezing tot consul een hoogtepunt had bereikt. Te midden van vermoedens van samenzwering tegen Tiberius werd Sejanus gearresteerd en onmiddellijk ter dood gebracht. Veel van zijn volgelingen trof hetzelfde lot.
Afkomst Sejanus werd in 20 v.Chr. in Volsinii in Etrurië geboren in de familie van Lucius Seius Strabo,, Annalen IV.1 de prefect van de pretoriaanse garde onder de princeps Augustus. De Seii waren Romeinen van de ridderlijke rang, de laagste van de twee hoogste sociale klassen ten tijde van de Romeinse Republiek en het begin van het principaat. Sejanus' grootvader onderhield echter relaties met senatoriale families door zijn huwelijk met Terentia, een zuster van de vrouw van Gaius Maecenas, een van keizer Augustus' machtigste politieke bondgenoten., 76
Strabo trouwde zelf in even illustere families in. Mogelijk huwde hij een dochter van Quintus Aelius Tubero, waardoor hij zich verbond met de meer prestigieuze gens Aelia. Lucius Seius Tubero, in 18 n.Chr. consul suffectus, was waarschijnlijk een zoon van hem. Strabo's laatste vrouw was Cosconia Gallita, de zuster van Servius Cornelius Lentulus Maluginensis (consul suffectus in 10 n.Chr.) en Publius Cornelius Lentulus Scipio (consul suffectus in 2 n.Chr.), en misschien een halfzuster van Quintus Junius Blaesus (consul suffectus in 10 n.Chr.). Sejanus kan een kind zijn geweest uit dit huwelijk. Hij werd later door Aelius Gallus geadopteerd in de prestigieuzere gens Aelia. Conform de Romeinse gewoonten over naamgeving kwam hij nu bekend te staan als Lucius Aelius Seianus, of kortweg Sejanus.
De familie waarin Sejanus geadopteerd werd, telde twee consuls in hun rijen: de eerder genoemde Quintus Aelius Tubero (consul in 11 v.Chr.) en Sextus Aelius Catus (consul in 4 n.Chr.), die de vader was van Aelia Paetina, de tweede vrouw van keizer Claudius. Sejanus' oom Junius Blaesus onderscheidde zich als militair commandant en werd in 21 n.Chr. proconsul van Africa. Hij verdiende een triomftocht voor het breken van de opstand van Tacfarinas., Annales III.72, III.73
Volgens de antieke historicus Tacitus was Sejanus ook een voormalig favoriet van de rijke gastronoom Marcus Gavius Apicius, wiens dochter Sejanus' eerste vrouw Apicata kan zijn geweest. Met Apicata had hij drie kinderen,, Annales IV.3 twee zonen en een dochter: Strabo, Capito Aelianus en Junilla.
Opbouw van een machtspositie Pretoriaanse prefect Het is waarschijnlijk dat Sejanus' vader Strabo hem zo rond 2 v.Chr. onder de aandacht van Augustus bracht via zijn connectie met Maecenas. Enige tijd na 2.v.Chr.Hoewel de Garde formeel in 27 v.Chr. door Augustus was opgericht, werden de eerste prefecten niet benoemd voor 2 v.Chr. zie Bingham, blz. 39 werd Strabo benoemd tot prefect van de pretoriaanse garde, een van de twee machtigste posities die een Romeins ridder binnen het Romeinse Rijk kon bereiken. Dit ambt voerde hij tot de dood van Augustus in 14 plichtsgetrouw en zonder incidenten uit. Er is weinig bekend over het leven dat Sejanus vóór deze datum heeft geleid, maar volgens Tacitus, begeleidde hij Gaius Caesar, aangenomen kleinzoon van Augustus, tijdens zijn campagnes in Armenië in 1 v.Chr. Het was na het aantreden van Tiberius in 14 n.Chr. dat Sejanus naast zijn vader Strabo tot prefect van de pretoriaanse garde werd benoemd. Hiermee begon zijn maatschappelijke carrière.
De pretoriaanse garde was een elite-eenheid van het Romeinse leger die door Augustus in 27 v.Chr. was opgericht met de specifieke functie om als lijfwacht voor de keizer en de leden van de keizerlijke familie te dienen., blz. 30 De pretoriaanse garde was echter veel meer dan een bewakingsdienst, ze nam ook een deel van de dagelijkse zorg van de stad, zoals de algemene veiligheid en civiele administratie voor zijn rekening., blz. 238 Verder was haar aanwezigheid ook een constante herinnering aan de mensen en de Senaat aan de aanzienlijke gewapende macht, die aan de basis stond van de keizerlijke macht., blz. 232 Augustus was echter voorzichtig om de republikeinse vernislaag van zijn regime te handhaven en stond slechts toe dat er negen cohorten werden gevormd (eentje minder dan in een normaal Romeins legioen). Deze negen cohorten werden onopvallend verspreid over verschillende logementen in de stad en stonden onder leiding van twee prefecten., blz. 231, blz. 40
Vanaf het moment dat zijn vader Strabo in 15 n.Chr. benoemd werd tot gouverneur van Egypte, was Sejanus de enige bevelhebber van de pretorianen. Hij begon met zijn hervormingen, die de pretoriaanse garde omvormden tot een krachtig instrument van het principaat., Romeinse geschiedenis LVII.19, blz. 43 In 20 n.Chr. werden de verstrooide kampementen, die over de stad waren verdeeld, gecentraliseerd in Castra Praetoria, een enkele garnizoensplaats buiten Rome.Tacitus, Annales IV.2Syme was van mening dat Tacitus de vermelding van deze hervormingen vertraagde tot het jaar 23 om stilistische redenen. De werkelijke datum dat de Castra Praetoria werd opgericht kan in 20 n.Chr. zijn geweest. zie Syme, Ronald (1958). Tacitus, Volume 1, blz. 424, Oxford University Press, Het aantal cohorten werd verhoogd van negen tot twaalf,, blz. 50 waarvan er steeds een de dagelijkse wacht bij het paleis hield. De praktijk van een gezamenlijke leiding, die verdeeld werd tussen twee prefecten, werd verlaten. Sejanus zelf benoemde voortaan de centurio's en tribunen. Nadat deze wijzigingen van kracht waren geworden, voerde Sejanus het bevel over een hem volledig loyale strijdkracht van 12.000 soldaten, die onmiddellijk inzetbaar was. De façade van Augustus werd niet langer meer opgehouden. Tiberius toonde openlijk de sterkte van de pretoriaanse garde bij militaire parades., Romeinse geschiedenis Texts/Cassius_Dio/57*.html#22 LVII.22
Vete met Drusus In zijn hoedanigheid van pretoriaanse prefect werd Sejanus al snel een vertrouwd adviseur van Tiberius. In het jaar 23 n.Chr. oefende hij al een grote invloed uit op de beslissingen van de keizer, die naar Sejanus verwees als "Socius Laborum" (partner in mijn werkzaamheden). Tegen die tijd was hij reeds verheven tot de rang van praetor, een positie die normaliter niet werd toegekend aan Romeinen die afkomstig waren uit de ridderlijke klasse. In het Theater van Pompeius werd te zijner ere een standbeeld opgericht, Essays, To Marcia On Consolation XXII.4-6 en in de Senaat werden zijn volgelingen bevoordeeld bij benoemingen van openbare ambten en gouverneurschappen. Deze bevoorrechte positie zorgde echter voor wrevel bij de senaatsklasse en de keizerlijke familie. In het bijzonder leverde het hem de vijandschap op van Drusus Julius Caesar, de zoon van Tiberius.
De geschiedenis tussen Sejanus en Drusus gaat ten minste terug tot 15 n.Chr. In dat jaar brak er een grote muiterij uit onder de legioenen die in Pannonia en Germania geposteerd waren. Terwijl zijn geadopteerde zoon Germanicus de orde in Germania herstelde, werd Tiberius' biologische zoon Drusus er op uitgestuurd om de opstand in Pannonia neer te slaan. Hij werd vergezeld door Sejanus en twee van de negen pretoriaanse cohorten., Annales I.24 Mede door wat de soldaten als slechte voortekens zagen, slaagde Drusus er snel in om de stabiliteit in het leger te herstellen. De belangrijkste aanstichters van de muiterij werden publiekelijk ter dood gebracht. Het kamp werd door de pretoriaanse cohorten verder van muiters gezuiverd en de legioenen keerden terug naar de winterkwartieren., Annalen I.29, I.30 Ondanks dit succes waren de komende jaren getuige van een groeiende vijandschap tussen Drusus en Sejanus. Blijkbaar lagen beiden heren elkaar niet.
Sinds het aantreden van keizer Tiberius, werd Drusus systematisch klaargestoomd als opvolger van zijn vader. Hij had in 18 n.Chr. met succes de legioenen in Illyricum aangevoerd., Annales II.44, II.62 In 21 n.Chr. deelde hij het consulaat met zijn vader Tiberius., Annales III.31 In de praktijk was Sejanus echter de tweede man in Romeinse Rijk. Sejanus was ambitieus en niet van zins om macht in te leveren. Al in 20 n.Chr. had Sejanus zijn relatie met de keizerlijke familie verstevigd door zijn jonge dochter Junilla te verloven met de zoon van Claudius, Claudius Drusus., Annales III.29 Op dat moment was Junilla slechts 4 jaar oud. De beoogde bruidegom kwam echter een paar dagen later bij een ongeluk door verstikking om het leven., De levens van twaalf Caesars, Leven van Claudius 27
Toen deze opzet dus in kiem was gesmoord, richtte Sejanus zijn aandacht op het elimineren van Drusus. Rond het jaar 23 n.Chr. had de vijandschap tussen de twee mannen een kritisch punt bereikt. Tijdens een ruzie had Drusus de pretoriaanse prefect een vuistslag toegediend. Ook betreurde hij openlijk dat "een vreemdeling uitgenodigd was om te helpen bij het regeren, terwijl de zoon van de keizer in leven was"., Annales IV.7 Met Tiberius al over de zestig, was er een reële mogelijkheid dat Drusus zijn vader in de nabije toekomst zou opvolgen. Dan was het afgelopen met Sejanus en zijn familie. Om zijn positie veilig te stellen beraamde Sejanus in het geheim een plan tegen Drusus. Sejanus moet een man met een grote overtuigingskracht zijn geweest. Hij slaagde erin Drusus' vrouw Livilla te verleiden en wist haar te overtuigen haar man te laten vergiftigen. Livilla schakelde daarvoor haar keukenslaven in, die Drusus langzamerhand wisten te vergiftigen. Drusus stierf op 13 september een ogenschijnlijk natuurlijke dood., Annales IV.8.
Consolidatie van de macht