Sprimont is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Luik. De gemeente telt ruim 15.000 inwoners. Op het grondgebied van Sprimont ligt het bedevaartsoord Banneux.
Geschiedenis miniatuur|Monument van de veldslag van 1794 Oude Dietse naam : Spir-Boum, Spereboum Bulletin de l'Institute Archeologique Liégeoise ( Vol. VII). Op het grondgebied van Sprimont zijn de oudste sporen van menselijke aanwezigheid in de Benelux aangetroffen. Het gaat om stenen werktuigen van zo'n 500.000 jaar oud in de voormalige Grot van Belle-Roche.
Tot de opheffing van het hertogdom Limburg was Sprimont de hoofdplaats van een van de vijf Limburgse hoogbanken. Deze hoogbank vormde een exclave, omdat zij niet aan de andere grensde. De hoogbank (schepenbank) Sprimont vormde samen met de hoogbank Herve de Waalse hoogbanken van het hertogdom Limburg (Quartier wallon). Bij de Franse opmars in 1794 vond hier op 17 en 18 september de Slag bij Sprimont plaats tussen het Oostenrijkse leger onder commando van Clerfait en het Franse Samber en Maasleger onder commando van Jean-Baptiste Jourdan.
Net als de rest van het hertogdom werd Sprimont bij de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door de Franse Republiek in 1795 opgenomen in het toen gevormde departement Ourthe.
In 1933 had Mariette Beco in Banneux een Mariaverschijning, na erkenning door de RK-kerk in 1949 werd Banneux een populaire bedevaartsplaats.
Kernen Naast Sprimont zelf liggen in de gemeente nog vier andere deelgemeenten.
Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Sprimont 26,95 6.426 238 62100A 2 Louveigné 21,63 4.484 207 62100B 3 Rouvreux 8,32 1.783 214 62100C 4 Dolembreux 10,54 1.569 153 62100D 5 Gomzé-Andoumont 7,02 909 129 62100E
Overige kernen In deze deelgemeenten zijn de volgende dorpen en gehuchten gelegen:
In Dolembreux liggen Betgné, Hautgné en Hayen. In Gomzé-Andoumont liggen Gomzé, Andoumont en Les Forges. In Rouvreux ligt Florzé. In Louveigné liggen Adzeux, Banneux, Blindef, Cornemont, Hotchamps en Stinval. In Sprimont zelf liggen onder meer Chanxhe, Damré, Fraiture, Lincé, Noidré, Ogné, Presseux en Rivage.
Bezienswaardigheden
Het Centre d'Interpretation de la Pierre, gelegen in de elektriciteitscentrale van een voormalige steengroeve, worden gesteenten en fossielen getoond. De Chemin de Fer de Sprimont toont industriële archeologie van transport en mijnbouw. De Sint-Martinuskerk werd al in 1067 vermeld. De rechterzijbeuk is 14e-eeuws. Overige delen van het schip zijn 16e-eeuws terwijl het kerkmeubilair grotendeels uit de 18e eeuw stamt.
Natuur en landschap In het noordwesten ligt de Carrière du Rondia, een groeve waarbij zich ook enkele grotten bevinden. Tegenwoordig wordt nabij Sprimont nog Blauwe hardsteen gewonnen. De hoogte aan de kerk bedraagt 242 meter.
Economie In Sprimont wordt blauwe hardsteen gewonnen.
Foto's
Demografische ontwikkeling Demografische evolutie voor de fusie
Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen op 31 december 1880: Afsplitsing van Dolembreux in 1879 1890: Afsplitsing van Rouvreux in 1886
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 101,51994 103,11995 104,41996 105,51997 107,91998 109,11999 109,32000 110,72001 110,92002 111,92003 113,12004 113,72005 114,12006 113,82007 115,32008 117,62009 118,92010 121,22011 122,32012 124,42013 125,42014 126,82015 128,22016 128,42017 129,02018 130,42019 131,02020 132,82021 133,02022 134,02023 135,02024 134,82025 135,12026 134,3
Politiek Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-200614-10-2012Gegevens 2012: elections2012.wallonie.be14-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %19%21%21%21%23%23%23%23%25 PS1 / VIVREA / e-PS232,551733,411733,751732,771731,871742,44A 1028,631722,782516,5714 ECOLO1 / VIVREA- 8,19119,431112,281217,81310,7212- 7,2411 PSC-PRLB / ECC / EC-cdH-MRD / Bourgmestre152,57B1257,01B1354,38B1354,94C1250,32C1355,42D1340,8411040,2911055,15115 PSC-PRLB / ECC / EC-cdH-MRD / EC1 / cdH2 19,811414,0323 MCS Citoyen- - - - - - - 22,90521,035 Anderen(*)14,89 01,3902,44 0- - 2,140- - - 5849 655770177541826888499428995310271 Opkomst % 92,8791,1590,7692,3188,1188,0686,51 Blanco en ongeldig %1,98 3,324,927,76,466,114,795,565,35 (*) 1976: NIC (6,91%), PCB (2,83%), UDC (5,15%) / 1982: UDRT (1,39%) / 1988: PC (2,44%) / 2006: DCR (2,14%)De meerderheid wordt vet aangegeven. De grootste partij is in kleur.
Burgemeesters 1971-1992 Georges Flagothier (PSC) 1993-1994 Maurice Bruwier (PSC) 1995-2017 Claude Ancion (PRL) 2017-heden Luc Delvaux (MR)
Verkeer en vervoer De plaats ligt aan de N30 van Luik naar Bastenaken, die de belangrijkste verbinding was tussen deze plaatsen tot de aanleg van de A26, die iets naar het oosten ligt. Tevens ligt er de gewestweg N678.
Sport Voetbalclub Sprimont Comblain Sport is aangesloten bij de KBVB en actief in de nationale reeksen.
Elk jaar op de vierde zondag van april vormt Sprimont een onderdeel van de finale van de wielerklassieker Luik-Bastenaken-Luik. Ten zuiden van Sprimont wordt La Redoute beklommen, waarna het parcours tot 2022 via de N30 noordwaarts door Sprimont ging over de Côte de Sprimont. Vanaf 2023 gaat men na de Redoute rechtsaf en worden binnen de gemeente Sprimont de Côte de Cornemont en de Côte des Forges beklommen.
Geboren in Sprimont Eugène Dodeigne (1923-2015), Belgisch-Frans beeldhouwer Georges Flagothier (1929-2011), Belgisch senator Paul Lannoye (1939-2021), (euro)politicus Lucas Pirard (1995), Belgisch voetbaldoelman
Nabijgelegen kernen Ogné, Chanxhe, Rouvreux, Louveigné
Externe links Website van de gemeente Kerk Steengroeven van Sprimont
Categorie:Plaats in Luik (provincie)