Tarentola is een geslacht van hagedissen die behoren tot de gekko's en de familie Phyllodactylidae. De verschillende soorten staan ook wel bekend als de muurgekko's.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door John Edward Gray in 1825. De hagedissen werden eerder aan andere geslachten toegekend, zoals Gecko, Geckonia, Platydactylus en Ascalabotes. Er zijn 33 soorten, inclusief drie soorten die pas in 2012 voor eerste wetenschappelijk zijn beschreven.
Uiterlijke kenmerken Veel soorten hebben rijen knobbels, stekelachtige bultjes of zelfs huidflappen op het lichaam om de camouflage te vergroten, veel soorten leven tegen boomschors en vallen vrijwel volledig weg tegen de ondergrond. Alle soorten hebben brede tenen met grote hechtlamellen of lamellae en kunnen goed klimmen.
Levenswijze Alle soorten zijn nachtactief en verstoppen zich overdag in bomen of tussen stenen. Ze hebben om 's nachts beter te kunnen zien een verticale pupil. De vrouwtjes zetten eieren af.
Verspreiding en habitat De hagedissen komen voor in delen van Afrika en leven in de landen en deelgebieden Algerije, Antillen, Bahama's, Benin, Burkina Faso, Canarische Eilanden, Centraal-Afrikaanse Republiek, Cuba, Djibouti, Egypte, Eritrea, Ethiopië, Gambia, Guinea, Guinee-Bissau, Guinee, Ivoorkust, Jamaica, Kaapverdië, Kameroen, Libië, Mali, Marokko, Mauritanië, Niger, Nigeria, Oeganda, Senegal, Sierra Leone, Sinaï, Soedan, Somalië, Tsjaad, Tunesië en Westelijke Sahara. De muurgekko (Tarentola mauritanica) komt als enige soort ook voor in Europa en is daarnaast geïntroduceerd in delen van Noord-, Midden- en Zuid-Amerika.
De habitat bestaat uit rotsige omgevingen, droge tropische en subtropische scrublands, gematigde en mediterrane scrublands, hete woestijnen en droge tropische en subtropische savannen. Ook in door de mens aangepaste streken zoals landelijke tuinen, stedelijke gebieden en weilanden kunnen de hagedissen worden gevonden.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan alle soorten een beschermingsstatus toegewezen. Van de soorten worden er 25 beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), twee als 'onzeker' (Data Deficient of DD), twee als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU) en een als 'gevoelig' (Near Threatened of NT). De soort Tarentola gigas ten slotte staat te boek als 'bedreigd' (Endangered of EN).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Beschermingsstatus Tarentola albertschwartzi Sprackland & Swinney, 1998 Jamaica 150px|center Tarentola americana Gray, 1831 Antillen, Cuba, Bahama's, Isla de la Juventud 150px|center Oost-Canarische gekko(Tarentola angustimentalis) Steindachner, 1891 Canarische Eilanden 150px|center Egyptische muurgekko(Tarentola annularis) Geoffroy Saint-Hilaire, 1827 Egypte, Marokko, Westelijke Sahara, Libië, Mauritanië, Mali, Tsjaad, Soedan, Ethiopië, Eritrea, Somalië, Kameroen, Centraal-Afrikaanse Republiek, Sinaï, Senegal, Niger, Oeganda, Djibouti, mogelijk in Saoedi-Arabië, Kaapverdië, Gambia, Burkina Faso 150px|center Tarentola boavistensis Joger, 1993 Kaapverdië 150px|center Tarentola bocagei Vasconcelos, Perera, Geniez, Harris & Carranza, 2012 Kaapverdië 150px|center Tarentola boehmei Joger, 1984 Marokko, Westelijke Sahara, mogelijk in Mauritanië 150px|center Boettgers gekko(Tarentola boettgeri) Steindachner, 1891 Canarische Eilanden 150px|center Tarentola caboverdiana Schleich, 1984 Kaapverdië 150px|center Tarentola chazaliae Mocquard, 1895 Senegal, Mauritanië, Westelijke Sahara, Marokko 150px|center Tarentola crombiei Díaz & Hedges, 2008 Cuba 150px|center Tarentola darwini Joger, 1984 Kaapverdië 150px|center Delalandes gekko(Tarentola delalandii) Duméril & Bibron, 1836 Kaapverdië 150px|center Tarentola deserti Boulenger, 1891 Algerije, Marokko, Tunesië, Libië 150px|center Tarentola ephippiata O'Shaughnessy, 1875 Centraal-Afrikaanse Republiek, Mali, Burkina Faso, Niger, Nigeria, Kameroen, Soedan, Tsjaad, Benin, Ivoorkust, Zuid-Soedan 150px|center Tarentola fascicularis Daudin, 1802 Tunesië, Libië, Egypte 150px|center Tarentola fogoensis Vasconcelos, Perera, Geniez, Harris & Carranza, 2012 Kaapverdië 150px|center Tarentola gigas Bocage, 1875 Kaapverdië 150px|center La-Gomeragekko(Tarentola gomerensis) Joger & Bischoff, 1983 Canarische Eilanden 150px|center Tarentola hoggarensis Werner, 1937 Algerije, Mali, Marokko, Mauritanië, Niger, Tsjaad, Westelijke Sahara 150px|center Tarentola maioensis Schleich, 1984 Kaapverdië 150px|center Muurgekko(Tarentola mauritanica) Linnaeus, 1758 Portugal, Spanje, Gibraltar, Balearen, Italië, Sardinië, Frankrijk, Corsica, Malta, Madeira, Azoren, Kroatië, Griekenland, Albanië, Marokko, Westelijke Sahara, Algerije, Tunesië, geïntroduceerd in Chili, Uruguay, Verenigde Staten, Argentinië, mogelijk in Mexico 150px|center Tarentola mindiae Baha El Din, 1997 Egypte, Libië 150px|center Tarentola neglecta Strauch, 1887 Algerije, Libië, Tunesië, Soedan 150px|center Tarentola nicolauensis Schleich, 1984 Kaapverdië 150px|centerTarentola panouseiPasteur, 1959 Marokko, Mauritanië, Westelijke Sahara 150px|center Tarentola parvicarinata Joger, 1980 Mali, Sierra Leone, Guinea, Mauritanië, Westelijke Sahara, Senegal 150px|center Tarentola pastoria Trape, Chirio & Trape, 2012 Guinee 150px|center Tarentola protogigas Joger, 1984 Kaapverdië 150px|center Tarentola raziana Schleich, 1984 Kaapverdië 150px|center Tarentola rudis Boulenger, 1906 Kaapverdië 150px|centerTarentola senegambiae Joger, 1984 Gambia, Guinee-Bissau, Mauritanië, Senegal 150px|center Tarentola substituta Joger, 1984 Kaapverdië 150px|center
Bronvermelding
Categorie:Phyllodactylidae