Amerikaanse daggekko's (Gonatodes) zijn een geslacht van hagedissen die behoren tot de gekko's en de familie Sphaerodactylidae.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Leopold Fitzinger in 1843. De hagedissen werden eerder aan andere geslachten toegekend, zoals Gymnodactylus en Goniodactylus. Er zijn 34 soorten, inclusief drie soorten die pas in 2020 voor het eerst wetenschappelijk zijn beschreven.. op 29 december 2021.
Uiterlijke kenmerken De soorten hebben geen spectaculaire aanpassingen als huidflappen of vreemde vormen, maar ze zijn bijzonder omdat dagactief zijn. Ze hebben bonte kleuren, zoals een knalgeel of -rood gekleurde kop (G. concinatus, G. albogularis, G. humeralis) of sterk afgetekende strepen (G. vittatus) of pauwoogvlekken (G. ocellatus). De bonte kleuren maken, in combinatie met het feit dat ze zich overdag niet verstoppen zoals de meeste gekko's, een aantal soorten populair in de dierenhandel.
Vanwege hun geringe lengte – de meeste soorten blijven rond de tien centimeter inclusief de staart – worden de verschillende soorten ook wel dwerggekko's genoemd, maar er zijn wel meer geslachten die deze naam dragen.
Verspreiding en habitat De hagedissen komen voor in delen van Zuid-Amerika en leven in de landen en deelgebieden Antillen (oa Aruba, Bonaire en Curaçao), Martinique, Peru, Hispaniola, Bolivia, Brazilië, Jamaica, Haïti, Cuba, Mexico, El Salvador, Costa Rica, Nicaragua, Panama, Guatemala, Ecuador, Belize, Honduras, Colombia, Venezuela, Guyana, Trinidad, Tobago en Margarita.
De habitat bestaat uit tropische en subtropische bossen, zowel in laaglanden als in bergstreken, droge tropische en subtropische bossen, droge tropische en subtropische scrublands en rotsige omgevingen. Ook in door de mens aangepaste streken zoals plantages, landelijke tuinen, weilanden, stedelijke gebieden en aangetaste bossen kunnen de hagedissen worden gevonden.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 30 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Twintig soorten worden beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), twee soorten als 'onzeker' (Data Deficient of DD), twee als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU) en twee als 'gevoelig' (Near Threatened of NT). Verder zijn er twee bekend als 'bedreigd' (Endangered of EN) en twee soorten staan te boek als 'ernstig bedreigd' (Critically Endangered of CR)..
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Witkeeldaggekko(Gonatodes albogularis) Duméril & Bibron, 1836 Antillen, Martinique, Cuba, Hispaniola, Jamaica, Haïti, Mexico, El Salvador, Costa Rica, Nicaragua, Panama, Guatemala, Belize, Honduras, Colombia, Venezuela, geïntroduceerd in de Verenigde Staten (Florida). Gonatodes alexandermendesi Cole & Kok, 2006 Guyana, Venezuela Gonatodes annularis Boulenger, 1887 Antillen, Venezuela, Guyana, Suriname, Frans-Guyana, Brazilië Gonatodes antillensis Lidth De Jeude, 1887 Venezuela, Bonaire, Bonaire, Curaçao, Aruba Gonatodes astralis Schargel, Rivas, Makowsky, Señaris, Natera, Barros, Molina & Barrio-Amorós, 2010 Venezuela Gonatodes atricucullaris Noble, 1921 Peru Gonatodes castanae Carvajal-Cogollo, Equis-Aveñado, & Meza-Joya, 2020 Colombia Gonatodes caudiscutatus Günther, 1859 Ecuador, Colombia, mogelijk in Peru, geïntroduceerd op de Galapagoseilanden. Gonatodes ceciliae Donoso-Barros, 1966 Venezuela, Trinidad Gonatodes chucuri Meneses-Pelayo & Ramirez, 2020 Colombia Gonatodes concinnatus O'Shaughnessy, 1881 Ecuador, Colombia, Venezuela, Peru, mogelijk in Brazilië Gonatodes daudini Powell & Henderson, 2005 Caraïben Gonatodes eladioi Do Nascimento, Ávila-Pires & da Cunha, 1987 Brazilië Gonatodes falconensis Shreve, 1947 Venezuela Gonatodes hasemani Griffin, 1917 Bolivia, Peru, Brazilië Gonatodes humeralis Guichenot, 1855 Trinidad, Frans-Guyana, Suriname, Ecuador, Guyana, Peru, Bolivia, Venezuela, Colombia, Brazilië Gonatodes infernalis Rivas & Schargel, 2008 Venezuela Gonatodes lichenosus Rojas-Runjaic, Infante-Rivero, Cabello & Velozo, 2010 Venezuela Gonatodes ligiae Donoso-Barros, 1967 Venezuela Gonatodes machelae Rivero-Blanco & Schargel, 2020 Venezuela Gonatodes nascimentoi Sturaro & Ávila-Pires, 2011 Brazilië Gonatodes naufragus Rivas, Ugueto, Schargel, Barros, Velozo & Sánchez, 2013 Venezuela Gonatodes ocellatus Gray, 1831 Tobago Gonatodes petersi Donoso-Barros, 1967 Venezuela Gonatodes purpurogularis Esqueda, 2004 Venezuela Gonatodes rayito Schargel, Rivas, García-Pérez, Rivero-Blanco, Chippindale & Fujita, 2017 Venezuela Gonatodes riveroi Sturaro & Ávila-Pires, 2011 Colombia Gonatodes rozei Rivero-Blanco & Schargel, 2012 Venezuela Gonatodes seigliei Donoso-Barros, 1966 Venezuela Gonatodes superciliaris Barrio-Amorós & Brewer-Carías, 2008 Venezuela Gonatodes taniae Roze, 1963 Venezuela Gonatodes tapajonicus Rodrigues, 1980 Brazilië Gonatodes timidus Kok, 2011 Guyana Gestreepte kogelvingergekko(Gonatodes vittatus) Lichtenstein, 1856 Venezuela, Colombia, Guyana, Trinidad, Tobago, Aruba, Curaçao, Margarita
Categorie:Sphaerodactylidae