Calumma is een geslacht van hagedissen (Lacertilia) uit de familie kameleons (Chamaeleonidae).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door John Edward Gray in 1865. Er zijn 44 verschillende soorten, waarvan er vier pas in 2018 wetenschappelijk zijn beschreven, zoals de soort Calumma juliae.
De wetenschappelijke geslachtsnaam Calumma is afgeleid van het Griekse woord 'kalymma', dat hoed of mantel betekent. Deze naam verwijst vaar de vergrote oorkwabben van een aantal soorten die doen denken aan een hoofddeksel.
Uiterlijke kenmerken De soorten wijken qua lichaamslengte af; sommige soorten blijven rond de tien centimeter, andere worden langer dan 40 centimeter, vrouwtjes blijven vaak kleiner dan mannetjes. Ook kammen, oorkwabben en stekelrijen verschillen, sommige soorten hebben een hoornachtig uitsteeksel op de snuit, zoals Calumma nasutum.
Verspreiding en habitat Alle soorten komen endemisch voor op het Afrikaanse eiland Madagaskar. Sommige soorten zijn alleen bekend van enkele eilandjes in de buurt van Madagaskar.
De habitat bestaat uit vochtige tropische en subtropische bossen. De meeste soorten leven op enige hoogte in bergbossen, andere soorten komen voor in bossen in laaglanden.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 33 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Acht soorten worden gezien als 'veilig' (Least Concern of LC), zeven als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU), zes als 'gevoelig' (Near Threatened of NT), acht soorten als 'bedreigd' (Endangered of EN) en twee soorten als 'onzeker' (Data Deficient of DD). Twee soorten worden ten slotte als 'ernstig bedreigd' beschouwd (Critically Endangered of CR).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten die onderstaand zijn weergegeven, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Calumma amber Raxworthy & Nussbaum, 2006 Noordelijk Madagaskar Calumma ambreense Ramanantsoa, 1974 Noordoostelijk Madagaskar Calumma andringitraense Brygoo, Blanc & Domergue, 1972 Madagaskar Boettgers kameleon(Calumma boettgeri) Boulenger, 1888 Noordelijk Madagaskar Korthoornkameleon(Calumma brevicorne) Günther, 1879 Oostelijk en noordelijk Madagaskar Calumma capuroni Brygoo, Blanc & Domergue, 1972 Madagaskar Calumma crypticum Raxworthy & Nussbaum, 2006 Noordoostelijk Madagaskar Calumma cucullatum Gray, 1831 Noordoostelijk Madagaskar Calumma emelinae Proetzel, Scherz, Ratsoavina, Vences & Glaw, 2020 Oostelijk Madagaskar Calumma fallax (Mocquard, 1900) Oostelijk Madagaskar Vorkkameleon(Calumma furcifer) Vaillant & Grandidier, 1880 Centraal-oostelijk Madagaskar Calumma gallus Günther, 1877 Oostelijk Madagaskar Calumma gastrotaenia Boulenger, 1888 Madagaskar Calumma gehringi Prötzel, Vences, Scherz, Vieites & Glaw, 2017 Madagaskar Calumma glawi Böhme, 1997 Oostelijk Madagaskar Calumma globifer Günther, 1879 Centraal-oostelijk Madagaskar Calumma guibei Hillenius, 1959 Madagaskar Calumma guillaumeti Brygoo, Blanc & Domergue, 1974 Madagaskar Calumma hafahafa Raxworthy & Nussbaum, 2006 Noordoostelijk Madagaskar Calumma hilleniusi Brygoo, Blanc & Domergue, 1973 Noordoostelijk MadagaskarCalumma hofreiteriGlaw et al., 2025 Noordoostelijk Madagaskar Calumma jejy Raxworthy & Nussbaum, 2006 Oostelijk Madagaskar Calumma juliae Prötzel, Vences, Hawlitschek, Scherz, Ratsoavina & Glaw, 2018 Noordelijk Madagaskar Calumma lefona Prötzel, Vences, Hawlitschek, Scherz, Ratsoavina & Glaw, 2018 Madagaskar Calumma linotum Müller, 1924 Noordoostelijk Madagaskar Calumma malthe Günther, 1879 Madagaskar Calumma marojezense Brygoo, Blanc & Domergue, 1970 Noordoostelijk Madagaskar Calumma nasutum Duméril & Bibron, 1836 Oostelijk Madagaskar O'Shaughnessy's kameleon(Calumma oshaughnessyi) Günther, 1881 Madagaskar Parsons kameleon(Calumma parsonii) Cuvier, 1825 Madagaskar Calumma peltierorum Raxworthy & Nussbaum, 2006 Oostelijk Madagaskar Calumma peyrierasi Brygoo, Blanc & Domergue, 1974 Noordoostelijk MadagaskarCalumma pinocchioGlaw et al., 2025 Oostelijk Madagaskar Calumma radamanus Mertens, 1933 Oostelijk Madagaskar Calumma ratnasariae Proetzel, Scherz, Ratsoavina, Vences & Glaw, 2020 Madagaskar Calumma roaloko Prötzel, Lambert, Andrianasolo, Hutter, Cobb, Scherz & Glaw, 2018 Centraal-oostelijk Madagaskar Calumma tarzan Gehring, Pabijan, Ratsoavina, Köhler, Vences & Glaw, 2010 Centraal-oostelijk Madagaskar Calumma tjiasmantoi Proetzel, Scherz, Ratsoavina, Vences & Glaw, 2020 Oostelijk Madagaskar Calumma tsaratananense Brygoo & Domergue, 1967 Madagaskar Calumma tsycorne Raxworthy & Nussbaum, 2006 Zuidoostelijk Madagaskar Calumma uetzi Prötzel, Vences, Hawlitschek, Scherz, Ratsoavina & Glaw, 2018 Noordelijk Madagaskar Calumma vatosoa Andreone, Mattioli, Jesu & Randrianirina, 2001 Noordoostelijk Madagaskar Calumma vencesi Andreone, Mattioli, Jesu & Randrianirina, 2001 Noordoostelijk Madagaskar Calumma vohibola Gehring, Ratsoavina, Vences & Glaw, 2011 Centraal-oostelijk Madagaskar
Bronvermelding
Categorie:Kameleons