thumb|right|Prins Maurits
Het jaar 1597 is het 97e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Gebeurtenissen januari 11 - Bij Bawean wordt het schip Amsterdam in brand gestoken, omdat er een tekort aan bemanning is voor de gehele vloot. 24 - Staatse troepen onder prins Maurits en Filips van Hohenlohe-Neuenstein verslaan de Spanjaarden. februari 6 - In Nagasaki worden 26 katholieke priesters gekruisigd: de drie jezuïeten Paulus Miki, Jacobus Kisai en Johannes de Goto, alsmede 23 paters franciscanen die uit de Filipijnen waren overgestoken. 24 - Slag bij Turnhout: Maurits van Nassau verslaat de Spaanse ruiterij.
juli 19 - In Brussel wordt het dienstmeisje Anna van den Hove levend begraven omdat ze doopsgezind is. Ze is het laatste slachtoffer van de Inquisitie in de Nederlanden. augustus 13 - De Staten-Generaal vaardigen een instructie uit op de Admiraliteit van de vloot, die op vijf plaatsen wordt gevestigd. 14 - De expeditie onder De Houtman naar Oost-Indië keert in Amsterdam terug. Hoewel de tocht commercieel geen succes is en er slechts 87 overlevenden van de 240 zijn, blijkt dat men Portugal niet nodig heeft voor specerijen en worden al gauw een groot aantal expedities vanuit Nederland naar Indië gestuurd. In een tijdsbestek van 7 jaar worden 12 verschillende compagnieën opgericht. Prins Maurits onderneemt van augustus tot en met november een veldtocht in het oosten van de republiek en verovert meerdere vestingen, onder welke Grol en Oldenzaal. oktober 1 - Begin van het Beleg van Bredevoort door Staatse troepen onder aanvoering van prins Maurits. 9 - In Bredevoort breekt er een grote stadsbrand uit na de inname, waarbij ook de St. Joriskerk volledig afbrandt. Slechts 20 woningen blijven gespaard. 18 - Prins Maurits neemt de stad Enschede zonder slag of stoot in waarna de vesting ontmanteld wordt. 21 - In Ootmarsum worden 3 kogels afgeschoten door Van Duivenvoorde, waarna de stad zich overgeeft en de vesting ontmanteld wordt. november 1 - Jacob van Heemskerk keert na de overwintering op Nova Zembla terug in Amsterdam. 13 - Met de verovering van Lingen door graaf Maurits eindigt de Twentse oorlog. 19 - Willem van Nassau-Weilburg wordt opgevolgd door zijn broers Lodewijk II van Nassau-Saarbrücken en Johan Casimir van Nassau-Gleiberg. december 6 - Cornelis Corneliszoon wordt een octrooi verleend voor de krukas. Eerder ontving hij een octrooi voor de houtzaagmolen. zonder datum Bonn wordt hoofdstad van de Keur-Keulen. De Habsburgse keizer Rudolf II erkent Emden als semi-onafhankelijke stad. Het Zwitserse kanton Appenzell wordt na decennia van godsdiensttwisten verdeeld in twee halfkantons: het katholieke Appenzell Innerrhoden en het protestantse Appenzell Ausserrhoden.
Literatuur 23 april - Première van het toneelstuk De vrolijke vrouwtjes van Windsor door William Shakespeare, in aanwezigheid van koningin Elizabeth I van Engeland. De dichtwerken van Vergilius worden door Karel van Mander in het Nederlands vertaald onder de titel Bvcolica en Georgica, dat is, Ossen-stal en Landt-werck….
Muziek Uitgave van Sacrae symphoniae, de eerste collectie van composities van Giovanni Gabrieli.
Beeldende kunst
Bouwkunst
Geboren januari 31 - Johannes Franciscus Régis, Franse volksprediker, jezuïet en heilige (overleden 1640) datum onbekend Pieter Claesz - Nederlands kunstschilder Pieter Jansz. Saenredam (1597-1665), Nederlands kunstschilder en tekenaar Don Francisco de Melo (1597 - 1651), van 1641 tot 1644 (interim) landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden Cornelis Jol alias "Houtebeen" (1597-1641), Nederlandse zeeheld
Overleden juni 2 - Diederik Sonoy (68), geuzenleider 20 - Willem Barentsz (~47), Nederlandse zeevaarder en ontdekkingsreiziger november 19 - Willem van Nassau-Weilburg (27), graaf van Nassau-Weilburg december 21 - De Heilige Petrus Canisius (76), Nijmeegs jezuïet datum onbekend Francisco Verdugo (61), van 1581 tot 1594 de laatste Spaanse stadhouder