Cevheri Güven is een Turkse onderzoeksjournalist en schrijver. Güven, voormalig hoofdredacteur van het tijdschrift Nokta, is een journalist in ballingschap die Turkije heeft verlaten vanwege toenemende druk na 15 juli 2016. Hij staat bekend om zijn onthullingen over corruptie, georganiseerde misdaadgroepen en hun connecties binnen de staat, gepubliceerd op zijn eigen YouTube-kanaal en andere digitale platforms. Hij woont momenteel in Duitsland en is een doelwit van de regering-Erdogan vanwege zijn journalistieke werk in ballingschap. Güven wordt aangeklaagd wegens terrorisme vanwege vermeende banden met de Gülenbeweging en is veroordeeld tot 22 jaar en 6 maanden gevangenisstraf in de Nokta-zaak. In de jaren 2010-2020 is hij ook onderwerp geweest van rechtszaken die honderden jaren gevangenisstraf eisen vanwege zijn verslaggeving in het buitenland.
Carrière Beginjaren en beginjaren in de journalistiek Na zijn afstuderen aan de afdeling Journalistiek van de Faculteit Communicatie van de Gazi Universiteit, begon Cevheri Güven in 1999 zijn journalistieke carrière bij het kantoor van de krant Star in Ankara. Na in de beginjaren als fotojournalist en onderwijsverslaggever te hebben gewerkt, stapte hij over naar de functie van politieverslaggever. Hij richtte zich met name op veiligheids- en misdaadnieuws binnen het Ministerie van Binnenlandse Zaken.
In 2004 was hij de eerste hoofdredacteur van het online nieuwsportaal Aktifhaber.com. In 2007 werd hij correspondent voor het tijdschrift Nokta in Ankara. Het tijdschrift stopte al snel met publiceren vanwege politieke en militaire druk.
In 2009 keerde hij terug naar de krant Star en werkte daar als nieuwsdirecteur in Ankara, een functie die hij bekleedde tot begin 2014.
17-25 december 2013 Corruptieonderzoek en de gevolgen ervan De regering van Recep Tayyip Erdoğan werd geconfronteerd met een grootschalig corruptieonderzoek gericht op Reza Zarrab tussen 17 en 25 december 2013.Als gevolg van deze operatie traden drie ministers uit Erdoğans regering af. In het corruptieonderzoek werden ook de namen genoemd van familieleden van Erdoğan en de kinderen van ministers. Er werd tevens gemeld dat er 4,5 miljoen dollar contant werd aangetroffen in het huis van de algemeen directeur van Halkbank, Süleyman Aslan.
De toenmalige premier Erdoğan omschreef deze operatie als "een couppoging, zowel binnenlands als internationaal georganiseerd" en beschreef het onderzoek als een complot van gerechtelijke en politiefunctionarissen die naar verluidt verbonden waren aan de Gülenbeweging. Honderden aanklagers en politieagenten werden in dit proces ontslagen, en een groot deel van het onderzoeksteam werd vervangen.
Talrijke journalisten en mediamedewerkers die de incidenten als corruptie bestempelden, werden ontslagen als gevolg van druk vanuit de regering-Erdoğan. Gedurende deze periode werkte Cevheri Güven als nieuwsredacteur bij de krant "Star" in Ankara. Hij werd in de eerste dagen van 2014 ontslagen.
Het Nokta Magazine-tijdperk en het juridische proces Op 1 mei 2015 hervatte het tijdschrift Nokta de publicatie onder hoofdredacteur Cevheri Güven. Het tijdschrift, dat een kritische publicatiehouding tegenover het regeringsbeleid aannam, kwam al snel onder zware druk van de regering-Erdoğan te staan. Drie nummers van het tijdschrift werden achtereenvolgens in beslag genomen en er werden onderzoeken gestart.
Na de parlementsverkiezingen van 1 november 2015 publiceerde het tijdschrift Nokta een artikel met de kop "Het Begin van de Burgeroorlog in Turkije", waarin president Recep Tayyip Erdoğan selfies nam bij de begrafenissen van martelaren. Het artikel "onthulde de corruptie van de regering-Erdoğan en het hernieuwde conflict veroorzaakt door het instorten van het vredesproces met de Koerden." Op 2 november 2015 werden Güven en zijn hoofdredacteur aangehouden op beschuldiging van "het aanzetten van het publiek tot gewapend verzet tegen de regering" vanwege de kritische cover van dit nummer.
Bij beslissing van de 8e Strafvrede rechtbank van Istanbul werd Güven gearresteerd en overgebracht naar de gevangenis van Silivri. Met dezelfde beslissing werd dat nummer van Nokta in beslag genomen en de toegang tot de website van het tijdschrift geblokkeerd. Güven verbleef in dezelfde gevangenis als bekende journalisten zoals Can Dündar en Erdem Gül tijdens hun detentie. Hij werd vastgehouden in eenzame cellen in Silivri; zij mochten elkaar of andere gedetineerden niet ontmoeten en werden verhinderd om deel te nemen aan sociale bijeenkomsten. Na ongeveer twee maanden detentie werden beide journalisten op 29 december 2015 vrijgelaten in afwachting van hun proces door het 14e Hooggerechtshof van Istanbul, met een reisverbod opgelegd door dezelfde rechtbank. De druk van de regering op oppositiemedium nam toe tijdens de noodtoestand die na 15 juli 2016 werd afgekondigd. Met het Wetgevend Besluit van 27 juli 2016 werd Nokta een van de 130 gesloten tijdschriften; alle bezittingen en merkrechten van het tijdschrift werden in beslag genomen.
Direct na de sluiting werd het tijdschrift in verband gebracht met de couppoging en werd er een arrestatiebevel uitgevaardigd voor Güven. Het panel van rechters dat eerder had beslist dat Güven in afwachting van het proces zou worden vrijgelaten, werd ontbonden; drie rechters en aanklagers werden ontslagen en nieuwe benoemingen werden gedaan.
In de zaak die in mei 2017 door het 14e Hooggerechtshof van Istanbul werd behandeld, veroordeelde de rechtbank Cevheri Güven tot 22 jaar en 6 maanden gevangenisstraf voor "het aanzetten tot een gewapende opstand tegen de regering van de Republiek Turkije." Volgens het vonnis werden de coverstory van Nokta en berichten op sociale media vóór en na de couppoging beschouwd als handelingen die de grondslag legden voor een couppoging in verband met de Gülen-beweging. Güven was niet aanwezig bij de zitting omdat hij ten tijde van het vonnis in ballingschap in Griekenland verbleef. De rechtbank besloot ook eerdere nummers van Nokta in beslag te nemen.
Ballingschap en migratieproces Door de toenemende druk tijdens de regering van Erdoğan na 15 juli 2016, ernstige mensenrechtenschendingen en de publicatie van beelden van foltering in gevangenissen, verklaarde Cevheri Güven, voor wie opnieuw een arrestatiebevel door de rechtbank was uitgevaardigd, dat hij gedwongen was Turkije te verlaten met zijn vrouw en twee kinderen via een vluchtelingenboot over de Meriç-rivier, die de grens vormt tussen Turkije en Griekenland.
In zijn latere verklaringen gaf Güven aan dat "er geen hoop is op een eerlijk proces en dat gerechtigheid in Turkije niet functioneert." Hij benadrukte dat "zelfs als iemand wordt vrijgesproken, die persoon opnieuw een onderzoek kan krijgen voordat hij wordt vrijgelaten." Daarom verklaarde hij dat hij geen andere keuze had dan het land te verlaten.
Zelfs na zijn aankomst in Griekenland bleef de druk van het Erdoğan-regime op hem doorgaan. Terwijl hij in Griekenland verbleef, bleef Güven verslag doen van mensenrechtenschendingen in Turkije. Vanwege toenemende veiligheidsdreigingen waarschuwden de Griekse autoriteiten hem echter om trein- en busstations en drukke plekken te vermijden.
Eind 2017 maakte HDP-parlementslid Garo Paylan bekend dat er een "moordcommando" was opgericht dat zich richtte op journalisten en academici die in Europa wonen, en dat dit werd georganiseerd door een structuur die gelinkt is aan de Nationale Inlichtingendienst (MIT). De bewering over de "moordlijst" is ook bevestigd door de Duitse politieautoriteiten. Vanwege veiligheidsdreiging vroeg Güven in 2017 samen met zijn gezin asiel aan in Duitsland en kreeg hij de status van vluchteling toegekend. Sinds 2017 woont Güven in Duitsland.
Activiteiten in ballingschap Tijdens zijn verblijf in Duitsland zette Güven zijn journalistieke activiteiten voort op online platforms. In 2017 stond hij, samen met andere balling-journalisten in Frankfurt, aan de wieg van de oprichting van een internationale journalistenvereniging genaamd de International Journalists Association (IJA). Onder de paraplu van de IJA nam hij deel aan diverse solidariteitsactiviteiten voor journalisten.
Hij schreef ook columns voor Engelstalige diasporanieuwssites zoals Turkish Minute en presenteerde programma’s op het online platform Bold Medya. Daarnaast werd een gedrukt tijdschrift, genaamd Journalist Post, uitgegeven. In 2021 getuigde hij namens journalisten onder druk tijdens het internationale forum Turkey Tribunal in Brussel en bracht hij de gerechtelijke intimidatie en bedreigingen die hij had ervaren onder de aandacht van de internationale gemeenschap. In 2023 sloot hij zich aan bij een internationaal onderzoeksjournalistenteam binnen de OCCRP en droeg hij bij aan een grensoverschrijdend onderzoek naar illegale gok- en witwasnetwerken.
Güven behandelt ook politiek, inlichtingendiensten en georganiseerde misdaad in Turkije via zijn onderzoeksjournalistieke publicaties op YouTube. Hoewel deze publicaties door sommige kringen als belangrijk werden beschouwd vanwege hun kritiek op de regering, veroorzaakten ze ook discussies in verschillende mediakringen.
Bedreigingen en digitale censuur De journalistieke activiteiten van Güven in ballingschap werden nauwlettend gevolgd door de regering-Erdoğan en diens aanhangers; hij is het doelwit geweest van verschillende vormen van druk, bedreigingen en pogingen tot censuur.
In september 2022 publiceerde de krant Sabah een kop die zich rechtstreeks richtte op Güven. Geheim genomen foto’s van Güven terwijl hij op straat in Duitsland liep met een plastic tas in zijn hand werden op de voorpagina afgedrukt en zijn volledige adres werd bekendgemaakt; hierdoor werd Güven publiekelijk tot doelwit gemaakt. Naar aanleiding van Güvens klacht werden in mei 2023 drie medewerkers van de Sabah-krant door de Duitse autoriteiten aangehouden wegens intimidatie van Turkse ballingsjournalisten, waaronder Güven, en het zonder toestemming openbaar maken van hun persoonlijke gegevens. Ze werden ondervraagd op verdenking van “gevaarlijke verspreiding van persoonsgegevens” in het kader van het onderzoek. Na deze incidenten stond Güvens naam ook op de zogenoemde “dodenlijsten” die naar verluidt door Turkse inlichtingendiensten waren opgesteld om dissidenten in het buitenland te treffen, en hij werd onder 24-uurs bescherming geplaatst door de Duitse politie.
In oktober 2024 werden in Turkije ongeveer 400 journalisten, activisten en mediakanalen, waaronder het account van Güven, geblokkeerd of opgeschort. Er werd gemeld dat het merendeel van deze accounts werd gesloten vanwege berichten die kritiek op de regering bevatten, waarbij werd gesteld dat dit gebeurde om redenen van “nationale veiligheid.” Evenzo wordt beweerd dat de inhoud van Güven op YouTube wordt gecensureerd. Tijdens een panel in Genève in maart 2025 werd een voorbeeld gedeeld waarbij meer dan 250 video’s op Güvens kanaal op één dag werden geblokkeerd, waardoor jaren van journalistiek werk digitaal werden gewist.
Werken Kranten en tijdschriften 1999–2004: krant Star (bureau Ankara) 2004–2007: Aktifhaber.com (oprichter en redacteur) 2007-2009: tijdschrift Nokta (correspondent in Ankara) 2009–2014: krant Star (nieuwsredacteur Ankara) 2015–2016: Nokta magazine (hoofdredacteur) 2020–heden: The Journalist Post (medewerker, columnist)
Internationale samenwerkingen en optredens Deelnemer aan de hoorzittingen van het Turkey Tribunal als getuige (2021) Interview met Euronews Griekenland over ballingschap en persvrijheid in Europa (2022) Verschijnt in de documentaire Ben Hücredeyken (“While I Was in the Cell”), waarin hij zijn gevangenschap en ervaringen in Turkije vertelt (2023)
Boeken Bal Tuzağı (De honingval )
Zie ook Persvrijheid in Turkije
Externe links Officiële website Twitter-account YouTube-kanaal
Referenties
Categorie:Turks journalist