thumb|Ismail I trekt Tabriz binnen en roept zich uit tot shah
Het jaar 1501 is het 1e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Gebeurtenissen januari 16 - Pedro Álvares Cabral vertrekt vanuit India terug naar Portugal.
maart 1 - Frans van Tassis wordt aangesteld tot postmeester van de Nederlanden.
juni 9 - Bazel sluit zich aan bij het Zwitsers Eedgenootschap.
augustus 10 - Schaffhausen sluit zich aan bij het Zwitsers Eedgenootschap. 15 - De Donau bij Melk bereikt een recordhoge waterstand van 4 meter boven normaal. Ook in het stroomgebied van de Moldau vinden deze maand verwoestende overstromingen plaats.
oktober 13 - Verdrag van Trente: Maximiliaan van Oostenrijk erkent de Franse veroveringen in Noord-Italië.
november 4 - De hertog van Bourgondië Filips de Schone en zijn gemalin Johanna van Castilië vertrekken naar Spanje. In de 17 Nederlanden zal Engelbrecht II van Nassau als landvoogd het bestuur waarnemen. 14 - De Engelse troonopvolger Arthur Tudor huwt met de Spaanse prinses Catharina van Aragon. 28 - Huwelijk van Filibert II van Savoye en Margaretha van Oostenrijk.
zonder datum Ismail I verovert Tabriz, laat zich tot shah uitroepen en sticht de dynastie van de Safawiden. Lodewijk XII van Frankrijk en Ferdinand II van Aragon veroveren gezamenlijk het koninkrijk Napels. De Ottomaanse sultan Bayezid II verovert Morea. Ottomaanse inval op de Balearen. Gonçalo Coelho, met onder meer Amerigo Vespucci, vertrekt op een ontdekkingsreis langs de kust van Brazilië. Rodrigo de Bastidas keert terug van een reis waarop hij de noordkust van Zuid-Amerika verkent. De Portugezen ontdekken Madagaskar. De Spaanse vorsten keuren het sturen van enige zwarte slaven die nog uit de Moorse tijd in Spanje aanwezig zijn naar Amerika goed. Dit is het begin van de zwarte slavernij in de Nieuwe Wereld. João da Nova ontdekt Ascension.
Literatuur Petrus Dorlandus: Historie van S. Anna 15 mei - Ottaviano Petrucci (drukker): Harmonice Musices Odhecaton - eerste muziekdruk met gebruik van beweeglijke lettervormen
Kunst
Opvolging Auvergne - Jan IV opgevolgd door zijn dochter Anna de la Tour Dominicanen (magister-generaal) - Vincenzo Bandello als opvolger van Gioacchino Torriani Mamelukken (Egypte) - Ganblat opgevolgd door Adel Tumanbay I, op zijn beurt opgevolgd door Ashraf Qansuh Ghori Napels - Frederik I opgevolgd door Lodewijk XII van Frankrijk Polen - Jan I Albrecht opgevolgd door zijn broer Alexander van Litouwen Venetië - Agostino Barbarigo opgevolgd door Leonardo Loredano Zweden - Johan van Denemarken opgevolgd door Sten Sture de Oudere (als regent)
Afbeeldingen
Geboren 17 januari - Leonhart Fuchs, Duits botanicus 24 februari - Claude d'Urfé, Frans diplomaat 6 mei - Marcellus II, paus (1555) 17 mei - Stanislaus van Mazovië, Pools edelman 3 juli - Perino del Vaga, Italiaans schilder 18 juli - Isabella van Habsburg, echtgenote van Christiaan II van Denemarken 24 september - Girolamo Cardano, Italiaans geleerde 1 oktober - Wolfgang van Stolberg-Stolberg, Duits edelman 14 november - Anna van Oldenburg, Duits edelvrouw 2 december - Barnim IX, hertog van Pommeren 18 december - Cornelius Scepperus, Zuid-Nederlands diplomaat en staatsman Arent van der Mijle, Nederlands politicus Murakami Yoshikiyo, Japans daimyo Ngawang Chödrag, Tibetaans geestelijk leider Adriaan van Renesse van Wulven, Nederlands geestelijke Tada Mitsuyori, Japans samoerai Koenraad van Tecklenburg, Duits edelman Pieter Titelmans, Zuid-Nederlands inquisiteur Yamamoto Kansuke, Japans samoerai David Joris, Zuid-Nederlands wederdoperleider (jaartal bij benadering) Anna Boleyn, echtgenote van Hendrik VIII (vermoedelijke datum bij benadering)
Overleden 25 januari - Margaretha van Beieren (44), echtgenote van Filips van de Palts 1 februari - Sigismund van Beieren (61), hertog van Beieren-München 28 maart - Jan IV van Auvergne (~33), Frans edelman 6 april - Elisabeth van Württemberg (50), Duits edelvrouw 1 mei - Gerard van den Daele, Zuid-Nederlands politicus 22 mei - Robert Gaguin (~67), Frans humanist 17 juni - Jan I Albrecht (41), koning van Polen (1492-1501) 5 juli - Cimburga van Baden (51), Duits edelvrouw 20 september - Agostino Barbarigo (~81), doge van Venetië 20 september - Thomas Grey (~46), Engels edelman 21 september - Jacques du Clercq (~810, Bourgondisch geschiedschrijver 28 september - Jean Cordier, Zuid-Nederlands zanger 19 oktober - Amalia van Saksen (66), Duits edelvrouw 29 november - Francesco di Giorgio Martini (62), Siennees kunstenaar Guillaume Caoursin (~71), Zuid-Nederlands geschiedschrijver Herpert van Foreest, Nederlands bestuurder Jan van Foreest, Nederlands slotvoogd Hemu, Afghaans legerleider en heerser Mesih Pasja, Ottomaans staatsman Willem Moreel (~73), Zuid-Nederlands bankier en politicus Tommaso Portinari (~69), Florentijns bankier Margaretha van Thüringen (~52), Duits edelvrouw